OKULA UYUM SORUNLARI Çocuklari ilkokula yeni baslayacak bazi aileler çocuklarinin okula uyum saglayip saglayamayacagi konusunda kaygilar tasiyabilir.
Bu konudaki muhtemel problemleri asabilmek için veliler ve ögretmenlerin birlikte hareket etmesi gerekir. Ailelerin okula yeni baslayacak çocuklarini okulla ve ögretmenle tehdit etmemeleri gerekir. Anne-babalarin çocugunu okula götürürken sogukkanli ve tutarli olmasi gerekir. Duygusal davranarak çocuk okula gitmek istemiyor diye onu okul yolundan geri çevirmek, onun okula uyumunu çok geciktirir. Ancak aileler tarafindan ögrencideki okul korkusunun acil sorun olarak görülerek, nedeninin arastirilmasi gerekir.
Okul, çocuklar için
yeni bir sosyal ortamdir
Çocugun bu ortama uyumu, aileden kazandigi iletisim becerileri ve iliski biçimlerini kullanmasiyla mümkündür. Çocuga anaokulu döneminde ve daha öncesinde kendi ayaklari üzerinde durabilme yeteneginin verilmis olmasi çocugun okula uyumunu kolaylastiracaktir.
Ancak aile içindeki iletisimsizlikler, çocugun zeka düzeyi ve ögretmen hatalari, çocugun okula uyumunu zorlastirabilir. Çocuk, okula uzun süre uyum saglayamazsa; aile, rehber ögretmen birlikte hareket etmeli, uyumsuzluk devam ederse mutlaka bir uzmana basvurmalidir.
Okula uyum sorunu sadece okula yeni baslayanlarda görülmez. Bir üst sinifa geçen ara sinif ögrencilerinde de uyum sorunu görülebilir. Çünkü yaz tatilinde rahatlama dönemine giren çocuklar okullar açildiginda tekrar ders çalisma, erken kalkma sorumlulugu ile karsi karsiya kalmaktadir. Bu durumdan asiri etkilenen bazi ögrenciler özellikle ilk günlerde dersi dinlemek, okula gitmek istemeyebilir. Fakat bu sorunlar kisa sürede asilir.
Okul stresinden
kurtarmaliyiz
“Okul” çocuklarda strese yol açabilir. Okul stresinin en temel nedenlerinin basinda okul hakkindaki belirsizlikler ve bilgisizlikler gelmektedir. Daha önce dar bir sosyal çevrede bulunan ögrenciler bu yüzden okula baslama konunda isteksizlik ve stres yasayabilir. Bu bakimdan çocuk okula baslamadan önce bilgisizlikler ve belirsizlikler giderilmeye çalisilmalidir.
Herseyin basi anlayis
Anne babalar çocuklarina karsi anlayisli olmalidir. “Bebek misin sen, kocaman adam oldun, korkacak ne var?” gibi bastirici yöntemlerden uzak durmalidirlar. Bu yaklasim sorunlari çözmez, bastirir. Bastirilan bir sorun da sonradan daha büyük bir sekilde karsimiza tekrar çikar.
Abartili anlatimlara son verin
Okul hakkindaki abartili yorumlardan kaçinilmali, çocuklara okul, sinif, sira, ögretmen, müdür, ders, teneffüs, sinif arkadasi ve okul arkadasi gibi kavramlar konusunda bilgiler verilmelidir.
Çocugu “okul”la korkutmayin
Hata yaptiklarinda onlari okul veya ögretmenle korkutursak, çocugun ögretmenden ve okuldan sogumasina sebep oluruz. Okul ceza verilen bir yer olarak gösterilmemelidir.
Okul gezdirilebilir
Gidecegi okul mümkünse gezdirilmelidir. Çocuk, ayni okula gidecek akraba veya tanidik çocugu varsa o çocuklarla tanistirilabilir. Okulda nasil davranacagi çocuga ayrintili sekilde anlatilmalidir. Mümkünse ögretmeniyle önceden tanisilmalidir.
Kiyafetleri önceden alinabilir
Çcugun okul kiyafetlerini önceden alip evde denemesini, onlara alismasini saglamayabiliriz. Çocugun okulda kullanacagi kitabi, defteri ve kirtasiye malzemelerini seçerek kendisinin almasina izin verilmelidir. Böylece çocuk okul ile ilgili güzel duygular hissedecek, psikolojik olarak kendisini okula hazirlayacaktir. Aileler okulun açildigi ilk birkaç gün çocugu okula bizzat götürebilir. Ancak bunda da asiri korumaci bir tavir takinmamalidir.
Okul, ögrencinin bastan savildigi bir yer degildir
Aileler çocuga “Okullar açilsa da senden kurtulsam.” dememelidir. Ögretmenleri de her seye kizan, sürekli ceza veren, hep yargilayan bir kisi olarak degil; ögrencileri çok seven, onlari yarinlara hazirlayan bir kisi veya kisiler olarak gösterilmeliyiz. Çocuklarimiz ögretmenlerini çok sevmeli, onlara derin saygi duymalidir.
Ailenin asiri koruyucu tavri okul fobisine sebeb oluyor
Bir hata yaptiklarinda çocuklarimizi okul veya ögretmenle korkutursak, çocugun ögretmenden ve okuldan sogumasina sebep oluruz. Okul ceza verilen bir yer olarak gösterilmemelidir. Okul fobisinin temel nedenlerinden biri aileden ayrilma korkusudur. Çocuk asiri korumaci bir anlayisla yetistirilmisse, arkadaslariyla iletisimi çok az olmussa, disariya pek çikmamissa kendi ayaklari üzerinde duramiyorsa ailesinden uzak kalmak onu çok korkutur. Bu durum pek çok çocukta görülür ve zamanla düzelir. Ancak düzelmeme olasiligi da vardir.
Birbirine duygusal anlamda asiri derece de bagli ailelerde çocuk okula gittiginde anne babasinin ona olan sevgisinin azalacagini düsünebilir. Kardesi varsa kendisine gösterilen sevginin bundan sonra kardesine yönelecegini zannedebilir. Annesinin babasinin basina bir sey gelebileceginden endise edebilir. Bütün bunlar da çocukta okul fobisine yol açabilir.
Ailenin çocukla kurdugu yanlis iletisim de okul fobisinin kaynagi olabilir. Anne veya baba, “Beni üzersen annesiz, babasiz kalirsin!” ya da benzeri sözler kullanarak çocugu kontrol altinda tutmaya çalismislarsa çocuk her tehlikede sigindigi ailesinin kendisini birakip gidecegini düsünür.
Okul fobisinin belirtileri nelerdir?
Okul fobisi (korkusu), kuvvetli bir endise sebebiyle çocugun okula gitmeyi reddetmesi veya bu konuda isteksiz görünmesidir.
Okul fobisi yasayan çocuklar genellikle okul saati yaklastiginda isteksizliklerini bedensel yakinmalar ile dile getirmeye çalisir. Çocukta mide bulantisi, karin ya da bas agrisi seklindeki bedensel sikâyetler genellikle sabahlari uyanir uyanmaz baslar. Istahsizlik ve uykuda huzursuzluk, sik sik hasta olmadigi halde hastaymis gibi davranmak, alinganlik ve sinirlilik, enerji kaybi, okul etkinliklerine karsi ilgisizlik, utangaçlik ve içekapaniklik gibi belirtiler görülür. Çocuklardaki bu belirtiler, okula gitmemelerine karar verilir verilmez de kaybolur.
Çocuklar aslinda bu sekilde davranarak anne-babalarini okula gitmemek için ikna etmeye çalisirlar. Aileleri onlara “Tamam, bugün okula gitmeyebilirsin.” derse, çocuktaki psikosomatik olan bu sorunlar birdenbire ortadan kalktigi, agrilarin geçtigi görülür. Ancak çocugun evde kalmasi uzadikça okula baslamasi da güçlesir. “Yatissin, düzelir, sonra göndeririz, iyilesince göndeririz.” seklindeki yaklasimlar sorunun çözümünü oldukça zorlastirir.
Okul fobisi yasayan çocuklar için sadece okula gitmek sorundur. Bu çocuklar evde kaldiklari sürece hayatlarindan memnundurlar. Hiçbir sorun yasamazlar. Bu yüzden gerçekte ciddi sorunlari, hastaliklari yoktur.
Merkezimizde alaninda uzman pedagog ve özel egitim ögretmenleriyle okula uyum sorunlari olan çocuk ve gençlerimize yönelik egitim ve ögretim çalismalari yapilmaktadir. |