ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

Özel ögrenme güçlügü, bir çocugun zekasi normal yada normalin üstünde olmasina ragmen dinleme, düsünme,anlama,kendini ifade etme, okuma-yazma veya matematik becerilerinde yasitlarina ve zekasina oranla düsük basari göstermesidir.

Ögrenme ve algilama sorunu çocugun dogumu ile baslar. Egitim süreci içinde edinilemez. Yasam boyu süren bir bozukluktur. Dil gelisimi ve kullanimi, konusma, okuma-yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun oldugu için, bireyin egitimini, meslegini, sosyal iliskilerini, günlük aktivitelerini, benlik saygisini etkiler.

Çocugun zihinsel yetenegi olmasina ragmen, akademik açidan gerilik göstermesi, ögrenme güçlügünün en çarpici özelligidir. Birçok çocuk için ögrenme güçlügü okula basladiklarinda ve akademik beceriler kazanmakta basarisiz olduklarinda göze çarpar.



Özel ögrenme bozukluklari:

- Beyindeki bazi farkliliklar nedeniyle ögrenme süreçlerinden bir veya bir kaçinda aksama olmasiyla ortaya çikar.

- Her çocugun iyi oldugu yada zorlandigi alanlar vardir.

- Her çocuk kendine özgüdür.

- Görme isitme sorununa bagli degildir.



SIKLIGI : Farkli tani ölçütleri nedeniyle çesitli ülkelerde bildirilen oranlar çok farklidir. (% 1-30) Erkeklerde daha sik görülmektedir. Literatürde Çin % 1, Venezüella % 3,3 olarak belirtilmektedir.



NEDENLERI: Kesin olarak nedeni bilinmemekle birlikte; olasi nedenler:

1- GENETIK ETMENLER: Bazi arastirmalara göre ögrenme yetersizligi olan çocuklarin % 25-60'nda sorunun genetik oldugu bildirilmistir. Özel ögrenme güçlügü olan çocuklarin anne babalarinda benzer sorunlar olma olasiligi normal populasyondan 5-12 kat fazla, ikizlerde özel ögrenme güçlügü olma ihtimali yüksek (bir çocukta varsa digerinde olma olasiligi yüksek) kardeslerde benzer sorunlarin olma olasiligi yüksektir.

2- BEYIN HASARI: Hafif düzeyde hasarin ögrenme bozukluguna, gelisimsel sapmaya, hiperaktiviteye neden olabilecegi ileri sürülmektedir.



3- NOROLOJIK FONKSYONLARDA BOZUKLUK: Ögrenme için gerekli olan asamalardaki bozukluklar

a) Input (Girdi): Gelen bilgilerin duyu organlariyla beyine girmesi, algilanmasidir. Bu asamada bozukluktaki kisi harfleri ters algilayabilir. Örnegin: b'yi d, 6'yi 9, u'yu n gibi yada ‘çok' yerine ‘koç', ‘ev' yerine ‘ve', seslerde f-v, b-m karistirma, sag-sol karistirma gibi.

b) Islem: Gelen bilginin kaydedilip, organize edilmesi, anlasilmasi, yorumlanmasidir. Bu alanda sorun olmasi günlerin, aylarin, alfabedeki harflerin yelerinin karistirilmasi gibi sorunlar yasanabilir.

c) Bellek: Anlasilan bilgilerin tekrar kullanilmak üzere depolanmasidir. Ögrenme bozukluklarinda daha çok kisa süreli bellek sorunlari görülür.

d) Çikis : Beynin bilgiyi vücuda göndermesi, ögrenmedir. Bozuklugu olan çocuk kendini ifade ederken, okurken, yazi yazarken, ip atlarken güçlükler yasar.



4- BELIRTILER:

OKUL ÖNCESI DÖNEM BELIRTILERI :

-Dil gelisiminde gecikmeler, konusma bozuklugu (yanlis telaffuz, kelime dagarciginin yavas gelismesi…vb.)

-Zayif algisal- bilissel yetenekler

-Zayif kavram gelisimi

- Yetersiz motor gelisim (öz bakim becerilerinde güçlük, sakarlik, çizim becerilerinde sorun

- Bellek ve dikkat problemi (sayilari, alfabeyi,haftanin günlerini ögrenmede güçlük)



OKUL DÖNEMINE ILISKIN BELIRTILER:

- Akademik basari , okul basarisi yasitlarina ve zekasina oranla düsüktür. Bazi derslerde basarisi normal yada normal üstü iken bazi derslerde düsüktür.

- Okuma becerisi , okuma hiz ve niteligi açisindan yasitlarindan geridir. Harf-ses uyumu gelismemistir. Bazi harfleri seslerini ögrenemez harfin sekli ile sesini birlestiremez.

- Yazma Becerisi , yasitlarina oranla el yazisi okunaksiz ve çirkindir, sinif düzeyine göre yazi yazmasi yavastir, yazarken bazi harf ve sayilari, kelimeleri ters yazar, karistirir b-d, m-n, i-i, 2-5, d-t, g-g, g-y, ve-ev gibi , yazarken bazi harfleri, heceleri atlar yada harf/hece ekler, sinif düzeyine göre yazili imla ve noktalama hatalari yapar. Küçük- büyük harf, noktalama, hece bölme hatalari, yazarken kelimeler arasina hiç bosluk birakmaz yada bir kelimeyi iki-üç parçaya bölerek yazar. Örnegin (Ka lem), (ya pa bil mek) gibi.

- Aritmetik Beceriler , aritmetikte zorlanir, dört islemi yaparken yavastir, parmak sayar,yanlis yapar, problemi çözüme götürecek isleme karar veremez, sayi kavramini anlamakta güçlük çeker, bazi aritmetik sembolleri ögrenmekte zorlanir, karistirir, sinif düzeyine göre çarpim tablosunu ögrenmekte geridir.

- Çalisma Aliskanligi , ev ödevlerini almaz, eksik alir, ev ödevlerini yaparken yavas ve verimsizdir, ders çalisirken yavas ve verimsizdir, ders çalisirken sik sik ara verir, çabuk sikilir.

- Organize Olma Becerisi , odasi, çantasi, esyalari ve giysileri daginiktir. Defter ve kitaplarini kötü kullanir ve yirtar, yazarken gereksiz satir atlar, bosluk birakir, sayfanin belirli bir kismini kullanmaz, zamanini ayarlamakta güçlük çeker, düsüncelerini organize edemez.

- Oryantasyon(yönetim) becerileri , sag- sol karistirir,yönünü bulmakta zorlanir, dogu-bati, kuzey-güney kavramlarini karistirir. Alt-üst, ön-arka kavramlarini karistirir, zamana iliskin kavramlari (dün-bugün önce-sonra gibi) karistirir. Gün ay, yil, mevsim kavramlarini karistirir. Saati ögrenmekte zorlanir.

- Siraya koyma becerisi , haftanin günlerini, aylari, mevsimleri dogru saysa bile aradan soruldugunda (*****adan önce hangi gün gelir,marttan sonra hangi ay gelir, haftanin dördüncü günü hangisidir gibi) yanitlamakta zorluk çeker, yada yanlis yanitlar.

- Sözel ifade becerisi , duygu ve düsüncelerini sözel olarak ifade etmekte zorlanir. Serbest konusurken düzgün cümleler kuramaz, heyecanlanir, takilir, sasirir, sinifta sözel katilimi azdir, bazi harflerin seslerini dogru olarak telaffuz edemez.

- Motor Beceriler , Top yakalama, ip atlama gibi hareket ve oyunlarda yasitlarina oranla basarisizdir. Sakardir, düser, yaralanir, istemeden bir seyler kirar. Çatal-kasik kullanmakta, ayakkabi-kravat baglamakta zorlanir, ince motor becerilere dayali islerde (dügme ilikleme, makas kullanma,boncuk dizme gibi) zorluk çeker).



5- EGITIMLERINDE NELERE DIKKAT EDILMELIDIR?

Özgül ögrenme güçlügünün tedavisi EGITIMDIR. Bu egitim okulda verilen egitimden farklidir. Çocuk normal bir okulda egitimine devam ederken bireysel yada gurup halinde özel bir egitime alinir.

Egitimlerinde görsel, isitsel, dokunma ve kinestetik alginin gelistirilmesini, dikkat ve bellek,ardisiklik yeteneklerinin arttirilmasini, motor koordinasyon becerilerinin gelistirilmesini içermektedir. Ayrica dinleme, konusma, okuma-yazma (dil) becerilerinin gelistirilmesi, kavram ve düsünme süreçlerinin gelisiminin desteklenmesinin bu süreç egitimi içerisinde yer almaktadir.

Özgül ögrenme güçlügünü ortadan kaldiracak bir ilaç tedavisi bulunmamaktadir. Ancak bu sorunun yani sira dikkat eksikligi, asiri hareketlilik, deprasyon, kaygi bozuklugu gibi baska psikiyatrik bozukluklar eslik ediyorsa bunlarin ilaçla tedavisi düsünülmelidir.



7- ÖGRENME BOZUKLUGU OLAN ÇOCUKLARIN EN SIK GÖRÜLEN ÖZELLIKLERI

- Zeka düzeyi

- Aktivite düzeyi

- Dikkat sorunlari

- Koordinasyon sorunu

- Görsel algi sorunlari

- Görsel figür-zemin ayirt etmede güçlük çekerler.

- Isitsel algi sorunlari (isitsel figür- zemin ayirt etme zorlugu vardir. TV izlerken kapi zilini duymamak gibi.

- Isitsel hafizalari zayiftir.

- Dil problemleri

- Organizasyon bozuklugu

- Oryantasyon sorunlari

- Zaman sorunu

- Sosyal-duygusal davranis sorunlari

- Akademik beceri bozukluklari

Ögrenme bozuklugu olan çocuk ve gençler bu özelliklerin tümünü tasimaya bilirler. Her biri farkli sayida, farkli yogunlukta bu belirtileri gösterirler.

GEÇ ve GÜÇ ÖGRENME - 2 -

Ögrenme güçlügü dinleme, anlama, konusma, okuma-yazma, matematiksel yeteneklerin kazanilmasinda ve kullanilmasinda önemli derecede akranlarina göre gerilik gösterme durumudur.

Özellikleri :

1. Basarisizlik.

2. Merkezi sinir sisteminde bir problem nedeniyle olusabilmektedir.

3. Psikolojik süreçleri olumsuz etkileyebilir.

4. Yasamin herhangi bir döneminde meydana gelebilir.

5. Konusma dili problemleri görülebilir.

Egitim ve Sonrasi : Zihinsel özürlüleri normallerden ayiran en belirgin özelligi ögrenme yeterliliklerindeki geriliktir. Zihinsel özürlülük arttikça ögrenmede bir baskasinin yardimina gereksinim duyarlar. Bunun yaninda normal bireylerin kendiliginden ögrendikleri pek çok seyi ögrenmede güçlük çekerler. Bu yüzden zihinsel özürlü çocugun sistematik egitim almasi gerekmektedir. Amaç, zihinsel özürlü bireylerin sistematik egitim alma sansini artirmaktir"

Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle öğrenme güçlüğü çeken çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalismalari yapilmaktadir.