Bedensel Engelliler Öğrenme ve Öğretme

Bedensel Engelliler Öğrenme ve Öğretme Süreci

ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 

Programın amacına uygun olarak yürütülebilmesi için öğrenme ve öğretme sürecinin etkili olarak kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: 

öğrenme ve öğretme süreci planlanırken bireyin performans düzeyi, özellikleri ile öğrenme şekilleri dikkate alınmalıdır. Destek eğitim için kullanılan sürenin sonunda belirlenen hedefe ulaşılabilmesi için zaman kullanımı en doğruşekilde planlanmalıdır. Öğrenme ve öğretme sürecinde uygun strateji, yöntem, araç gereç ve materyaller seçilmelidir. 

Programda yer alan etkinliklerin, somuttan soyuta, kolaydan zora doğru aşamalı olarak hazırlanmasına ve uygulanmasına dikkat edilmelidir. 

çalışmalarda kullanılan dilin ve uygulanan etkinliklerin bireyin yaşına ve özelliklerine uygun olmasına özen gösterilmelidir. 

günlük yaşamda bireylerin etkili iletişim kurabilmeleri ve iletişim stratejilerini kullanabilmeleri için uygun ortamlar hazırlanmalı ve etkinlikler çeşitlendirilmelidir.

a. Destek eğitim Programı Bireyselleştirilmiş eğitim Programına nasıl Kaynaklık Eder? 

Bedensel engelli birey için BEP geliştirme birimince hazırlanacak Bireyselleştirilmiş eğitim Planları, gelişim basamakları göz önüne alınarak hazırlanmış olan Bedensel Engelliler Destek eğitim Programı’na dayalı olarak oluşturulacaktır. Bireyin performansı alınırken esas olan, programda belirtilen kazanımların hangilerini yapabildiğidir. Bireyin gerçekleştiremediği kazanımlar verilecek eğitim için yol gösterecektir. Bu amaçla”ölçme ve değerlendirme” de örneği verilen Kaba Değerlendirme Formu kullanılarak bireyin Programın hangi düzeyinde performans gösterdiği tespit edilebilir. Modüller içerisinde yer alan kazanımlar, aynı zamanda gelişim basamaklarına ve bireyin yetersizlik türünde ulaşabileceği olası maksimum düzey göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. BEP içerisinde yer alacak uzun dönemli hedefler ve buna bağlı kısa dönemli hedefler, bireyin yetersiz olduğu kazanımlardan öncelik sırasına göre belirlenecektir. Verilecek eğitim etkinliği sonunda ilerlemeyi ölçmek için yapılacak değerlendirme süreci, yine programa dayalı olarak gerçekleştirilecek olup bireyin BEP’inde yer alan kazanımlarla sınırlı olacaktır.”ölçme ve değerlendirme” Bölümünde örneği verilen Performans Kayıt Tablosu kullanılarak bireyin ay içerisindeki kazanımlar net olarak görülecektir. Bu performans tablolarında bireyin gelişim düzeyine temel teşkil eden basamaklar Tanımlanmış olup gerekli olduğunda bu basamaklara ait alt hedefler oluşturulabilir. içerikleri hem performans alımında hem de değerlendirmede kontrol listesi olarak kullanılabilecekşekilde hazırlanmış olup uygulamacının günlük çalışma planlamasında görülecektir. Yıl sonunda toplam ilerlemeyi Görmek, rehberlik ve araştırma merkezine bireyin geldiğii düzeyi bildirmek için”ölçme ve değerlendirme” Bölümünde verilmi olan Dönem Sonu Bireysel Performans değerlendirme Formu kullanılacaktır. 

Bireyselleştirilmiş eğitim Programı Nedir ?

Bireyselleştirilmiş eğitim Programı, ÖZEL gereksinimli bireyin gelişimi veya ona uygulanan Programın gerektirdiği disiplin alanlarında (öz bakım, akademik beceriler, sosyal beceriler, iletişim vb. ) eğitsel gereksinimlerini karşılamak üzere uygun eğitim ortamlarından (okul, Özel eğitim okulu, ÖZEL sınıf, mesleki eğitim merkezi vb. ) ve destek hizmetlerden (kaynak oda, sınıf-içi yardım, dil ve Konuşma terapisi, fiziksel rehabilitasyon vb. ) en üst düzeyde yararlanmasını öngören yazılı dökümandır. Bu döküman aile, öğretmen ve ilgili uzmanların iş birliği ile planlanır ve bireyin ailesinin onayı ile uygulanır. 

Bireyselleştirilmiş eğitim Programlarının Öğeleri Nelerdir?

1.öğrencinin o andaki eğitsel işlevde bulunma veya performans düzeyi 

Ayrıntılı değerlendirme sonuçlarına dayalı olarak hazırlanan, öğrencinin yapabildikleri ve yapamadık betimlenmesidir. İlerlemelerin görülebilmesi için performans düzeyinin betimlenmesi son derece önemlidir. çünkü bu betimlemeler değerlendirme sonuç açık ve anlaşılır olmasını, Ayrıca bireyin belirli gereksinimlerini tanımlamayı ve öncelik sırasına dizmeyi sağlar. 

2.Eğitsel performans düzeyi, bulunduğu gelişim evresi ve yaş gibi faktörler dikkate alınarak belirlenen bir yılın sonunda gerçekleşecek uzun dönemli amaçlar 

Uzun dönemli amaç; bir öğretim dönemi ya da bir öğretim yıl sonunda gerçekleştirmesi istenen davranışlardır. Yıllık amaçlar da denilebilir. Uzun dönemli amaç seçiminde; bireyin önceki başarısı, varolan performans düzeyi, tercihleri, seçilen amaçların uygulanabilirliği, öncelikli gereksinimleri, amaçların kazanım için ayrılan zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Uzun dönemli amaçlar; a) öğrencinin var olan performans düzeyi ile ilgili olmalı, b) Uzun dönemli amaç alanı açıkça Tanımlanmal , c) Uzun dönemli amaçlar ölçülebilir olmalı, ) Anlaml olmalı, d) kısa dönemli amaçları kapsamalıdır.

3.Uzun dönemli amaçlara ulaşmayı sağlayacak kısa dönemli amaçlar 

kısa dönemli amaç; öğrencinin var olan performans düzeyi ile uzun dönemli amaç arasında kalan ve daha kısa sürede gerçekleştirilen amaçlardır. kısa dönemli amaç ifadelerinde bireyden, beklenen davranışın Tanımlanması, davranış koşul belirlenmesi (sözel istekler ya da yönergeler, yazılı istekler ya da yönergeler, materyaller, gereksinim duyulan yardım düzeyi, çevresel ortam ve uyarlamalar) ögelerine yer vermelidir. 

Bireyselleştirilmiş eğitim Programlarında;

Bireye sağlanabilecek Özel eğitim ve destek hizmetleri,

Bireye sunulacak olan hizmetlerin ne zaman başlayacağı, devam edeceği ve biteceği süreyi, değerlendirme zamanlarını belirten bir zaman çizelgesi,

Bireye sunulacak hizmetlerden sorumlu olan kişiler,

BEP’in objektif ölçütlere dayalı olarak hangi araçlarla ve nasıl değerlendirileceği belirtilmelidir. 

BEP nasıl ve Kimler tarafından Geliştirilir? 

BEP’in geliştirilmesi için bireyi farklı alanlarda değerlendirecek, onun normal, ÖZEL ve destek hizmetlerden en üst düzeyde yararlanmasını sağlayıp kararları alacak bir ekip oluşturulur. Bu ekipte, kurum yöneticisi, fizyoterapist, ihtiyaca göre Özel eğitim öğretmeni, çocuk gelişimi öğretmeni, okul öncesi öğretmeni, sınıf öğretmeni, kurum psikoloğu veya rehber öğretmen, dil ve Konuşma terapisti, odyolog, sosyal çalışmac gibi farklı uzmanlar bulunur. BEP ekibinin anahtar üyesi bireyin ailesidir. BEP toplantılarına duruma göre bireyin kendisi de katılabilir. 

b. Öğretim Yöntem ve Teknikleri 

Bedensel Engelli Bireyler Destek eğitim Programı’nın kaba motor becerilerin geliştirilmesi BÖLÜM , nörogelişimsel Yaklaşımları esas almaktadır. Bu yöntem, merkezi sinir sisteminin gelişimine uygun olarak oluşturulmu ve engelli bireyin fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal kapasitesine göre belirlenmiş hareketleri, fonksiyonel aktivitelerini ve bireyin ihtiyaçlarına uygun belirlenmiş ÖZEL egzersiz ve hareket Yaklaşımların içerir. Bu kapsamda kaba motor beceriler için uygulanabilecek Yaklaşımların ana başlıkları aşağıda özetlenmiştir:

Motor gelişim basamaklarının kolaylaştırılması

Var olan hareketlerin kalitesinin artırılması

Düzeltme ve denge reaksiyonlarının geliştirilmesi

Kas kuvvetlendirme ve dayanıklılık egzersizleri

Normal olmayan hareket ve reflekslerin baskılanması (inhibisyonu)

Normal hareket ve reflekslerin kolaylaştırılması (fasilitasyonu)

Kas sertliçini (tonusunu) düzenleyici pozisyonlamalar

ağırlık taşıma ve aktarma egzersizleri

Kas iskelet sistemine ait oluşabilecek bozuklukların önlenmesi

Aktivitelerde koordinasyonun sağlanması

Fonksiyonel beceri eğitimi

günlük yaşam aktiviteleri için gerekli yardımcı cihaz ve araçların belirlenmesi

Spastik tip serebral palsili bireylerde gövdeye doğru ve az olan, kol ve bacak hareketlerinin artırılması, atetoid tip serebral palsili bireylerde kontrolsüz ve gövdeden dışarı doğru hareketlerin azaltılması, ataksik tip serebral palsili bireylerde ise dengenin sağlanması ve gövde kontrolünün geliştirilmesi ana hedef olmalıdır.

Bireylerde zorlayıcı aktivitelerin var olan hareket bozukluğunu artırdığı unutulmamalıdır. Bu bireylerin eğitim uygulamaları sırasında pasifleştirilmesinden kaçınılmalı, bireylerin aktif olması sağlanmalıdır. Aktiviteler sırasında uygulayıcı, bireyin harekete katılımını beklemeli; bireyi hazır olmadığı hareketlere zorlamamalıdır.

önce motor becerilere ait bağlıklar ise şunlardır:

Kavrama ve bırakma için verilen aktiviteler

çizim becerilerine yönelik aktiviteler

El becerilerine yönelik aktiviteler

El göz koordinasyonunu geliştirmeye yönelik aktiviteler

Taktil(dokunma) sistemini uyarmaya yönelik aktiviteler

Proprioseptif (vücut farkındalığı) sistemini uyarıcı aktiviteler

Vestibuler (denge) sisteme yönelik aktiviteler

eğitim Ortam düzenlenmesi

Programda yer alan becerilerin öğretimi sırasında birey, ilgili beceri için gerekli araç-gerecin hazır bulunduğu ortamda eğitimini sürdürecektir. eğitim ortam zemininde yumuşak ve kolay temizlenebilir malzeme kullanılmalıdır. eğitim ortam yeterince hava, ısı, ışık alması sağlanmalıdır. Bu ortamlar çok gürültülü olmamalı, çocuğun ve uygulayıcının rahat çalışabileceği bir büyüklükte olmalıdır. Bina içerisinde bedensel engellinin hareketini sınırlamayacak yapısal düzenlemeler yapılmış olmalıdır. Gerek görülen yerlerde rampa, tutamak, bar, asansör gibi ek önlemler alınmalıdır. Gerektiçinde birey, sınıf ortamı dışına çıkarılarak doğal ortamlarda gerçek nesneler kullanarak eğitimini sürdürecektir. yapılandırılmış ortamlarda verilen eğitim çalışmaları, doğal ortamlara aktarılarak genelleme sağlanmalıdır. Bireylerin eğitiminde kullanılan araç gereç her uygulama sonrasında temizlenerek gerekli hijyenin sağlanması önem arz etmektedir. Gerektiçinde bireyin kişisel bakım ve Temizliği sağlanarak eğitim etkinliğinin hem birey hem uygulayıcı açısından verimliliği artırılmalıdır.

Bedensel Engelli Bireyler Destek eğitim Programı uygulanırken aşağıdaki araç gereçlerden yararlanılır:

Minderler

Değişik yükseklikte ve ebatta çalışma minderleri

çeşitli ebatlarda egzersiz topları

Duvarlara monte edilmiş hareketli aynalar

Denge tahtası

Yürüteç (Walker), üç noktalı baston (tripod) gibi yürümeye yardımcı olan araçlarParalel bar

Tırmanma merdiveni

çocuğu pozisyonlamak için değişikşekil ve büyüklükte rulo, kama ve yastıklar

Pozisyonlama için destekli ve desteksiz sandalye, tabure ve sıralar

Ayakta durma masaları (standing table)

çeşitli ağırlıklarda kum torbaları

Kaba ve ince motor beceri değerlendirme formları

ÖZEL değerlendirme ve test materyalleri (duyu Bütünlüğü, el fonksiyon testleri)

Top havuzu ve topları

Duyu (vestibüler) stimülasyon için değişikşekillerde salıncak (T salıncak, platform salıncak)

Trambolin

Dokunma algılaması için farklı ÖZELlik veşekillerde materyaller

çocuklara ÖZEL basket potası ve topu

Bowling topu ve labutları (oyuncak)

Değişik boyut ve renklerde legolar

Geometrikşekil ve renkleri eşleştirilebileceği oyuncaklar

Delikli tahta platform ve çubuklar

Aktivite eğitim düzeneği (üzerinde düşme, fermuar, çıt çıt gibi malzemelerin bulunduğu) Teller üzerinde değişik yönlerde hareket edebilen boncuk veya topların olduğu platform

çeşitli vücut kısımları çıkarılabilen bebek oyuncaklar

Basılı görsel ve işitsel materyaller

Bilim ve teknolojik gelişmeye uygun yeni materyaller

BEDENSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir