Zihinsel Engelliler Aile Eğitimi

Zihinsel Engelliler Aile Eğitimi

Zihinsel Engelliler destek eğitim programı aile eğitimi modülü

Aile eğitiminin Planlanması ve aile ile işbirliği

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin farklı alanlardaki gelişimini hızlandıracak ortamların düzenlenmesinde ailenin rolü önemlidir. Bireylerin başarıları yalnızca okulda aldıkları eğitime bağlı olmayıp aldıkları destek eğitime ve ailelerin eğitime etkin katılımına bağlıdır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin ailelerinin eğitilmesi

Anne babaların çocuklarını herkesten iyi tanımaları ve çocuğu ile daha fazla etkileşim içinde olması, birebir eğitim eksikliğini gidermesi, eğitim ortamında gerçekleştirilemeyecek konularda bireylerin eğitimini üstlenmelerini sağlama açısından önemlidir.

Aile eğitim Programlarında çocuk yetiştirme yaklaşımları ile çocuğun dil gelişimine, sosyal ve duygusal gelişimine katkıda bulunma, çocuğuna çeşitli davranış ve bağımsız yaşam becerilerini öğretmelerine ilişkin ailelere yeterlilikler kazandırılmalıdır. Aile eğitimi, çocukların okuldan ya da çevreden öğrendiklerinin kalıcı olmasını sağlamaktadır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin öğrenmelerinin kalıcı olması için sık tekrarların yapılması ve farklı ortamlardan yararlanılarak eğitim verilmesi gerektiği göz önüne alındığında, ailelerin eğitilmesinin sağlayacağı yararlar açıkça görülebilir. Ailelerin eğitilmesi, zihinsel yetersizliği olan çocuk eğitimine yönelik öğrenmiş oldukları her türlü bilgi ve beceriyi, çocuğun yeni problemlerini de çözmede kullanmalarını sağlayacaktır.

Aile eğitiminin amaçları

Aile eğitiminin amaçları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
a) Ailenin, Özürlü çocuğunu kabulünü sağlamak.
b) Ailenin, haklarını ve sorumlulukların anlamasını sağlamak.
c) Aile ile iş birliği yapmak, ailenin çocuğu ile ilgili programları evde uygulamasını sağlamak
d) Aileyi diğer kaynaklar hakkında bilgilendirmek.

Aile eğitimi aşağıdaki ilkeler dikkate alınarak uygulanmalıdır:

Aile eğitimi hizmetleri, her ailenin gereksinimleri ve tercihleri dikkate alınarak bireyselleştirilmelidir. Farklı aile hizmet tür ve düzey seçenekleri oluşturulmalıdır. Her ailenin ve her çocuğun güçlü yönleri vardır. Bu güçlü yönler ortaya çıkarılmaya çalışılmalıdır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylere yönelik eğitimlerde aile ile empati kurulup hizmet verildiğinde aile eğitimi daha verimli olur. Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip aileler, çocukları hangi gelişim döneminde olursa olsun hizmete gereksinim duyarlar. Aile hizmetleri, özel eğitim sisteminin bir parçası olarak uzun süreli ve sistematik biçimde düzenlenmelidir.

Destek eğitim Merkezlerinde Aile eğitiminde Dikkat Edilecek Hususlar

Destek eğitim merkezlerinde, her türlü aile eğitimi programının planlanmasında ailenin ve bireyin gereksinimlerinin belirlenmesi öncelikle ele alınmalıdır. Aile eğitimi, bireylerin gereksinim duyduğu beceri ve davranışları öğretirken kullanacağı yöntemler konusunda bilgilendirmeyi içermelidir. Aile eğitim Programları, ailelerle birlikte belirlenecek zaman dilimlerinde ve her yıl geliştirilerek yeniden uygulanmalıdır.

Aile eğitim Programları, gereksinimler dikkate alınarak bireysel ya da grup çalışması olarak planlanmalıdır. Aile eğitim Programları, zihinsel yetersizliği olan bireyin anne babası, kardeşleri ve çocuğun bakım ve eğitiminden sorumlu diğer bireylerin, koşullara göre birlikte ya da farklı eğitim programları içinde eğitilmeleri ve bilgilendirilmeleri sağlanarak sürdürülür.

Aile eğitim Programları, konferanslar, çalışma toplantıları, ev ödevleri, evdeki uygulamaların gruba aktarılması biçimlerinde yürütülebilir. Aile eğitim Programları hem ev hem de kurumları kapsayacakşekilde düzenlenmelidir.

Ev ziyaretleri ile engelli bireylerin yaşadığı ortam gözlenmeli ve hazırlanan ev programları ev ortamı da göz önüne alınarak oluşturulmalıdır. Bu programlar Özel eğitim öğretmeni, rehber öğretmen, psikolog, çocuk gelişimi öğretmeni ve çocuğun eğitiminde yer alan diğer personelin iş birliği ile yürütülmelidir.

Çocukların ve ailelerin karşılaşabileceği problemlerle ilgili konularda bilgi verilerek benzer problemleri aynı duygular yaşayan ailelerin de yaşadığını görmeleri sağlanarak aileler arası iletişim kurulmasına yardımcı olunmalıdır. Daha önce aynı aşamadan geçmiş ailelerin birbirlerine destek olmaları sağlanmalıdır.

Destek eğitim merkezlerine devam eden zihinsel yetersizliği olan bireylerin ağız diş sağlığı, bulaşıcı hastalıklar, süreğen hastalıklar vb. konularda ailelerin ve bireylerin yönlendirilmeleri ve takibi yapılmalıdır.

Destek eğitim kurumlarında eğitimi verilemeyen ancak birey için önemli olan bazı kazanımlar konusunda aile eğitim programlarıdüzenlenmelidir. Örneğin, öz bakım becerilerindeki kazanımlardan banyo yapar, saçını yıkar vb. kazanımlarının öğretiminin evde yapılması gereklidir.

Bu kazanımların öğretiminin nasıl yapılacağı konusunda aileye eğitim verilmeli, hazırlanan eğitim programı evde bireye aile tarafından uygulanmalı, kontrol çizelgeleriyle takibi ve değerlendirmesi yapılmalıdır.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Bilişsel Beceriler

Zihinsel Engelliler Bilişsel Beceriler

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Bilişsel Becerilere Hazırlık Modülü

Bilişsel Becerilere Hazırlık Programının Amacı

Bilişsel becerilerini geliştirebilme

Bilişsel Becerilere Hazırlık Programının Kazanımları

Göz teması kurar. Görsel uyaran verildiğinde uyaranın geldiği yöne bakar. İşitsel uyaran verildiğinde uyaranın geldiği yöne bakar. Nesneleri renklerine göre eşleştirir. Adı söylenen nesnenin resmini gösterir. Dinletilen sesi, uygun resimle eşleştirir. Tek eylem bildiren yönergeyi yerine getirir. İki eylem bildiren yönergeyi yerine getirir. Üç ve daha fazla eylem bildiren yönergeyi yerine getirir.

Saklanmış nesneyi bulur. Sınırlı alanları boyar. şekilleri rastgele boyar. Oyun oynarken sıra alır. Oyun içindeki sorumluluğunu yerine getirir. Hareketi taklit eder. Sesleri taklit eder. Nesneleri karşıt olma durumuna göre ayırt eder. Ana renkleri tanır. Ara renkleri tanır. Yazı araç-gereçlerini kullanır.

Bu modül için öngörülen süre 100 ders saatidir.

Bilişsel Becerilere Hazırlık Programının Uygulaması

Bilişsel Becerilere Hazırlık zihinsel yetersizliği olan bireylerin destek eğitimine başladıklarında öğrenmelerinin anlamlı ve kalıcı olmasını daha sonraki aşamalarda önerilecek olan modüllerdeki kazanımlar için bireyi hazırlamak amacıyla geliştirilmiştir.

Hazırlanan modül ağır ve orta düzeyde zihinsel yetersizliği olup daha önce özel eğitim hizmeti almamış veya akademik becerileri içeren modüllerden herhangi birisini alamayacak durumda olan bireyleri ve 36-72 ay grubunda yer alan zihinsel yetersizliği olan çocukları kapsamaktadır.

Bilişsel Becerilere Hazırlık Bölümünde yer alan becerilerin kazandırılması için dikkat, görsel, işitsel algı ve el göz koordinasyonunun geliştirilmesi gerekmektedir.

Dikkat, bir işi tam olarak yapabilmek için gereken süre içerisinde yapılması istenen davranışa odaklanabilmektir. Bireylerde dikkatini geliştirmesi ilginin çekilmesiyle gerçekleşir. Bireylerin yapılan iş üzerine ilgileri çekildikten sonra dikkatin işin devamı süresince canlı tutulması gerekmektedir. Bireyin ilgi, ihtiyaç ve yaş gelişimine uygun, dikkatini çekecek materyaller kullanılmalıdır.

Renk kavramı öğretilecekse ana renklerden başlanarak öğretim yapılmalıdır. Zihinsel yetersizliği olan birey, renk kavramını kazanırken verilen rengin olumlu ve olumsuz nitelikleri arasında ayrım yapması gerekir. Örneğin, kırmızı kavramı olumsuz örnekleri olmayan nesnelerle sunulur. Kırmızı bir kalem yanında sarı renkli bir kalem gösterilerek kavramın Bu kırmızı., Bu kırmızı değil. şeklinde öğretimi yapılır.

Kavramın olumlu ve olumsuz örneklerinin karşıIıklı sunulması kavramı tamamlayan niteliklerin açıkça ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Kavramın olumlu ve olumsuz örneklerini olabildiğince somutlaştırmak öğrenmeyi kolaylaştıracaktır. Örneğin, elle tutulabilen boncuk, fasulye vb. nesneler ile kırmızı kavramının öğretimi somutlaştırılabilir.

Karşıtlık (zıtlık) bildiren nesnelerin öğretimi yapılırken bu nesnelerin sunularak bireyin dokunması ve resimler aracılığıyla görmesi sağlanmalıdır. Örneğin, soğuk anlatılacaksa bireyin eline buz verilerek soğuğu hissetmesi sağlanmalıdır. Aynışekilde temiz ve kirli anlatılırken de temiz ve kirli olan giysi, eşya vb. nesne veya nesne resimleri gösterilmelidir.

Her bir kazanımla ilgili çalışılırken kullanılan materyallerin çeşitli duyu organlarına hitap etmesine özen gösterilmelidir. Birden fazla duyu organına etki yapabilecek görsel ve işitsel materyaller (ses çıkaran, hikaye anlatan resim kartlarıı vb. ) kullanılabilir.

Dikkat kontrolünü artırmak için her bir etkinlikte kullanılacak materyaller sırayla bireye sunulmalıdır.

Öğretmen veya uygulayıcı oyun etkinliğine katılarak oyun kurallarına model olmalıdır. İlerleyen zamanlarda aşamalı olarak öğretmen veya uygulayıcı oyundan ççekilmelidir. sözel ipucu vererek kurallar hakkında uyarıda bulunmalıdır.

Boyama etkinlikleri esnasında bireyin ev ortamında bulunan nesne resimlerinin boyanması, çeşitli hayvan resimlerinin boyanması ve bireyin çizebiliyorsa kendisinin ortaya koyduğu resimleri boyama çalışmaları yaptırılmalıdır.

Yazma becerisini kazandırmak amacıyla öğretmen veya uygulayıcı, avuç içi ve parmaklarla serbest boyama, havada, suda ve kum havuzunda çeşitli yazma uygulamaları yaptırmalıdır.

Öğretim yapılan ortamda bireylerin oyuncaklar, eğitim araç-gereçleri vb. nesnelerin önce yarısını görebileceği sonra da saklanan nesnelerin tamamın bulabileceği oyunlar düzenlenmelidir.

Öğretmen veya uygulayıcı, ailelere hangi kazanımı çalıştıklarını, bu kazanımın ev ortamında nasıl desteklenmesi gerektiği konusunda bilgi vermelidir. Böylece yapılan eğitimin kalıcı olması için aile teşvik edilmiş olacaktır.

Bilişsel Becerilere Hazırlık Programının İçeriği

a. ALGI ÇALIŞMALARI
İşitsel Algı
Görsel Algı

b. YÖNERGE ÇALIŞMALARI
Tek Eylem
İki Eylem
Üç Eylem

c. BOYAMA ÇALIŞMALARI

Rastgele
Sınırlı oyun oynama
Sıra Alma
Oyun İçinde Sorumluluk

D. EŞLEME ÇALIŞMALARI

Nesne
Resim
Ses

E. TAKLİT Becerileri

Hareket
Ses

F. RENKLER

Ana Renkler
Ara Renkler

G. KARŞITLIK

Sıcak- Soğuk
Açık- Kapalı
Temiz- Kirli
Yumuşak-Sert

NESNE BULMA ÇALIŞMALARI

1. Saklanan Nesne

Bilişsel Becerilere Hazırlık Programında Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

a. Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu’nda Bilişsel Becerilere Hazırlık kazanım değerlendirilmesinde bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c.Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

B. Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

b.Yapılan kaba değerlendirme sonucunda sesleri taklit etme kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan sesleri taklit et. kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır:

1. Duyduğun insan sesini tekrar et.

2.Duyduğun hayvan sesini tekrar et.

3.Duyduğun taşıt sesini tekrar et.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa Sesleri taklit et. ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. Yapabildikleri için +, yapamadıkları için – işaretlenecektir.

c. Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda birey Sesleri taklit et. kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Öğretim Sürecini Değerlendirme Formu’na işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan aile bilgilendirme Bölümünde, Sesleri taklit et. kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım sesleri taklit etme becerisi olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmışamıştır.

b. Bilişsel becerilere hazırlık İçinde bulunan eşleme çalışmaları, renkler vb. ile ilgili kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği (+ ya da B olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve materyallerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

c. Son değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklar + ya da B olarak işaretlendiğinde kazanımın gerçekleştiği, – ya da si, MO veya FY işaretlendiğinde ise kazanımın gerçekleşmediği ve öğretimin tekrar edilmesi gerektiğine karar verilir.

D. Öğretim Sonrası (Dönem Sonu) değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim süreci değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

b. Dönem Sonu Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise + olarak işaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü’nde açıklanacaktır.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Dil Konuşma Becerileri

Zihinsel Engelliler Dil Konuşma Becerileri

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Modülü

Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Programının amacı

Dil, konuşma ve alternatif iletişim becerilerini geliştirebilme

Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Programının Kazanımları

Sesin yönünü bulur.
Sesin kaynağını bulur.
Adı söylendiğinde bakar.
Konuşana dikkatini yönelttiğini jest, mimik ve hareketlerle gösterir.
Farklı resimler arasından ismi söylenen nesneyi gösterir.
Resim üstünde istenen nesneyi gösterir.
Tek basamaklı basit sözel yönergeleri yerine getirir.
İki ve üç basamaklı sözel yönergeleri yerine getirir.
sözel olmayan yönergeleri yerine getirir.
Nesnelerle Yapılan büyük kas davranışlarını taklit eder.
Nesne kullanılmaksızın gerçekleştirilen büyük kas davranışlarını taklit eder.
Küçük kaslarla gerçekleştirilen davranışları taklit eder.
Yüz hareketlerini taklit eder.
Motor hareketlerde sıra alır.
Oyun zamanında sıra aılr.
Kendi sesini kullanarak sıra alır.
Kurallı oyunları sürdürebilmek için sıra alır.
Tek heceli sözcükleri taklit eder.
İki ve daha fazla heceden oluşan sözcükleri taklit eder.
Jest ve işaretlere dayalı olarak gereksinimlerini ifade eder.
İsim bildiren sözcükler kullanır.
Olumsuzluk bildiren sözcükler kullanır.
Eylem bildiren sözcükler kullanır.
Tekrar bildiren sözcükler kullanır.
Yer bildiren sözcükler kullanır.
Tek sözcük kullanarak gereksinimlerini ifade eder.
İletişimi başlatır.
İletişimi sürdürür.
İki sözcüklü cümlecikler kullanarak gereksinimlerini ifade eder.
Üç ve daha fazla sözcük içeren cümleler kullanarak gereksinimlerini ifade eder.
Gördüğü ve yaşadığı olaylarla ilgili bilgi verir.
Bilgi ister.
Nesneleri reddeder.
Hizmeti reddeder.
Bilgiyi reddeder.
Görsellerle desteklenen olaylar anlatır.
Bedenine ait özellikleri belirtir.
Bir günün basit ifadelerle anlatır.
Sahiplik bildiren sözcükleri cümle içinde kullanır.
Sözcük türlerini kullanır.
Çoul eklerini cümle içinde kullanır.
Basit bir olayı başından sonuna kadar izler.
Dinlediği öyküyü anlatır
Dinlediği eksik cümleyi tamamlar.
Yarım bıraklan öykünün sonucunu tahmin eder.
Grup içi oyunlarda rol alır.
Bir konu hakıknda istenen süre kadar konuşur.
Dinlediği öyküyü canlandırır.
Eşyalarını başkalarıyla paylaşır.
Günlük yaşamda nezaket kurallarına uygun konuşur.
İşaretlerden/nesnelerden yararlanarak ihtiyacı olan nesneyi ifade eder.
Görsellerden yararlanarak ihtiyaçlarını ifade eder.

Programın uygulanmas için öngörülen süre 240 ders saatidir.

Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Programının Uygulanması

Konuşma, taklit yolu ile kazanılan bir beceridir. Bu becerinin gelişebilmesi için bireyin çevresinde konuşan bireylerin olması gerekir. Konuşmanın kazanılıp pekiştirilebilmesi için ev içi etkinlikler mümkün olduğunca sade bir dille anlatılmalıdır. Ana baba ya da çevresindeki bireyler kendi kendine, yüksek sesle, sık sık konuşmalıdır. Bu konuşma bireyle birlikte, bir iş ya da hareket yaparken olabilir.

Örneğin, anne evde yemek yaparken zihinsel yetersizliği olan birey yanındaysa şöyle bir konuşma yapabilir: Anne şimdi yemek yapıyor. Soğan aldı tencereye koydu. Böyle basitleştirilmiş konuşmalar günde birkaç kez yapılırsa bunları izleyen zihinsel yetersizliği olan birey önceleri içinden, sonraları dıştan yüksek sesle konuşmalara katılır. Tencereyi koydu. Şimdi yemeğe su koyacak. Bardağı ver. diyerek bireyi etkinliğin içine çekebilir ve aynı anda birden fazla çalışmaya yer verilebilir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyin ilgi, yetenek ve ihtiyaçları doğrultusunda çevresi ile uyumlu etkinlikler seçilmelidir.

Sözcük öğretimi çalışmalarında zihinsel yetersizliği olan bireyin söyleyebildiği heceler belirlenerek söyleyebildiği hecelerden oluşan sözcüklerin öğretimi ile işe başlanmalıdır.

Zihinsel yetersizliği olan birey, dilin bir sosyal kontrol aracı olduğunu fark ettiğinde konuşmak için daha fazla istek duyacağından bireyin düzeyine uygun bütün derslerde destekleyici etkinliklere yer verilmelidir.

Çalışmaların ilk anda zihinsel yetersizliği olan bireyle yapılandırılmış ortamda yapılması, daha sonra kişi, yer, zaman değişkenliğine bakılmaksızın çalışmanın devam etmesi gerekmektedir.

Çalışmalar esnasında fırsat öğretimi, yaparak yaşayarak öğrenme yöntemleri kullanılmalıdır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurularak farklı basamaklardan başlanılabilir (Örneğin; kendisinden istenen nesneyi vermesi sıfatları söylemesinden önce çalışılabilir) .

Çalışmalar için resimli kartlar ve gerçek nesneler kullanılmalıdır. Etkinliklerde sırası geldiğinde sıralı resimler, sesli, renkli oyuncaklar, resimli hikaye kitapları, üflemeli oyuncaklar, balon, ayna, pipet ve etkinliğe uygun materyaller kullanılabilir.

Her basamakla ilgili yapılacak etkinlikler önceden belirlenmelidir.

Bireyler yeni öğrendikleri sözcükleri büyüklerle birlikte kullanmaktan zevk alırlar.”Kapıyı aç.” demeyi öğrendiyse bunu bir bireye emrederek söylemek ve söylediğinin yerine getirilmesini görmekten büyük zevk duyar. Bu özellikten yararlanarak zihinsel yetersizliği olan birey konuşmaya özendirilebilir. Zihinsel yetersizliği olan bireylerden bu frsat esirgenmemelidir. Gel, aç, kapa, al, ver, kapıyı aç, kapıyı kapa türünden eylem bildiren sözcükler kullanarak böyle alıştırmalar yapılabilir. Bu etkinlikler birden fazla aşama için çeşitlendirilebilir.

Alıcı dilin geliştirilebilmesi için kısa ve öz konuşmalar yapılmalıdır. Doğru model olmak dil gelişimi için önemlidir. Karmaşık ve uzun sözcüklü cümle ve abartılı ekleri olan sözcüklerle konuşma, dil gelişimine fayda sağlamak yerine karmaşaya neden olacaktır.

Sözlü iletişim dönemine başlayabilmiş zihinsel yetersizliği olan bireylerin çevresinde olan kişiler onlarda konuşma gereksinmesi yaratmak için sessiz jest ve mimiklerle yapılan anlatımları aşamalı bir şekilde görmezden gelmeli ve onlardan daha üst düzey iletişimsel davranışlar beklediklerini ifade etmenin uygun yollarını bulmalıdır. Ana baba ve yakın çevreyi oluşturan yetişkinler çocuğun işaret ve jestlerini ödüllendirmeyi, anlamayı yavaş yavaş azaltmalıdırlar. Böylece zihinsel yetersizliği olan birey balangıçta bu duruma uyum sağlamakta güçlük çekebilir. Ancak, jest ve işarete dayalı davranışların işe yaramadığını zamanla anlayacaktır.

Öğretim esnasında tüm beceriler için verilen ipuçları aşamalı ve sistematik biçimde geri ççekilmelidir.

İlgili kazanım için öncelikle resimli kartlar kullanılmalıdır. Daha sonra sıralı bir olay anlatan resimli kartlar kullanılarak bu kazanım çalışılmalıdır.

Kazanım için zihinsel yetersizliği olan bireyin bedeni tarif edilmelidir. Sen sarı saçlı, uzun boylu, zayıf birisin. gibi ipuçları ile çalışılmalıdır.

Kazanım için Yapılandırılmış grup etkinliği ortamında canlandırılan üç ve daha fazla olay örgüsü olan bir olay, grup üyeleri tarafından canlandırılırken rol alan kişileri izlemesi gerekmektedir. Bunun için zihinsel yetersizliği olan birey olayın tamamını rahatlıkla görebileceği bir yere oturtulmalı ve dinlediğini anlamak için olayla ilgili basit sorular sorulmalıdır.

Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Programının İçeriği

a. ALICI DİL
Ses Yönü
Dinleme
Yönergeleri Yerine Getirme
Taklit çalışmaları

b. İFADE EDİCİ DİL

1. Sözel Dil
a. Sözel fade çalışmaları
b. Resimli Kart çalışmaları
Olay Anlatım çalışmaları

c.Bedenini tanıma çalışmaları
d. Sözcük Türleri
e. Ekler
f. Öykü Anlatım çalışmaları
g. Oyun Oynama. Canlandırma (Dramatizasyon ) çalışmaları

2. Alternatif iletişim
a. Beden Dili/işaret/Nesnelerle iletişim çalışmaları
b. Resimli Kartla iletişim çalışmaları

Dil, Konuşma ve Alternatif İletişim Becerileri Programında Ölçme ve Değerlendirme

Bu Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadr. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Dil, Konuşma ve alternatif iiletişim becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak Yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlanmalıdır.

Kaba değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış, yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmiş olacaktır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Çalışmaya başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle çalışılacak aşamanın analizi yapılmalıdır.

c. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa dinlediği öyküyü anlatıma becerisi ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır.

d. Yapılan kaba değerlendirme sonucunda ifade edici dil becerilerinden dinlediği öyküyü anlatır kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

e. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan dinlediği öyküyü anlatır kazanımının analizi yapılarak alt basamaklara ayrılmıştır:

1. Öyküyü dinler.

2. Öyküyü dinlediğini jest ve mimiklerle belli eder.

3. Öykü ile ilgili sorulara cevap verir.

4. Dinlediği öykünün tamamını anlatır

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütunlarına işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireyler dinlediği öyküyü anlatır kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Öğretim Sürecini Değerlendirme Formu’na işlenir. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO olarak işlenir.

Formun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde, dinlediği öyküyü anlatır kazanımının hem öğretimi hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım öykü anlatıma olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmışamıştır.

D. Öğretim Sonrası Değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işaretlenmiştir.

b. Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise + olarak işaretlenir. kazanım başlanıldığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü’nde açıklanacaktır.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Günlük Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Günlük Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Günlük Yaşam Becerileri Modülü

Günlük Yaşam Becerileri Programının Amacı

Günlük yaşam becerilerini geliştirebilme

Günlük Yaşam Becerileri Programının Kazanımları

Saç kurutma makinesi kullanır, Telefon kullanır, Çalar saat kurar, Asansör kullanır, Bilgisayar kullanır, Perde açar, Perde kapatır, Pencere açar, Pencere kapatır, Kapı açar, Kapı kapatır, Çöp toplar, Masa siler, Yer siler, Toz alır, Yer süpürür, Cam siler, Dolap düzeltir, Lavabo temizler, Buzdolab temizler, Elektrik süpürgesi kullanır, Elektrik süpürgesini temizler, Yatak düzeltir, Nevresim takar, Giysi katlar, Giysi fırçalar, Elde

Çamaşır yıkar, Çamaşır makinesinde çamaşır yıkar, çamaşır asar, İğneye iplik geçirir, Düğme diker, Örgü Örer, Ayakkabı boyar, Mutfakta alınması gereken güvenlik önlemlerini açıklar, Kibrit yakar, Çakmak kullanır, Kapağı açacak ile açar, Ocak kullanır, Fırın kullanır, Mikser kullanır, Buzdolabı kullanır, Tost makinesi kullanır, Ekmeğe yumuşak gıda maddeleri sürer, Yiyecek doğrar, Yiyecek dilimler, Yiyecek rendeler,

Bıçakla yiyecek soyar, Yiyecek haşlar, Salata yapar, Sandviç hazırlar, Tost yapar, Hazır çorba pişirir, Tavada yumurta pşirir, Domates sosu hazırlar, Makarna pişirir, Pilav pişirir, Sebze kızartır, Toz içecek hazırlar, Ayran yapar, Süt ısıtır, Çay demler, Yemek masasını hazırlar, Yemek masası toplar, Çay servisi yapar, Elde bulaşık yıkar, Bulaşık makinesinde bulaşık yıkar.

Günlük Yaşam Becerileri Programının Süresi

Bu modül için öngörülen süre 120 ders saatidir.

Günlük Yaşam Becerileri Programının Uygulanması

1. Günlük Yaşam Becerileri zihinsel yetersizlii olan bireylerin bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan ev işi becerilerini (ev temizliği, mutfak becerileri, giysi bakım gibi) bireylere kazandırmayı amaçlamaktadr.

2. Günlük Yaşam devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin öğretiminde ortam düzenlemesi büyük önem taşımaktadır. Bunun için kurum bünyesinde uygulama evinin oluşturulması ve bireylerin aktif olarak bu ortamdan yararlanmaları sağlanmalıdır. eğitim yerinin öğretilecek beceriye uygun seçilmesi öğrenmeyi kolaylaştıracaktır. eğitimin tamamen doğal ortamlarda yapılmasna dikkat edilmelidir.

Oturma odasıyla ilgili beceriler oturma odasında, yatak odasıyla ilgili beceriler yatak odasında, mutfakla ilgili beceriler mutfakta çalışılmalıdır. Böylece bireylerin doğal ortamda öğrendikleri beceriyi genellemesi kolaylaşır. Ancak doğal ortam kurum içerisinde salanamadığında yapılandırılmış ortamda ilgili becerinin çalışılması gerekmektedir. Ayrıca eğitim ortamında bireyin dikkatini dağıtacak uyaranlarn olmamasına, ortamn sıcak ve ses düzeyinin de eğitim-öğretim faaliyetlerini aksatmayacak seviyede olmasına dikkat edilmelidir.

3. Kurum ortamındaki bazı sınırlılıklar günlük yaşamı devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin başka ortamlara transferinin ve kalıcılığının sağlanmasını güçletirebilmektedir. Ailelerin çocuklarıyla geçirdikleri zaman diliminin daha uzun, öğrenmenin doğal ortamda daha kolay ve kalıcı olması nedeniyle bireylerin okulda öğrendikleri bilgi ve becerilerin pekiştirilmesi ve süreklilik kazanıması için aileyle iş birliğine gidilmeli ve aile eğitim programları geliştirilerek uygulanmalıdır.

4. Günlük yaşam becerilerini kazanma; eğitime başlama zamanı, bireyin motor, dil, zihin ve duygu gelişimine bağlıdır. Bu becerilerin kazandırılabilmesi için bireyin önceden gerçekleştirmesi gereken ön koşul beceriler vardır.

5. Kullanımını gerektiren beceriler, el göz koordinasyonu, hareketleri taklit etme, görsel dikkat ve basit emirleri (ver, al, tut, yap vb. ) anlamadır. Bu becerileri gerçekleştiren bireylerin günlük yaşam becerilerini öğrenmeleri daha kolay olacaktır.

6. Günlük Yaşam becerilerinin öğretiminde; ileri zincirleme, tüm beceri ve tersine zincirleme yöntemleri kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin ortak yönü; öğretimde yardım türlerinin kullanılması, yardım düzeyinin yavaş yavaş azaltılması ortamlarda uygulayabilmesidir. Günlük yaşamı devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin öğretiminde, bireyin gelişim özellikleri ve bireysel yeterlilikleri ile öğretilecek becerinin özelliğine uygun bir öğretim yöntemi seçilmesine dikkat edilmelidir.

7. Destek eğitime ihtiyaç duyan zihinsel yetersizliği olan bireyler, becerileri kazanmalarında daha fazla yönlendirilmeye, desteklenmeye, sürekli ve sistemli bir eğitime gereksinim duyarlar. Bu nedenle beceri kazandırma süreci; uzun süreli eğitim, sık tekrar, sözel ipuçları, model olma ve fiziksel yardımda bulunma gibi öğretim süreçlerinin kullanılmasını gerektirmektedir.

8. Telefon kullanma becerisinin öğretiminde bireyin günlük yaşantısında kullanabileceği ev veya cep telefonu, ankesörlü telefon çeşitlerinden her birinin öğretim süreci farklı olmalıdır. Bireylerin günlük yaşantısında öncelikli olarak hangi telefonu kullanması gerekiyorsa öğretime o telefondan başlanmalıdır.

9. Öğretime başlamadan önce, öğretilecek beceriyle ilgili araçların önceden belirlenip başlama sırasında hazır bulundurulması, tam ve sağlam olması gerekir. Örneğin mutfak becerilerinden çay demleme becerisinin kazandırılması için gerekli olan çaydanlık, demlik, çay vb. araç-gereç temin edilmelidir. Ayrıca kullanılacak araç ve gereçlerin bireyin bireysel gelişim özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.

10. Bireylere, uygun ortam ve araç-gereç sağlandıktan sonra günlük yaşam becerilerini kazandırmak için önceden yapılan değerlendirmeler de dikkate alınarak öğretime geçilir. Bu aşamada kazandırılmak istenen beceriler bireye açık ve basit bir şekilde baştan sona anlatılmalı ve/veya gösterilmelidir. Bireyin başarılı olacağını belirten ifadeler kullanarak beceriyi öğrenmede birey cesaretlendirilmelidir.

Daha sonra bireye becerinin her basamağı sırasıyla tek tek anlatılıp gösterilirken bireyin de tekrar etmesi sağlanmalıdır. Bu aşama sonunda bireye beceri ile ilgili yönerge verilerek bireyden beceriyi sırasıyla yapması istenir. Bireye beceriyi yapabilmesi için yeterli zaman verilmelidir. Bireye bağımsız olarak yaptığı basamakta müdahale edilmezken yapamadığı basamakta ipucu veya yardım sağlanarak bireyin beceriyi yapması sağlanır.

Birey beceri basamaklarını doğru olarak yaptığında pekiştirilmedir. Bu pekiştirme Aferin, çok güzel. vb. sözel pekiştiriciler olabileceği gibi somut pekiştiriciler de olabilir. Öğretim esnasında genel ifadelerden çok özel ifadeler, soyut kavramlardan çok somut kavramlar kullanılmalıdır. Bireyin anlamadığı konu ve becerileri sorması, duygu ve düşüncelerini ifade etmesi sağlanmalıdır.

12. Modülde yer alan tüm beceriler ile ilgili çalışmalar yapılırken de kolaydan zora doğru bir yol izlenmelidir. Ayrıca her becerinin öğretiminde ön koşul becerilerin daha önce öğretilmesine dikkat edilmelidir. Örneğin, salata yapma becerisinden önce, bıçakla yiyecek doğrama becerisi kazandırılmalıdır. Bu tür kesici aletlerin kullanılacağı becerilerde tüm güvenlik tedbirlerinin alınmasına özen gösterilmelidir.

13. Bireylere ev araç gereçlerinin kullanımı öğretilirken kişisel yaşantısında kullanacağı araç gereçlerin öğretimine öncelik verilmelidir. Örneğin, bireyin evinde bulaşık makinesi yoksa bulaşık makinesi kullanım becerisi diğer becerilerden daha sonraya bırakılmalıdır.

14. Destek eğitimi ile kazandırılmak istenen beceriler, mutlaka bireyin evinde de tekrar edilmelidir. Bu nedenle becerinin nasıl öğretileceği konusunda aileye eğitim verilmelidir. Bu çerçevede bireye kazandırılmak istenen kazanım ve buna ilişkin eğitim programı (BEP) ile ilgili ailenin yapacakları düzenli toplantılar ve görüşmelerle anlatılmalıdır.

Günlük Yaşam Becerileri Programının İçeriği

a. ARAÇ GEREÇLERİ KULLANMA

Saç Kurutma Makinesi, Ev Telefonu-Cep Telefonu-Ankesörlü Telefon, Çalar Saat Kurma, Asansör, Bilgisayar

b. EV TEMİZLİĞİ VE DÜZENİ

Perde Açma ve Kapatma, Pencere Açma ve Kapatma, Kap Açma ve Kapatma, Çöp Toplama, Masa ve Yer Silme, Toz Alma, Yer Süpürme, Cam Silme, Dolap Düzeltme, Buzdolabı ve Lavabo Temizleme, Elektrik Süpürgesi Kullanma ve Temizleme, Yatak Düzeltme, Nevresim Takma

c. GİYSİLERİN BAKIMI

Giysi Katlama, Giysi Fırçalama, Elde ve Makinede Çamaşır Yıkama, Çamaşır Asma, Ütü Yapma, İğneye İplik Geçirme, Düğme Dikme, Örgü Örme, Ayakkabı Boyama

D. MUTFAK BECERİLERİ

Mutfakta Alınması Gereken Güvenlik önlemleri
Mutfak Araç Gereçleri
Kibrit
Çakmak
Ocak
Fırın
Mikser
Buzdolabı
Tost makinesi
Yiyecek Hazırlama
Ekmeğe yumuşak gıda maddeleri sürme
Yiyecek doğrama
Yiyecek dilimleme
Yiyecek rendeleme
Bıçakla yiyecek soyma
Yiyecek haşlama
Salata yapma
Sebze kızartma
İçecek hazırlama
Toz içecek hazırlama
Ayran yapma
Süt ısıtma
Çay demleme
Temizlik ve düzen
Yemek masası hazırlama
Çay servisi yapma
Elde bulaşık yıkama
Bulaşık makinesinde bulaşık yıkama
Sandviç hazırlama
Hazır çorba pişirme
Tost yapma
Tavada yumurta pişirme
Domates sosu hazırlama
Makarna pişirme
Pilav pişirme

Günlük Yaşam Becerileri Modülülünde Ölçme ve Değerlendirme

Bu Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Günlük yaşam becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak Yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasndaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlanmalıdır.

Kaba değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış, bireyin yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmiş olacaktır.

B. Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle çalışılacak aşamanın analizi yapılmalıdır. (çalışılacak kazanımın alt basamakları belirlenmelidir.)

c. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

Yapılan kaba değerlendirme sonucunda Tost makinesi kullanır. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan Tost makinesi kullanır. kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Fişi prize takar. 2. Isı düğmesini ayarlar. 3.Tost makinesinin üst kapağını kaldırır. 4.Yiyeceği alt ızgarann üstüne yerleştirir. 5. Üst kapağı kapatır. 6.Yiyecek pişene kadar bekler. 7. Tost makinesinden yiyeceği alır. 8. Fişi prizden çıkartır.

e. Öğretim öncesi değerlendirme sütununa tost makinesi kullanma ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir. Her ders saati, alt basamaklar için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY. sütunlarına (X) iareti konur.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye tost makinesi kullanma kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme sütununda bulunan ilgili satırlara işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde, tost makinesi kullanma öğretiminin kalıcı olabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım tost makinesi kullanma olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktr.

Öğretim Sonrası Değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

b. Dönem sonu performans değerlendirme formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde sonlandırıldıysa (kazanım gerçekleşti ise) + olarak işaretlenir. kazanım başlanıldığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına ramen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü’nde açıklanacaktır.

Özel Eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Matematik Modülü

Zihinsel Engelliler Matematik Modülü

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Matematik Modülü

Matematik Programımının Amacı

Matematik ile ilgili becerileri geliştirebilme

Matematik Programımının Kazanımları

Nesneleri az ve çok olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri çokluklarına göre sıralar.
Nesneleri büyük ve küçük olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri büyüklüklerine göre sıralar.
Nesneleri uzun ve kısa olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri uzunluklarına göre sıralar.
Nesneleri kalın ve ince olma durumuna göre ayırt eder.

Nesneleri kalınlıklarına göre sıralar.
Nesneleri, bir nesnenin içinde ve dışında olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri, bir nesnenin üzerinde ve altında olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri, bir nesnenin uzağında ve yakınında olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri, bir nesnenin önünde ve arkasında olma durumuna göre ayırt eder.

Nesneleri, bir nesnenin sağında, solunda ve arasında olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri boş ve dolu olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri yüksekte ve alçakta olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri ağır ve hafif olma durumuna göre ayırt eder.
Nesneleri ağırlıklarına göre sıralar.

Birer ritmik sayar.
Beşer ritmik sayar.
Onar ritmik sayar.
İkişer ritmik sayar.
Üçer ritmik sayar.
Dörder ritmik sayar.
1,2,3,4,5,6,7,8 ve 9 doğal sayılarını kavrar.

Rakamları yazar.
0 doğal sayısını kavrar
İki basamaklı doğal sayıları kavrar.
Üç basamaklıı doğal sayıları kavrar.
Dört basamaklıı doğal sayıları kavrar.
Beş, altı ve daha fazla basamaklıı sayıları kavrar.

Sayı doğrusunu kavrar.
Doğal sayılar arasındaki büyüklük ve küçüklük ilişkisini ayırt eder.
Tek ve çift doğal sayıları ayırt eder.
Sıra bildiren sayıları kavrar.
Romen rakamlarını kavrar.

Doğal sayılarla eldesiz toplama yapar.
Doğal sayılarla eldeli toplama yapar.
Toplama işlemini kullanarak problem çözer.
Doğal sayılarla onluk bozmayı gerektirmeyen çıkarma yapar.
Doğal sayılarla onluk bozmayı gerektiren çıkarma yapar.

Çıkarma işleminini kullanarak problem çözer.
Çarpım tablosunu ezbere bilir.
Doğal sayılarla eldesiz çarpma yapar.
Doğal sayılarla eldeli çarpma yapar.
Çarpma işlemini kullanarak problem çözer.
Doğal sayılarla kalansız bölme yapar.
Doğal sayılarla kalanlı bölme yapar.
Bölme işlemini kullanarak problem çözer.
Dört işlem kullanarak problem çözer.
Hesap makinesi kullanarak işlem yapar.
Küme ve özelliklerini ayırt eder.
Kümeler arasındaki ilişkileri ayırt eder.
Kümeler arasındaki denklik ilişkisini ayırt eder.
Kümeler arasındaki eşitlik ilişkisini ayırt eder.
Vücut organları yardımıyla ölçüm yapar.
Metre ve cetvel kullanarak ölçüm yapar.
Kütle ölçülerini kullanarak ölçüm yapar.
Saati okur.
Parayı tanır.
Geometrik şekilleri ayırt eder.
Karenin özelliklerini belirtir.
Dikdörtgenin özelliklerini belirtir.
Üçgenin özelliklerini belirtir.
Dairenin özelliklerini belirtir.
Geometrik şekilleri çizer.
Geometrik şekillerin çevresini hesaplar.
Bir örüntüde eksik bırakılan öğeleri tamamlar.

Matematik Programımının Süresi

Matematik için öngörülen süre 300 ders saatidir.

Matematik Programımının Uygulanması

Modül zihinsel yetersizliği olan bireylere, matematik becerileriyle günlük yaşamlarında gerekli olacak problemleri çözmeye yardımcı olacak düşünme becerileri kazandırmayı amaçlamaktadır.

Zihinsel yetersizliği olan bireyler, matematik becerilerinde diğer alanlardan daha fazla yönlendirilmeye, desteklenmeye, sürekli ve sistemli eğitime ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle matematiğin temel kavramlarını ve ilkelerini kavratmada günlük yaşamdan örnekler seçilmeli, gerçek araçlarla çalışılmalıdır.

Eğitimde kullanılacak olan materyaller somut düzeyde seçilmeli, her bir kazanım ifadesi için uygun araç-gereç, yöntem ve tekniklerle uygulama yapılmalıdır.

Eğitim esnasında diğer disiplin alanlarıyla bağlantı kurularak fırsat eğitimi yapılmalıdır. Örneğin; Türkçe ile ilişkilendirme rakamlar doğruşekilde seslendirme şeklinde olabilir.

Nesneler arasındaki ilişkiler konusunda yapılacak çalışmalarla bireyin yakın çevresinde gördüğü eşyalar veşekiller arasındaki ilişkiyi hissetmesi sağlanır. Bu çalışmalarda bireylerin okumaya ve yazmaya başlamalarına gerek yoktur. Bireylerin bu kavramları doğal ortamlarda gözlem yaptırılarak öğrenmeleri sağlanmalıdır.

Ritmik saymalarda önce sözlü olarak sayma, sonra nesnelerle sayma çalışmaları yapılmalıdır. Ritmik saymalar bireyin sayı kavramını kazanmasını hızlandırır. İleri ve geriye doğru ritmik sayma çalışmaları toplama, çıkarma ve çarpma işlemlerinin öğretiminde kolaylık sağlayacaktır. Bu nedenle ritmik sayma becerisi kazandırılırken baştan sıra ile sayma çalışmaları belli bir düzene geldikten sonra verilen bir sayıdan başlayıp saymaya da yer verilmelidir.

Küme, bireylerin doğal sayıları öğrenmelerine ve doğal sayılar arasındaki ilişkileri kavramalarında bir araç olarak kullanılmalıdır. Yakın çevredeki araç-gereçler, eşyalar veşekiller bir araya getirilerek kümeler oluşturulmalı, küme kavramı kazandırılmaya çalışılmalıdır. Kümelerdeki eleman sayısı kavramı varlıkların bire bir eşlemesi yoluyla kazandırılmalıdır. Kümeler arasındaki ilişki ve işlemler dört işlemin anlamının kazandırılmasında, problem çözme yeteneğinin geliştirilmesinde önemli bir yer tutar.

Dört işlem becerilerinin kavratılmasında kümelerden ve kümelerle yapılan işlemlerden yararlanılmalıdır. Nesneler çalışmaların hareket noktası olmalıdır. Nesnelerin bir araya gelmesi, bir arada bulunan nesnelerden bazılarının ayrılması, bölünmesi gibi çalışmalar yaptırılmalı ve bunlardan işlem kavramlarının kazandırılmasında yararlanılmalıdır. Bireylere her işlemin sonunda yaptığı işlemin doğruluğunu kontrol etme alışkanlığı kazandırmak amacıyla etkili pekiştiriciler verilmelidir.

Dört işlem öğretimi yapılırken öncelikle basamaklandırılmış yöntem kullanılmalıdır.

Dört işlem becerisi kazandırılırken işlemlerle ilgili sözcüklerin anlamları öğretilmelidir. Örneğin; çıkarma işlemine başlamadan önce eksildi, çıktı, eksi, kaldı gibi sözcüklerin anlamları öğretilmelidir.

Toplama işlemi öğretilirken önce nesnelerle öğretim uygulaması yaptırılmalıdır. Örneğin; 1-9 arasındaki nesneler yan yana getirilerek toplama anlatılmalıdır. Nesnelerle toplam işlemini birey başarılı olarak gerçekleştirirse rakamsal olarak eldesiz biçimde bir basamaklı doğal sayıların toplaması yaptırılmalıdır. Bir basamaklı doğal sayılarla eldesiz toplama uygulamasından sonra iki basamaklı doğal sayılarla eldesiz toplama yaptırılmalı ve ardından eldeli toplama uygulaması yaptırılmalıdır. Tüm bu uygulamalardan sonra işlem yapılan basamak sayısı artırılarak öğretimde ilerleme yoluna gidilmelidir.

Çıkarma işlemi öğretilirken önce nesnelerle öğretim uygulamasına başlamak gerekir. Örneğin; 1-9 arasındaki nesnelerden nesne eksiltilerek çıkarma anlatılmalıdır. çıkarma işlemine bir nesne grubu içerisinden belirli sayıdaki nesnelerin çıkarılması ile başlanmalıdır. Çıkarma yaptırılırken Geriye kaç kaldı. şeklinde ifadeler kullanılmalıdır. Çıkarma işlemleri yan yana ve alt altaşekilde yaptırılmalı, sonra, Ne kadar fazla ?, Aradaki fark nedir ? gibi uygulamalar yaptırılmalıdır.

Toplama ve çıkarma öğretildikten sonra toplama ve çıkarma işlemlerini içeren problemler çözdürülmelidir.

Çarpma ve bölme işleminden önce sırayla ikişer, üçer, dörder, beşer, altışar, yedişer, sekizer ve dokuzar ritmik sayma çalışması yaptırılmalıdır.

Çarpma yaptırılırken çarpmada değişme özelliği üzerinde durulmalıdır. Bir sayının sıfırla çarpılmasının sıfır, birle çarpılmasının çarpılan sayıya eşit olduğu kavratılmaya çalışılmalıdır. Ayrıca çarpım tablosunu mekanik olarak ezberlenmesi yerine kalıcı bir şekilde kavranmasına önem verilmelidir.

Bölme yaptırılırken çarpmayla arasındaki ilişki sezdirilmeye çalışılmalıdır. bölmenin, çarpmanın tersi bir işlem olduğu kavratılmalıdır.

İşlemlerde ilk beceriler kazandırılırken temel toplama işlemleri gereği gibi kavratılmadan çıkarmaya, temel çarpma işlemleri kavratılmadan bölmeye geçilmemelidir.

Dört işlem kullanarak problem çözme becerilerini geliştirirken problemlerin günlük yaşantıdan olmasına ve problemin çözümü için kullanılacak işlemlerin daha önceden kavratılmış olmasına dikkat edilmelidir. Bireylerin kendi kendilerine problem çözmelerine fırsat tanınmalı, gerekli olmadıkça müdahale edilmemelidir. Ancak bireyler herhangi bir zorlukla karşılaştıklarında yardımcı olunmalıdır. Problemlerin bireyin seviyesine uygun olmasına ve basitten karmaşığa doğru bir aşama göstermesine dikkat edilmelidir.

Ölçülerin öğretimine önce parmak, ayak ve adım gibi doğal ölçüler kullanılarak başlanmalıdır. Daha sonra günlük yaşamda karşılaştıkları standart ölçü birimlerine geçilmelidir. Standart ölçü birimleri tanıtılırken bireylerin ölçme araçlarını kullanmalarına ve mümkün olanları yapmalarına fırsat verilmelidir.

Zaman tüm insanlar için önemli bir ölçüm aracıdır. Saat öğretiminde öncelikli olarak tam saatler kazandırılmaya çalışılmalıdır. Birçokşekil ve yapıda saat çeşitleri bulunmaktadır. Birey hangi saat çeşitleriyle zaman öğrenebiliyorsa öğretim bu saat çeşitleriyle (normal saat, dijital saat) uygulanmalıdır. Birey tam saat kavramını öğrendikten sonra yarım ve çeyrek saat kavramı öğretilebilir. Öğretim uygulamaları için saat maketi yapılabilir. Bireyin saat edinimi sağlanabilir.

Para, matematiksel anlamda önemli bir kavram olduğu gibi toplumsal yaşamda da önemli bir kavramdır. Para kavramı toplumsal yaşamla ilişkilendirilerek öğretilmelidir. Para anlatılırken paraların sayısal olarak değişimleri de anlatılmalıdır. Örneğin; iki tane 50 kuruşun 1 Türk Lirası ettiği ve 1 Türk Lirasının kağıt ve madenî para türünün olduğu örneklerle anlatılmalıdır.

Öğretimde öğretim yapılan ortam koşulları uygun ise gerçek paralarla uygulama yaptırılması doğru olacaktır. Örneğin; paranın sayısal niteliği, toplumsal yaşam ile ilişkilendirilerek alışveriş esnasında, otobüs kullanımında vb. ortamlarda kazandırılabilir. Para üstü alma, alınan hizmetin ücretini ödeme şeklinde olabilir. Bu mümkün değilse para resimleri gösterilerek öğretim yapılmalıdır.

Yakın Çevre, bireyin evi, okulu, sınıfı, oturduğu semt vb. yakın çevresini oluşturmaktadır. Bireylerin yakın çevresinde kullandıkları geometrik cisimlere benzeyen varlıklar, eğitim ortamına getirilmelidir. Bu cisimlere dokunmaları, hareket ettirmeleri ve gözlemlerini anlatımaları için bireye fırsat verilmelidir. Bireylerin inceledikleri bu cisimlere çevrelerinden örnekler gösterilmelidir.

Matematik içerisinde yer alan kazanımları gerçekleştirmeye yönelik öğrenme öğretme sürecinde teknolojiden yararlanılabilir. Hesap makinesi, çeşitli bilgisayar programları, görüntü kaset ve bireyin bireysel özelliklerine göre çeşitli eğitim araç ve gereçleri kullanılabilir.

PROGRAMIN İÇERİĞİ

a. NESNELER ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Az ve çok
Büyük ve Küçük
Uzun ve kısa
Kalın ve İnce
İçinde ve Dışında
Üzerinde ve Altında
Uzak ve Yakın
Önünde ve Arkasında
Sağında, solunda ve arasında
Boş ve dolu
Yüksekte ve alçakta
Ağır ve hafif

b. RİTMİK SAYMALAR

Birer Ritmik Sayma
Beşer Ritmik Sayma
Onar Ritmik Sayma
İkişer Ritmik Sayma
Üçer Ritmik Sayma
Dörder Ritmik Sayma

c. Doğal Sayılar

1-9 arasındaki Doğal Sayılar
Rakam Yazma
0 Doğal Sayısı
İki basamaklı Doğal Sayılar
Üç Basamaklı Doğal Sayılar
Dört Basamaklı Doğal Sayılar
Beş, Altı ve Daha Fazla Basamaklı Sayılar
Sayı Doğrusu
Doğal Sayılar arasındaki Büyüklük ve Küçüklük ilişkisi
Tek ve Çift Doğal Sayılar
Sıra Bildiren Doğal Sayılar
Romen rakamları

D. TOPLAMA

Doğal Sayılarla Eldesiz Toplama İşlemi
Doğal Sayılarla Eldeli Toplama İşlemi
Toplama İşlemini Kullanarak Problem Çözme

E. ÇIKARMA İŞLEMİ

Doğal Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektirmeyen çıkarma İşlemi
Doğal Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektiren çıkarma İşlemi
Çıkarma İşlemini Kullanarak Problem Çözme

F. ÇARPIM TABLOSU

Çarpma İşlemi

Doğal Sayılarla Eldesiz çarpma İşlemi
Doğal Sayılarla Eldeli çarpma İşlemi
Çarpma İşlemini Kullanarak Problem Çözme

G. Bölme İşlemi

Doğal Sayılarla Kalansız bölme İşlemi
Doğal Sayılarla Kalanlı bölme İşlemi
Hesap Makinesi Kullanma
Bölme İşlemini Kullanarak Problem Çözme
Dört İşlemi Kullanarak Problem Çözme

KÜMELER

Küme ve özellikleri
Kümeler arasındaki ilişkiler
Kümeler arasındaki denklik ilişkisi
Kümeler arasındaki eşitlik ilişkisi

H. ÖLÇÜLER

Doğal ölçüler
Kütle ölçüleri
Zaman ölçüleri
Değer ölçüleri

I. GEOMETRİKşekilLER

Kare
Dikdörtgen
Üçgen
Daire

Örüntü Oluşturma Modülde Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu’nda Matematik kazanım değerlendirilmesinden bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba Değerlendirme sonucunda aile ile işbirliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

c. Yapılan kaba değerlendirme sonucunda birer ritmik sayma kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa birer ritmik sayma ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. gerçekleştirdiği her bir basamak için + , gerçekleştiremediği basamaklar için – ifadeleri kullanılır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan birer ritmik sayma kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır:

1. 1’den başlayarak birer ritmik say.

2. Verilen herhangi bir sayıdan başlayarak birer ritmik say.

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye birer ritmik sayma kazanımının alt basamaklıarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Öğretim Sürecini Değerlendirme Formu’na işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan aile bilgilendirme Bölümüne birer ritmik sayma kazanımın hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım birer ritmik sayma olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktır.

b. Matematik modülünde bulunan az-çok, büyük-küçük, uzun-kısa vb. ile ilgili kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamaklıarı gerçekleştiği (+ ya da B olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve araç-gereçlerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

c. Son değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklıar + ya da B olarak işaretlendiğinde kazanımın gerçekleştiği, – ya da si, MO veya FY olarak işaretlendiğinde ise kazanımın gerçekleşmediği ve öğretimin tekrar edilmesi gerektiğine karar verilir.

Öğretim Sonrası (Dönem Sonu) Değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim süreci değerlendirme sonuçlarına uygun olarak, her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

b. Dönem Sonu Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise + olarak işaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü’nde açıklanacaktır.

özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Özbakım Becerileri

Zihinsel Engelliler Özbakım Becerileri

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Özbakım Becerileri Modülü

Özbakım Becerileri Programının Amacı

Özbakım becerilerini geliştirebilme

Özbakım Becerileri Programının Kazanımları

Ellerini yıkar. Yüzünü yıkar. Ellerini kurular. Yüzünü kurular. Burnunu mendille temizler. Ayağını yıkar. Ayağını kurular. Saçını yıkar. Saçını kurular. Saçını tarar. Banyo yapar. Dişlerini fırçalar. Tırnaklarını keser. Sakal tıraşı olur. Kulak Temizliği yapar.

Ped değiştirir. Tuvalet ihtiyacını giderir. şapka çıkarır. Bere çıkarır. Eldiven çıkarır. Atkı çıkarır. çorap çıkarır. Etek çıkarır. Pantolon çıkarır. Külotlu çorap çıkarır. Ayakkabı çıkarır. Ceket çıkarır. Kazak çıkarır. Gömlek çıkarır. şapka giyer. Bere giyer.

Boynuna atkı sarar. çorap giyer. Etek giyer. Pantolon giyer. Külotlu çorap giyer. Eldiven giyer. Kazak giyer. Gömlek giyer. Ceket giyer. Ayakkabı giyer. Fermuar açar. Düğme açar. Kemer çıkarır. Fermuar kapatır. Düğme ilikler. Kemer takar. Kaşık ve çatal kullanarak yemek yer.

Özbakım Becerileri Programının Süresi

Modül için öngörülen süre 240 ders saatidir.

Özbakım Becerileri Programının Uygulaması

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için farklı ortamlarda Özbakım becerileri konusunda yaşama hazırlanmışalar gerekmektedir.”Özbakım Becerileri”yle bu bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmıştır. Özbakım becerileri, bireyin başkalarına bağımlı olmadan, gereksinimlerini karşılaması için gerekli olan becerileri içerir.

Özbakım becerilerini kazanıma; çocuğun motor, dil, zihin ve duygu gelişimine bağlı olduğu için öğretim çalışmalarında zihinsel yetersizliği olan bireylerin her gelişim alanı bir bütün olarak ele alınmalıdır. Özbakım becerilerinin kazandırılabilmesi için bireyin önceden gerçekleştirmesi gereken ön koşul becerileri vardır. Bunlar; büyük ve küçük kasların kullanımını gerektiren beceriler, el göz koordinasyonu, hareketleri
taklit etme, görsel dikkat, basit yönergeleri anlamadır.

Bu becerileri gerçekleştiren bireylerin Özbakım ve becerilerini öğrenmeleri daha kolay olacaktır. Bireylerin bu becerileri gerçekleştirme düzeylerini belirlemenin yanı sıra, öğretimi etkileyecek ön koşul becerilerin de değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca, varsa bireyin başka yetersizlikleri (fiziksel, görsel vb. ) ile problem davranışları da dikkate alınmalı, buna göre planlama ve öğretim yapılmalıdır.

Özbakım becerilerinin öğretiminde; ileri zincirleme, tersine zincirleme ve tüm beceri yöntemleri kullanılmalıdır. Bu yöntemlerin ortak yönü; öğretimde yardım türlerinin kullanılması, yardım düzeyinin yavaş yavaş azaltılması sonunda bireyin davranışı bağımsız olarak yapabilmesi ve öğrendiklerini farklı ortamlarda uygulayabilmesidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin, kendiliklerinden çevreden bilgi edinebilme ve bilgiyi genelleyebilme süreçlerinde güçlükleri vardır. becerileri kazanmalarında daha fazla yönlendirilmeye, desteklenmeye, sürekli ve sistemli bir eğitime gereksinim duyarlar. Bu nedenle beceri kazandırma süreci; uzun süreli eğitim ve sık tekrar etmeyi gerektirir.

Özbakım becerilerinin öğretiminde; sözel ipucu, işaret ipucu, model olma ve fiziksel yardım ipuçları kullanılmalıdır.

Sözel ipucu, model olma ve fiziksel yardım ipuçları ile bunların her birinin kendi içindeki basamaklarıyla ilgili ipuçları geri çekilirken bireyin özellikleri dikkate alınmalı ve ipuçları sistematik bir şekilde ççekilmelidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyler normal gelişim gösteren bireylere oranla daha sık başarısızlıkla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu nedenle eğitimlerinde; onları başarılı kılacak öğretim yöntemleri seçilmelidir.

Bireyin başarılı olma girişimlerinin desteklenmesi ve pekiştirilmesinde, yeteneklerine ilişkin güvenlerinin artırılması, güdülenmelerinin yeterli ölçüde sağlanması gibi ögeler dikkate alınmalıdır. Böylece, bu bireylerin gerçekte başarabilecekleri düzeye ulaşmaları da sağlanmış olacaktır.

Çok basamaklı becerilerin öğretiminde beceri, alt işlem basmaklarına ayrılmalıdır. Bir beceriyi gerçekleştirebilmek için gerekli her bir bildirimin ayrıntılı olarak sıralanması gereklidir. Beceri basamakları belirlenirken bireysel farklılıklar (gelişim, yaşı, yetersizlikten etkilenme derecesi vb. ) göz önünde tutulmalıdır. Gerektiğinde materyal uyarlamasına gidilmelidir.

Kurumda kişisel bakım ve temizlik becerilerinden doğrudan öğretimi yapılamayacak olan; banyo yapma, sakal tıraşı dışındaki tuvalet becerileri, ped değiştirme becerilerinde ailenin aktif katılımının sağlanarak beceri öğretimi konusunda aileye eğitim ve gerektiğinde danışmanlık hizmeti verilmelidir.

Tuvalet becerisinin öğretiminde bireyin; tuvalete kendi kendine gidebilmesi, temel giyinme ve soyunma becerilerini öğrenmesi için gerekli el becerilerine sahip olması, yüz ifadesiyle, duruşuyla ve sözel olarak tuvalet gereksinimini ifade etmesi, ıslak ve kirli olmaktan hoşnutsuzluk duyması, en azından 5 dakika oturur durumda kalabilmesi, tuvalet becerisiyle ilgili basit emirleri anlaması, problem davranışının olmaması tuvalet becerisinin öğretimini büyük ölçüde kolaylaştıracaktır.

Tuvalet becerisi aile ile birlikte yürütülmeli, öncelikle kuruluk kaydı tutularak kuruluk süresi belirlenmeli ardından gündüz tuvalet kontrolü kazandırılmalıdır. Gündüz tuvalet kontrolü kazandırıldıktan sonra gece tuvalet kontrolüne geçilmelidir.

Tuvalet öğretiminde bireyin giydiği giysilerini kolayca çıkarıp giyebileceği türden olmasına, tuvaletin her birey için kullanışlı ve vücuduna uygun ölçülerde olmasına dikkat edilmelidir. Bunların dışında; tuvaletin türü, sifon zincirinin uzunluğu, tuvalet kağıdının yeri vb.leri bireylerin özelliklerine göre ayarlanmalıdır.

Giyinme becerilerinin öğretimi yapılırken her bir beceri ayrı ayrı çalışılmalıdır. Örneğin; pantolon, ayakkabı, gömlek, ceket giyme ve çıkarma becerileri; düğme ilikleme, fermuar kapatma, çıt çıt kapatma, ayakkabı bağcıklarını bağlama gibi becerilerden ayrı olarak ele alınmalıdır.

Giyinme becerilerinde her zaman çıkarma becerisinin öğretimi öncelikle yapılmalı daha sonra giyinme becerisi öğretilmelidir.

Öğretim ortamı, bireyin etkileşimde bulunduğu ve öğretme öğrenme etkinliklerinin meydana geldiği çevredir. Psikolojik, sosyal ve fiziksel boyutlarıvolan bu çevrenin, eğitim etkinliklerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Bazı Özbakım becerilerinin öğretiminde ( tırnak kesme, tuvalet becerisi gibi ) birden fazla öğretim yapmak gerekebilir.

Özbakım becerilerinin öğretimi gerekli araç ve gereçlerin bulunduğu (lavabo, mutfak araç gereçleri, kişisel temizlik malzemeleri, giysi dolapları gibi malzemelerin bulunduğu) ortamlarda gerçekleştirilmelidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyleri eğitim sürecinde sürekli değerlendirerek gereksinimlerine göre gerekli program değişikliklerine ve ortam düzenlemelerine gidilmelidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin Özbakım becerilerini evde ve diğer ortamlarda pekiştirmek amacıyla öğretim sürecinde ailenin çalışmalara katılımı sağlanmalı ve aile eğitim programı hazırlanmalıdır.

Bireyin yemek yeme becerilerini kazanabilmesi için birtakım ön koşul becerilere sahip olması gerekir. Bunlar; sandalyede oturduğunda dengesini sağlama, ağız fonksiyonlarını yerine getirme (emme, dil hareketleri, ısırma, ağız kapama, yutma), yemek yemeyle ilgili basit yönergeleri anlama, hareketleri taklit edebilme, nesneleri tutup bırakabilme, baş kontrolü ve el göz koordinasyonu vb. yeterliliklere sahip olmadır.

Bu ön koşul becerilere ne ölçüde sahip olduğu belirlendikten sonra ön koşul becerilerden başlayarak öncelikle hangi becerinin öğretileceğine karar verilmesi gerekmektedir.

Doğal ortamda yapılan öğretim daha kalıcı olduğu ve genellenebildiği için yemek yeme becerileri öğretiminin yemekhanede/mutfakta yapılması daha uygundur. Öğretimin daha etkili olabilmesi için yemek yeme becerilerinin öğretiminin bireyin uygun zamanlarında yapılmasına özen gösterilmelidir.

Yemek yeme becerilerinin öğretiminde kullanılacak masa ve sandalyenin, bireyin fiziksel özelliklerine uygun olmasına; kaşık, çatal, bardak vb. araçların büyüklüklerinin bireyin eline, ağzına uygun olmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca bireyin başka yetersizlikleri varsa bu yetersizliklerin onun yemek yeme davranışını ne derece engellediği tespit edilerek öğretim plan hazırlanmalı, ortam ve araç-gereç düzenlemesi buna göre yapılmalıdır.

Özbakım Becerileri Programının Bölümleri

a. KİŞİSEL BAKIM VE TEMİZLİK

El Yıkama ve Kurulama
Yüz Yıkama ve Kurulama
Burun Temizleme
Ayak Yıkama ve Kurulama
Saç Yıkama ve Kurulama
Saç Tarama
Diş Fırçalama
Tırnak Kesme ve Bakım
Sakal Tıraşı Olma
Kulak Temizliği
Ped Değiştirme
Banyo Yapma
Tuvalet İhtiyacını Giderme

B. GİYSiLERİ ÇIKARMA VE GİYİNME

şapka / Bere çıkarma ve giyme
Eldiven çıkarma ve giyme
Atkı çıkarma ve giyme
Çorap çıkarma ve giyme
Etek çıkarma ve giyme
Pantolon çıkarma ve giyme
Külotlu çorap çıkarma ve giyme
Ayakkab çıkarma ve giyme
Gömlek çıkarma ve giyme
Kazak çıkarma ve giyme
Ceket çıkarma ve giyme
Çıt çıt Açma ve Kapama
Fermuar Açma ve Kapama
Düğme Açma ve Kapama
Kemer Açma ve Kapama

c. YEMEK YEME

Yemek Yemeye Hazırlık
Beslenme Araç Gereçlerini Kullanma
Yemek Yeme Kuralları
Yemek Sonrası Temizlik

Özbakım Becerileri Modülünde Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu’nda Özbakım becerilerinin değerlendirilmesinden bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya uygulayıcı iş birliği ile BEP hazırlanmalıdır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

b. Yapılan kaba değerlendirme sonucunda giysilerini çıkarma ve giyinme becerilerinden Düğme ilikler. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan düğme ilikleme becerisinin analizi yapılarak alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Düğmeyi tutar. 2. Diğer eliyle iliğin yanından tutar. 3. Düğmeyi ilikten geçirir. Öğretim öncesi değerlendirme sütununa düğme ilikleme becerisi ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye, düğme ilikleme kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapılamayacağı üzerine öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme sütununda bulunan ilgili satırlara işlenir.

Formun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde, düğme ilikleme öğretimi kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

Örnek alınan kazanım düşme ilikleme becerisi olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmışamıştır.

Öğretim Sonrası (Dönem Sonu) değerlendirme

Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenmiştir.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Psikomotor Beceriler

Zihinsel Engelliler Psikomotor Beceriler

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Psikomotor Becerileri Modülü

Psikomotor Beceriler Programının Amacı

Psikomotor becerilerini geliştirebilme

Psikomotor Beceriler Programının Kazanımları

Oturma davranışı edinir.
Emekleyerek yer değiştirir.
Elleriyle iterek nesnelerin yerlerini değiştirir.
Nesneleri kaldırır.
Nesneleri tanır.
Ayakta durma davranışı edinir.
Denge tahtasında ayakta durur.
Yürüme davranışı edinir.
İki ayağını kullanarak zıplar.
Merdiven çıkar.
Belirli bir yere kadar koşar.
Parmaklarıyla küçük nesne takip eder.
Parmaklarıyla dokunarak küçük nesneleri hareket ettirir.
Nesneleri takar, çıkarır.
Delikli yüzeylere uygun gereçleri takar, çıkarır.
Nesneleri üst üste dizer.
Yoğurma maddelerini kullanarak ürün elde eder.
İpe malzeme dizer.
Kağıt buruşturur.
Kağıt yırtar.
Kağıt katlar.
Kağıt keser.
Çivi çakar.
Duran nesneye sopayla vurur.
Hareket eden nesneye sopayla vurur.
Makaraya ip sarar.
Topu belirli hedefe fırlatır.
Hareket halindeki nesneleri tutar.
Nesne renk ilişkisi kurar.
Sınırlı alanları boyar.

Psikomotor Beceriler Programının Süresi

Modül için öngörülen süre 120 ders saatidir.

Psikomotor Beceriler Programının Uygulanması

Duyu organları, zihin ve kasların birlikte çalışması sonucu ortaya çıkan davranışlar psikomotor olarak adlandırılır. Bireyin ve toplumun yaşamını sürdürmesinde psikomotor beceriler çok önemlidir. Psikomotor becerilerin kazanılması süreklilik gerektirir. Bireylerin önce büyük, daha sonra küçük kasları gelişir ve işlerlik kazanır. Bu nedenle psikomotor becerilerin öğretimi çalışmalarında önce büyük kasların sonra küçük kasların gelişimi amaçlanmalıdır.

Psikomotor becerilerin öğretimi çalışmalarında ilk etkinliklerin oyun düzeyinde olması, daha sonra kurallı hareketlere geçilmesi uygundur. Ayrıca tüm hareketlerin basitten zora doğru düzenlenmesi, bireylerin bildiği ve hoşlandığı aktivitelerle işe başlanması da etkinliklerin düzenlenmesi açısından önemlidir.

Eğitim uygulamalarının, mümkün olduğunca bire bir yaptırılması ve sözel anlatımla birlikte gösterilerek sürdürülmesi sağlanmalıdır. Becerilerin öğretimi sırasında verilen yönergelerin basit, açık ve anlaşılır olmasına dikkat edilmeli, gerekiyorsa yönergeler anlamlı hale gelene kadar sık tekrar edilmelidir. Aynışekilde bireyler becerileri bağımsız yapabilir duruma gelinceye kadar bu becerilerin tekrarlatılmasına önem verilmelidir.

Psikomotor becerileri kazandırmak için uygun ortam ve araç-gereç sağlandıktan sonra önceden yapılan değerlendirmeler de dikkate alınarak öğretime geçilmelidir. Bu aşamada kazandırılmak istenen beceriler bireye açık ve basit bir şekilde baştan sonra anlatılmalı ve/veya gösterilmelidir. Bireyin başarılı olacağını belirten ifadeler kullanarak beceriyi öğrenmede birey cesaretlendirmelidir.

Daha sonra bireye becerinin her basamağı sırasıyla tek tek anlatılıp gösterilirken bireyin de tekrar etmesi sağlanmalıdır. Bu aşama sonunda bireye beceri ile ilgili yönerge verilerek beceriyi sırasıyla yapması istenir. Bireye beceriyi yapabilmesi için yeterli zaman verilmelidir. Bireyin bağımsız olarak yaptığı basamakta müdahale edilmezken yapamadığı basamakta ipucu veya yardım sağlanarak beceriyi yapması sağlanır.

Bireyin beceri basamaklarını doğru olarak yaptığında aferin, çok güzel vb. sözel pekiştiricilerle veya somut pekiştiricilerle bu beceriler pekiştirilmelidir. Öğretim esnasında genel ifadelerden çok özel ifadeler, soyut kavramlardan çok somut kavramlar kullanılmalıdır. Bireyin anlamadığı konu ve becerileri sorması, duygu ve düşüncelerini ifade etmesi sağlanmalıdır.

Psikomotor becerilerin öğretiminde dersler mümkün olduğunca çeşitli araç-gereçlerle desteklenerek işlenmelidir. Bireylerin, ders sırasında bu araç-gereçlerin kullanımına özen göstermeleri sağlanarak bunların bir alışıkanlık olarak yerleşmesine dikkat edilmelidir. Ayrıca bu araç-gereçlerin kullanımından doğacak tehlikeler bireylere açıklanmalı ve alınacak önlemlerle çalışmalarda güvenlik sağlanmalıdır.

Öğretim sürecinde kullanılacak araçlar bireyin dikkatini çekebilecek nitelikte olmalıdır. Bireyin araç-gereçleri tutması ve hareket ettirmesi kolay olmalı; çok küçük, çok büyük, çok ağır olmamalı, kullanışlı olmalıdır. Çalışılacak bireyin özelliklerine bağlı olarak, Bu birey, bu materyallerle bu beceriyi gerçekleştirebilir mi yoksa araç gereçlerde değişiklik yaparsam öğrenme şansı daha yüksek olur mu? sorusu her zaman akılda tutulmalıdır.

Bazı araçların kullanılması daha kolay olacaktır. Örneğin, büyük boncukları ipe dizmek küçük boncuklardan daha kolaydır, büyük topu yakalamak küçük topu yakalamaktan daha kolaydır. Dolayısıyla öncelik kolay olan araç gereçlere verilmeli, daha sonra zor olanlara geçilmelidir.

Büyük kasların motor gelişimi baş, gövde, kol ve bacakların hareketlerini küçük kasların hareket gelişimi ise el ve ayak parmaklarının gelişimiyle ilgili becerileri kapsamaktadır. Öğretim sürecinde çeşitli oyun etkinlikleriyle hem büyük hem de küçük kasları geliştirici çalışmalar yapılmalıdır. İçinde hem koşma (büyük kas becerisi) hem de takma çıkarma (küçük kas becerisi) becerilerinin yer alacağı oyun etkinlikleri yaptırılmalıdır.

Nesnelerin yerini değiştirir.

Kazanımının öğretim sürecinde, bireyin hem tek hem de iki elini kullanmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

Yoğurma malzemelerini kullanarak ürün elde eder.

Kazanımının öğretim sürecinde bireylerden; kil, hamur, alçı gibi malzemeler kullanarak çeşitlişekiller yapmaları istenir. Bu şekillerin ne oluşu veya nasıl olduğu (şekiller düzgün olmayabilir.) önemli olmamakla birlikte asıl önemli olan bireyin el ve parmak kaslarını çalıştırmasıdır. Evinde de bu kazanımın geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır (Mutfakta annesinin hamurla börek vb. yaparken bireye de bir miktar vererekşekil yapmasının istemesi gibi.). Bu kazanımın öğretimi ile ilgili neler yapılabileceği konusunda aileler bilgilendirilmelidir.

Nesneleri takma çıkarma, üst üste dizme çalışmalarının öğretim sürecinde çeşitli lego, küp, tahta blok gibi malzemeler yanında sınıftaki diğer malzemelerden de faydalanılmalıdır.

Çivi çakar. kazanımında amacımız bireyin el göz koordinasyonunu geliştirmektir. Bu kazanım ağaç işleriyle ilgili olarak değerlendirilmemelidir. Bu kazanımın öğretim sürecinde tahta, plastik vb. türde çiviler kullanılmalıdır. Bireylerin kendilerini yaralayabilecekleri metal çiviler kullanılmamalıdır.

0-6 yaş zihinsel yetersizliği olan çocuklar için psikomotor becerilerin öğretiminde Küçük Adımlar veya Portage gibi diğer programlardan da faydalanılabilinir. Destek eğitimiyle kazandırılmak istenen psikomotor beceriler mutlaka bireyin evinde de tekrar edilmelidir.

Bu nedenle becerinin nasıl öğretileceği konusunda aileye eğitim verilmelidir. Bu çerçevede bireye kazandırılmak istenen kazanım ve buna ilişkin eğitim Programı (BEP) ile ilgili ailenin yapacaklar düzenli toplantılar ve görüşmelerle anlatılmalıdır.

Psikomotor Beceriler Programının Bölümleri

A. BÜYÜK KASLARI GELİŞTİRİCİ ÇALIŞMALAR

Oturma çalışmaları
Emekleme çalışmaları
Nesne İtme, KaldIrma, taşıma çalışmaları
Ayakta Durma çalışmaları
Yürüme çalışmaları
Zıplama çalışmaları
Merdiven çıkma çalışmaları
Koşma çalışmaları

B. KÜÇÜK KASLARI GELİŞTİRİCİ ÇALIŞMALAR

1. Parmak Kaslarını Geliştirici Çalışmalar
a. Parmaklarıyla Küçük Nesne Takibi
b. Nesneleri Hareket Ettirme, Takma, çıkarma, Dizme
c. Yoğurma çalışmaları. İpe Malzeme Dizme çalışmaları
2. El Kaslarını Geliştirici çalışmalar
a. Kağıt çalışmaları
b. Vurma çalışmaları
c. Makaraya ip sarma çalışmaları. Nesne Fırlatma, Tutma çalışmaları
d. Nesne Renk ilişkisi
e. Boyama çalışmaları

Psikomotor Beceriler Modülünde Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Psikomotor beceriler değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlamalıdır.

Kaba değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış , bireyin yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmiş olacaktır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle çalışılacak aşamanın analizi yapılmalıdır. (çalışılacak kazanımın alt basamakları belirlenmelidir.)

c. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

Yapılan kaba değerlendirme sonucunda çivi çakar. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan çivi çakar. kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Çiviyi alır. 2.Çiviyi sivri kısmını çakacağı yere dik olacakşekilde tutar. 3. Çekici alır. 4.Çekicin sapından tutar. 5. Çiviyi, çakacağı yere sabitlenene kadar çekiçle vurur.

e. Öğretim öncesi değerlendirme sütununa çivi çakma ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini ( Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir. Her ders saatinde, alt basamaklar için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY sütunlarına (X)işareti konur.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye çivi çakma kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme sütununda bulunan ilgili satırlara işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde, çivi çakma becerisinin hem öğretiminin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım çivi çakma olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktır.

Öğretim sonrası değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim süreci değerlendirme sonuçlarına uygun olarak, her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

b. Dönem Sonu Performans değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde sonlandırıldıysa (kazanım gerçekleşti ise) + olarak işaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü’nde açıklanacaktır.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Sosyal Hayat

Zihinsel Engelliler Sosyal Hayat

Sınıfını ve sınıfında bulunan araç-gereçleri tanır. Sınıfta uyulması gereken kuralları belirtir. Vücut sistemlerini tanır. Duyu organların tanır.

Zihinsel Engelliler Sosyal Hayat Modülünün Amacı

Sosyal hayat becerilerini geliştirebilme

Sosyal Hayat Programının Kazanımları

Sınıfını ve sınıfında bulunan araç-gereçleri tanır.
Sınıfta uyulması gereken kuralları belirtir.
Vücut sistemlerini tanır.
Duyu organların tanır.
Vücudumuzda yer alan iç organları tanır.
Başlıca besin maddelerini tanır.
Sağlıklı beslenme yollarını belirtir.
Kaza türlerini tanır.
Kazalardan korunma yollarını açıklar.
Hastalanınca yapılması gerekenleri belirtir.
Sağlık kurumlarını tanır.
Sağlık kurumlarındaki görevlileri tanır.
Yılın bölümlerini tanır.
Mevsimlerdeki değişiklikleri açıklar.
Günün özelliklerini belirtir.
Dünya’mızı tanır.
Güneş’i tanır.
Ay’ı tanır.
Yıldızları tanır.
Havada olan doğa olaylarını belirtir.
Karada olan doğa olaylarını belirtir.
Çevresindeki canlı ve cansız varlıkları tanır.
Canlıların ortak özelliklerini belirtir.
İletişim araçların tanır.
İletişim yerlerini belirtir.
Atatürk’ü tanır.
Türk bayrağını tanır.
İstiklal Marşı’nın anlamını bilir.
Ulusal bayramlarımızı tanır.
Dini bayramlarımızı tanır.
Belirli gün ve hafta kutlama farkında olur.
Yerleşim birimlerini tanır.
Yerleşim birimlerini yönetenleri tanır.
Türkiye’nin harita üzerindeki yerini gösterir.
Haritada bulunduğu ilin yerini gösterir.
Planlı ve düzenli çalışmayı alışkanlık haline getirir.

Sosyal Hayat Programının Süresi

Bu modül için öngörülen süre 160 ders saatidir.

Sosyal Hayat Programının Uygulanması

Sosyal Hayat sosyal bilgiler ve hayat bilgisi konularını kapsamaktadır. Sosyal Hayatınde yer alan kazanımlar zihinsel yetersizliği olan bireyin karşılaşabileceği sorunların çözümünde kullanılabileceği bilgi, tutum ve becerilerini geliştirerek yaşadığı toplumla uyum içinde olmasını sağlayacak nitelikte düzenlenmiştir.

Sosyal Hayatının öğretiminde basitten karmaşığa, somuttan soyuta doğru bir yol izlenmelidir. Öğretmen veya uygulayıcı eğitim-öğretim sürecinde çevre özelliklerini, bireyin ilgilerini, ihtiyaçlarını, beklentilerini, hazır bulunurluk düzeylerini ve ön bilgilerini dikkate almalıdır.

Öğrenme ve öğretme süreci planlanırken, güncel olaylarla kazanımlar arasında bağlantı kurulmasına özen gösterilmelidir. Özellikle belirli gün ve haftaların kutlanması, Türk inkilaplarıyla ilgili bir olayın yıl dönümü vb. günlerde gazete ve dergilerde çıkan yazılar ve resimler öğrenme ve öğretme sürecine dahil edilmelidir.

Ayrıca, bireylerin yaşanan çeşitli doğal ve toplumsal olaylar arasında bağlantı kurabilmeleri sağlanmalıdır. Zihinsel yetersizliği olan bireylerin çoğunun zihinsel olarak somut işlemler döneminde olduğu dikkate alınmalı, öğrenme ve öğretme ortamında sunulacak olguların yakın çevresinden ve gerçek yaşamdan seçilmesine dikkat edilmelidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin çalışma ortamları yalnız derslikler değil ev, okul, kitaplıklar, sergiler vb. yerler olmalıdır. Kazanımların işlenişinde canlı ve cansız kaynaklardan, gezi ve gözlemlerden yararlanılmalıdır. Ayrıca, kazanımların özelliğine göre gerektiğinde araştırma, örnek olay, gösterip yaptırma, gözlem ve rol yapma teknikleri kullanılarak bireyin derse katılım sağlanmalıdır.

Yılın bölümleri, Dünya’mız ve gökyüzüyle ile ilgili çalışmalar yürütülürken uygun doğa olaylarının gerçekleştiği zamanlar seçilmelidir.

Kazanımların gerçekleştirilmesinde tarihî tablolar, kartpostallar, resimler ve filmlerden yararlanılmalıdır. Konuların özelliklerine göre haritalardan ve atlaslardan yararlanılmalı, gerektiğinde bilgiler haritalar üzerinde işlenmelidir.

Yerleşim birimleri ile ilgili kazanımlar işlenirken söz konusu birimlerde yaşanan önemli tarihî olaylardan da söz edilmelidir.

Eğitim ortamı ve çevrede yaptırılacak bütün işlerde onlara iyi ve temiz iş yapma, başlanan işi bitirme ve düzenli olma alışkanlığı kazandırılmalıdır.

Sosyal Hayat Programının Bölümleri

a. SINIFIMIZI TANIYALIM
Sınıf
Sınıfta bulunan araç-gereçler
Sınıf kuralları

b. Sağlıklı yaşam

Vücudun Ana bölümleri
Duyu Organları
İç Organlar
Besin Maddeleri
Sağlıkl Beslenme yolları
Kaza Türleri
Hastalanınca yapılması gerekenler
Sağlık kurumları, kurumlardaki görevliler

c. YILIN bölümleri

Mevsimler
Aylar
Haftalar
Günler
DÜNYAMIZ VE GÖKYÜZÜ
Dünya
Güneş
Ay
Yıldızlar
Doğa olayları

D. ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLAR

Canlı ve cansız Varlıklar
Hayvanlar
Bitkiler

E. İLETİŞİM

İletişim araçları
İletişim Yerleri

F. ATATÜRK VE BAYRAĞIMIZ

Atatürk
Türk Bayrağı
İstiklal Marşı

G. ÖNEMLİ GÜNLER

Ulusal Bayramlarımız
Dini Bayramlarımız
Belirli Gün, Haftalar

YURDUMUZU TANIYALIM

Harita
Yerleşim Birimleri

Sosyal Hayat Modülünde Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu’nda Sosyal Hayat kazanım değerlendirilmesinde bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

b. Yapılan kaba değerlendirme sonucunda duyu organlarını ayırt eder. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan duyu organların tanır kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: Sorulduğunda gözü, kulağı, burnu, dili ve deriyi gösterir.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa duyu organlarını ayırt etme ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir.

c. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye duyu organların ayırt etme kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme Form’una işlenir.
d. Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan aile bilgilendirme Bölümüne duyu organların ayırt etme kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktür.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım duyu organlarını ayırt etme olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktır.

Öğretim Sonrası (Dönem Sonu) değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim süreci değerlendirme sonuçlarına uygun olarak, her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

b. Dönem Sonu Performans değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise + olara kişaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) – olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümünde açıklanacaktır.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

 

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Günlük işlerin gerektirdiği farklı durumlara uygun söz kalıplarını kullanır.Gerektirdiğinde reddetme davranışı gösterir. Karşısındaki kişilerin ifade ettiği duygulara uygun tepki verir. İletişimde bulunduğu kişilere karşı hoşgörü ve anlayışlı olmaya dikkat eder.

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Toplumsal Yaşam Becerileri Modülü

Toplumsal Yaşam Becerileri Programının Amacı

Toplumsal yaşam becerilerini kazanabilme

Toplumsal Yaşam Becerileri Programının Kazanımları

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Günlük işlerin gerektirdiği farklı durumlara uygun söz kalıplarını kullanır.

Gerektirdiğinde reddetme davranışı gösterir. Karşısındaki kişilerin ifade ettiği duygulara uygun tepki verir. İletişimde bulunduğu kişilere karşı hoşgörü ve anlayışlı olmaya dikkat eder.

Bilgi almak için sorular sorar. Serbest zamanını ilgileri doğrultusunda değerlendirir. Sinema, tiyatro gibi yerlerde uyulması gereken kurallara uyar.

Lokantada uyulması gereken kurallara uyar.
Alışveriş yapılan yerlerde uyulması gereken kurallara uyar.
Toplu taşıma araçlarında uyulması gereken kurallara uyar.
Okul servisinde uyulması gereken kurallara uyar.
Gezi çantası hazırlar.
Gezi öncesi evde alınması gereken önlemleri belirtir.
Başlıca meslekleri tanır.
Para yerine geçen belgeleri kullanıldığı yerlere göre tanır.
Aylık kişisel bütçe hazırlar.
Tasarruf yapmanın yararlarını açıklar.
Otomatik vezne makinesinden (ATM) para çeker.
Fatura yatırır.
Alışveriş yapılan yerleri ayırt eder.
Alışveriş yapar.
Tüketici Haklarını açıklar.
PROGRAMIN SÜREsi
Modül için öngörülen süre 100 ders saatidir.

Toplumsal Yaşam Becerileri Programının Uygulaması

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin eğitimlerinin temel amacı, bu bireylerin yaşamlarını bağımsız olarak devam ettirebilmeleri için gerekli olan becerileri kazandırmaktır.

Toplumsal yaşam Becerileri zihinsel yetersizliği olanlara, okul öncesi dönemden başlayarak güvenli ve bağımsız yaşam becerileri kazandırmayı amaçlamaktadır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin başkalarına bağımlı olmadan yaşamlarını sürdürmeleri, kendi kendilerine yeterli duruma gelmeleri ve toplumla Bütünleşmeleri amaçlanmaktadır.

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Bu amaca ulaşılması, bireyin bireysel farklılıklar ile yapabildikleri dikkate alınarak eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi ve gereksinimlerine uygun eğitim ortam sunulmasıyla mümkün olabilmektedir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin eğitim gereksinimleri onların bazı özelliklerine göre farklılaşabilmektedir. Zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireyler homojen bir grup olmadığından çeşitli özelliklerine bağlı olarak kendi işlerinde önemli bireysel farklılıklar göstermektedirler.

Bu farklılıklar, onların toplum yaşamına hazırlanmalarında gerekli olan birçok beceriyi öğrenmede Başka yardımına daha fazla gereksinim duymalarına yol açabilmektedir.

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Özellikle, diğer bireylerin kendi başlarına ya da çok az yardımla öğrendikleri birçok beceriyi zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireyler, kendi başlarına öğrenmede ya da az bir yardımla üstesinden gelmede güçlük çekebilmektedirler. Dolayısıyla zihinsel yetersizliği olan bireyler bağımsız yaşam becerileri kazanımada destek eğitimine ihtiyaç duymaktadırlar.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin toplumsal yaşam becerilerinin evde ve diğer ortamlarda pekiştirilmesi amacıyla öğretim sürecinde ailelerin çalışmalara katılmalar sağlanmalı ve aile eğitim programı hazırlanmalıdır.
İletişim becerileri zihinsel yetersizliği olan bireylere kazandırılırken bireysel eğitimin yanı sıra grup eğitimi de yapılmalıdır.

Bu konuda yapılacak eğitimlerde önceden ekinlikler hazırlanmalıdır. İletişim becerilerinin kazandırılmasında zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireylerin toplumla beraber olduğu zamanlarda ailelerin katkısı da çok önemlidir. Bu nedenle aile eğitimlerinde ailelere zihinsel yetersizliği olan bireylere iletişim becerilerinin kazandırılması için yapmaları gerekenler detaylı olarak anlatılmalıdır.

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

İletişim becerilerini kazandırmada oyun, zihinsel yetersizliği olan bireylerin eğitimi açısından önemlidir. Oyun sırasında zihinsel yetersizliği olan bireyler gözlenip oyun içindeki ve oyuna karşı davranışlarından bireysel özelliklerinin nasıl olduğu konusunda fikir edinilebilinir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin gösterdiği problem davranışların ”saldırganlık gibi” oyun etkinlikleri içerisinde düzeltilme olanağı ve bu davranış problemlerini uygun şekilde azaltma veya ortadan kaldırma olanağı bulunabilir.

Öğretmen veya uygulayıcı, anne baba ve uzmanların işbirliğinde bulunması bireyin olumlu davranışlarının artırılmasını veya olumsuz davranışlarının azaltılmasını sağlar. Bu nedenle toplumsal iletişim becerilerini kazandırmada oyun etkinliklerine de yer verilmelidir.

Ancak buradan davranış değiştirme süreci sadece oyun ve etkinliklerle sürdürülür gibi bir anlam çıkarılmaması gerekmektedir. Çünkü davranış sağaltımı kendine özgü yöntem ve teknikleri olan önemli bir süreci kapsamaktadır.

İletişim becerileri içerisinde yer alan günlük durumlarda söz kalıpları konusunda bireylere günlük işlerin gerektirdiği bazı söz kalıplarını farklı durumlara uygun olarak nasıl kullanacaklar öğretilmelidir. Örneğin; birey hata yaptığında özür dilemeli, kendisine yapılan yardımlar karşılığında teşekkür etmeli, herhangi bir şey isteyeceği zaman rica etmelidir. Buna yönelik grup etkinlikleri yapılmalıdır.

Toplum yaşamındaki kuralların öğretiminde, zihinsel yetersizliği olan bireyler sık sık sinema, tiyatro, lokanta, alışveriş merkezi gibi yerlere götürülmeli, toplu taşıma araçlarına bindirilmeli ve buralarda nasıl davranması gerektiği uygulamalı olarak öğretilmelidir. Bu konuda da aile eğitimine gidilmeli, öğretilen beceriler kişisel yaşantısında da devam ettirilmelidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin bağımsız yaşamlarını sürdürmelerinde para kullanımı çok önemli ve gerekli bir beceridir. Bu becerilerin doğal ortamlarda kazandırılması gerekmektedir.

Bu nedenle destek eğitiminden yararlanan bireyleri alışveriş merkezlerine, pazarlara, marketlere vb. yerlere götürerek para kullanmaları sağlanmalıdır.

Bilinçli Tüketicilik başlığı altında para yerine geçen belgeler konusu öğretilirken bireylere bu belgeleri kullanabilecekleri ortamlar sağlanmalıdır. Belgeler kredi kartı, hediye çeki vb. olabileceği gibi otobüse, metroya binildiğinde kullanılan bilet, kart vb. de olabilir.

Örneğin, alışveriş merkezine (mağaza, market gibi) götürülerek kredi kart kullandırılabilir. Bu konuda aileyle iş birliği çok önemlidir. Ailenin de bireyi bu belgeleri kullanabileceği yerlere (otobüs, market vb. ) götürmesi istenmelidir. Kredi kartının kullanımı esnasında gereken güvenlik tedbirleri de önemle açıklanmalıdır.

Zihinsel yetersizliği olan bireylere parayı nasıl kullanılacağının yanında, tasarruf yapma, bütçe yapma gibi becerilerin de kazandırılması gerekmektedir. çünkü bireylerin değişik ortamlarda yaşamlarını sürdürebilmeleri için ciddi olarak hazırlanmaları gerekir.

Bu bireylerin aile üyesi, işçi, serbest zaman etkinliklerine katılımcı olma, tüketicilik ve vatandaşlık gibi toplumsal rolleri üstlenebilmeleri için tam bağımsızlık kazanmaları önemlidir.

Bu nedenlerle zihinsel yetersizliği olan bireylere bütçe yapma ve tasarruf yapma becerileri öğretilmelidir. Bunun için bireylerin ailelerinden bireye bir ayda kullanacakları miktarda para vermeleri istenmelidir. Bireylere bu parayı nasıl kullanacaklarını, nasıl tasarruf yapabileceklerini belirten bütçeler hazırlatılmalıdır.

Banka işlemleri ile ilgili becerilerin öğretiminde de zihinsel yetersizliği olan bireylere uygulama imkanı sağlanmalıdır. Bireyler bankaya götürülmeli, kredi kart kullandırılmalı ve ATM’den para çekmelerine yönelik uygulamalar yaptırılmalıdır.

Eğitim ortamı, çocuğun etkileşimde bulunduğu ve öğretme öğrenme etkinliklerinin meydana geldiği çevredir. Psikolojik, sosyal ve fiziksel boyutlar olan bu çevrenin, eğitim etkinliklerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyler heterojen bir grup olmaları nedeniyle, eğitici bu becerilerin kazandırılmasında programda yer alan yöntem ve teknikler dışında, bireylerin performanslarını dikkate alarak farklı teknikler de kullanabilir. Karmaşık, çok basamaklı becerilerin öğretilmesi kolay alt beceri basamaklarına (işlem basamaklarına) ayrılmalıdır.

Bir kazanım (beceriyi) gerçekleştirebilmek için gerekli her bir davranışın ayrıntılı ve mantıklı olarak sıralanması ya da davranış zincirinin betimlenmesi gereklidir. Becerilerin basamakları belirlenirken bireysel farklılıklar (gelişim, yaşı, yetersizlikten etkilenme derecesi) göz önünde tutulmalıdır.

Zihinsel yetersizliği bulunan bireylerin eğitim ve öğretimlerinde; onlara uygun öğretim yöntemlerinin seçilmesi, başarısızlık duygusunu yaşamayacakları ya da en az yaşayacakları ortamların hazırlanması, başarılı olma girişimlerinin desteklenmesi ve pekiştirilmesi, yeteneklerine ilişkin güvenlerinin artırılması, güdülenmelerinin yeterli ölçüde sağlanması gibi öğeler dikkate alınmalıdır. Böylece, bu bireylerin gerçekte başarabilecekleri düzeye ulaşmaları da sağlanmış olacaktır.

Zihinsel yetersizliği olan bireyleri eğitim sürecinde sürekli değerlendirerek gereksinimlerine göre gerekli program değişikliklerine ve ortam düzenlemelerine gidilmelidir.

Toplumsal Yaşam Becerileri Programının Bölümleri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Toplumsal Yaşam Becerileri

a. İLETİŞİM Becerileri
Günlük Yaşantılarda Söz Kalıpları
Duygulara Uygun Tepki
Hoşgörü ve Anlayış
Sorular Sorma
Serbest Zaman Etkinlikleri

b. TOPLUM YAŞAMINDAKİ KURALLAR
Sinemada, Tiyatroda uyulması Gereken Kurallar
Lokantada uyulması Gereken Kurallar
Alışveriş yapılan Yerlerde uyulması Gereken Kurallar
Toplu taşıma araçlarında uyulması Gereken Kurallar
Okul Servisinde uyulması Gereken Kurallar

c. YOLCULUK YAPMA
Yolculuk Hazırlığı
Yolculuk öncesi alınması gereken tedbirler
MESLEKLER TANIYALIM

D. BİLİNÇLİ TÜKETİCİLİK
Para Yerine Geçen Belgeler
Kişisel Bütçe Hazırlama
Tasarruf Yapma
Otomatik Vezne Makinesinden (ATM) Para çekme
Fatura Yatırma
Alışveriş
Tüketici Hakları

Toplumsal Yaşam Becerileri Programında Ölçme ve değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Toplumsal yaşam becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile öğretmen veya uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlanmalıdır.

Kaba değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış , bireyin yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmiş olacaktır.

Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle çalışılacak aşamanın analizi yapılmalıdır (çalışılacak kazanımın alt basamakları belirlenmelidir.).
c. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

Yapılan kaba değerlendirme sonucunda sinema, tiyatro gibi yerlerde uyulması gereken kurallara uyar. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan Sinemada uyulması gereken kurallara uyar. kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Gişeden bilet alır. 2.Girerken görevli kişiye biletini verir. 3. Biletteki numarada belirtilen koltuğa oturur. 4. Gösteri sırasında sessiz olur. 5. İhtiyaçlarını gidermek için ara verilmesini bekler. 6. Gösteri bittikten sonra başkalarını rahatsız etmeden salondan çıkar.

e. Öğretim öncesi değerlendirme sütununa sinemada uyulması gereken kurallar ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini ( Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir. Her ders saatinde, alt basamaklar için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY sütununa (X)işareti konur.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye sinemada uyulması gereken kurallar kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme sütununda bulunan ilgili satırlara işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde sinemada uyulması gereken kurallar kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım sinema, tiyatro gibi yerlerde uyulması gereken kurallar olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktır.

Öğretim Sonrası değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenecektir.

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Sözel yönergelere uyar. Sözcükleri doğru kullanır. Görsel uyaran verildiğinde tepki verir. İşitsel uyaran verildiğinde tepki verir. El, parmak çalışmalarında kas kuvveti ve koordinasyonunu sağlar.

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim programı Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü Programının amacı

Türkçeyi doğru kullanma becerisini kazanabilme

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü Programının Kazanımları

Sözel yönergelere uyar. Sözcükleri doğru kullanır. Görsel uyaran verildiğinde tepki verir. İşitsel uyaran verildiğinde tepki verir. El, parmak çalışmalarında kas kuvveti ve koordinasyonunu sağlar.

El, göz koordinasyonu sağlar. El, parmak çalışmalarında kas kuvveti ve koordinasyonunu geliştirici hareketler yapar. Yazıda kullanılan araç-gereçleri tanır.

Yazı araç-gereçlerini kullanır. Yazı araç-gereçlerini temiz ve düzenli kullanmaya özen gösterir. Temel çizgiler çizer. Sesleri ayırt eder. Seslerden heceler oluşturur. Hecelerden kelime oluşturur.

Kelimelerden cümle oluşturur. Kuralına uygun cümle okur. Kuralına uygun cümle yazar. Etkili okuma kurallarını belirtir. Etkili okuma kurallarına uyar. Kendi ve yakın çevresindeki kişilerin adlarını yazar.

Dinlediği ya da okuduğu masal ve öyküyle ilgili sorulara cevap verir. Dinlediği ya da okuduğu bir metni anlatır. Noktalama işaretlerini kullanır. Yazım kurallarına uyar.

Zihinsel Engelliler Türkçe Programının Süresi

Modül için öngörülen süre 360 ders saatidir.

Zihinsel Engelliler Türkçe Programının Uygulanması

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Okuma yazma öğretimi, bireylerin sahip olduğu zihinsel, duygusal, davranışsal ve bilişsel becerilerinde önemli değişikliklerin olmasında etkilidir.

Hazırlanan Türkçe Programı, zihinsel yetersizliği olan bireylere etkili okuma becerisi kazandırarak Türkçeyi etkili ve doğru kullanma becerisini kazandırmayı amaçlamaktadır.

Programa başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan bireyin sahip olduğu bilgi, beceri ve yeteneklerin doğru ölçüm araçlarıyla belirlenmesi gerekir.

Program uygulanırken bireyin sahip olduğu özellikler ve gereksinimleri dikkate alınarak eğitim aldığı kurumda BEP ekibi oluşturularak BEP hazırlanması gerekir. Öğretimle ilgili planlama yapılırken bireyin en çok ihtiyacı olduğu kazanımın seçilmesi gerekir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyin ek özrünün (Görme, işitme vb. ) var olup olmadığı dikkate alınarak eğitime başlanmalıdır.

Öğretimde kullanılacak olan tüm öğretim araç-gereçleri zihinsel yetersizliği olan bireyin bireysel özellikleri dikkate alınarak hazırlanır.

Öğretim yapılacak ortamın dikkat dağıtıcı uyarıcılardan (yüksek sesi, yüksek ışık vb. ) arındırılmış olmasına özen gösterilmelidir.

Öğretim esnasında zihinsel yetersizliği olan bireyin verilen yönergeyi gerçekleştirebileceği uygun ortam sağlanmalıdır. Örneğin; zihinsel yetersizliği olan bireye yaz denildiğinde tahta, kalem, defter, kağıt vb. eğitim araç-gereçlerinin ortamda bulunması gerekmektedir.

Okuma yazma eğitimi için birden fazla yöntem kullanılmaktadır. Bu modülde ses temelli okuma yazma öğretim yöntemine yer verilmiştir. Öğretmen veya uygulayıcı, zihinsel yetersizliği olan bireylerin ihtiyaçları ve yapabildikleri doğrultusunda birey için en uygun öğretim yöntemini belirlemelidir.

Bir birey için uygun olan öğretim metodu diğer bir birey için uygun olmayabilir. eğer birey ses temelli yaklaşımdan okuma yazma öğrenemezse cümle temelli yaklaşım uygulanabilir.

Sesleri ayırt etme kazanım için ses temelli yaklaşımda kullanılan ses grup öğretimiyle uygulama yapılmalıdır: 1. Grup: e,l,a,t; 2. Grup: i,n,o,r,m; 3. Grup: u,k, ,y,si,d; 4. Grup: ,b, , ,z, ; 5. Grup: g,c,p,h ve 6. Grup : ,v,f,j.

Okuma yazma çalışmalarında zihinsel yetersizliği olan bireylere kazandırılacak olan kelimeler ve cümleler bireylerin yaşantılarıyla ilişkilendirilmelidir. Böylece bağımsız yaşam için bireyler teşvik edilmiş olacaktır.

Modülde bireyin özelliklerine göre ihtiyaç duyulduğunda ilköğretim ve ortaöğretimde kullanılan mevcut Türkçe Programlarından yararlanılabilir.

Okuma yazma öğretiminin gerçekleşmesinde birbirinin ön koşulu olan basamakların kazandırılması önem taşır. Çünkü bir basamakta yer alan kazanımlar bir sonraki basamağın ön koşul becerileri olabilir.

Bu nedenle Türkçe’de yer alan alt alanın her birinden bir kazanım seçilerek çalışmalar yürütülmelidir. Bu kazanımlar birbiriyle eş zamanlı öğretilmesi gereken beceriler olmalıdır.

Okuma yazmaya başlarken öğretmen veya uygulayıcı kavram gelişimini sağlayan çalışmalar (sayı,şekil, renk, eşya, zıtlık kavramları vb. ), büyük kas gelişimini sağlayan çalışmalar (kolları döndürme, başı çevirme vb. ), küçük kas gelişimini sağlayan çalışmalar (boyama, yırtma, ip sarma, yoğurma çalışması vb. ) yapmalıdır.

Ayrıca öğretimi etkili hale getirmek amacıyla dil gelişimini sağlayan çalışmalar (olay kartlar, sıralama kartları, öykü okuma ve anlatıma, yaptıklarını anlatma, tanıtma vb. ) yaptırmalıdır.

Yazma becerisini ilerletmek amacıyla öğretmen veya uygulayıcı avuç içi ve parmaklarla serbest boyama, havada, suda ve kum havuzunda çeşitli yazma uygulamaları yaptırmalıdır.

Yeni cümle öğretilirken önce öğretilen cümlede yer alan kelimelerin de öğretilecek olan cümlede yer alması öğretimde faydalı olacaktır.

Cümle öğretiminde sözcük piyangosu, sürgü cümle aracı vb. araç-gereçler kullanılarak öğretim zenginleştirilebilir.

Bireyin günlük hayatta kendisi için önem arz eden adı, soyadı, adresi, telefon numarası vb. bilgileri öğrenip okuyabilmesi işlevsel okumadır.

Örneğin; zihinsel yetersizliği olan bireyin adı Ali ise ve birey herhangi bir yöntemle de okuma öğrenemiyorsa bu durumda ismi kalıp olarak günlük hayatta kullanabileceği nitelikte öğretilmelidir. aynı şekilde adı, soyadı, adresi, telefonu vb. ifadeler öğretilmelidir.

İlköğretimde yazma öğretiminde el yazısı kullanılmaktadır. Bireyin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda öğretimde el yazısı uygulaması kullanılabilir.

Modül ihtiyaç duyulan zamanlarda zihinsel yetersizliği olan bireyler için hazırlanmış olan eğitim Programlarıyla ilişkilendirilmelidir.

Zihinsel Engelliler Türkçe Programının İçeriği

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

Zihinsel Engelliler Türkçe Modülü

a. ALGI ÇALIŞMALARI

Sözel Yönergeler
Görsel Algı
İşitsel Algı

b. İLK OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK

El- göz Koordinasyonu
Yaz araç-gereçleri
Temel çizgi çalışmaları

c. SES-HECE- KELİME CÜMLE

Ses
Hece
Kelime
Cümle
OKUMA YAZMA

Cümle Okuma-Yazma
Metin Okuma-Yazma
Etkili Okuma Kurallar

D. DİNLEME VE İZLEME

Masal ve öykü Dinleme
Masal ve öykü anlatıma

E. DİLBİLGİSİ

Noktalama İşaretlerini Kullanma
Yazım Kuralları

Türkçe Modülünde Ölçme ve Değerlendirme

Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu’nda Türkçe kazanım değerlendirilmesinde bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler – olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

Öğretim öncesi değerlendirme
a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

c. yapılan kaba değerlendirme sonucunda sesleri ayıt etme kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa sesleri ayırt etme ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin yapıp yapamadığına bakılır. gerçekleştirdiği her bir basamak için + , gerçekleştiremediği basamaklar için – ifadeleri kullanılır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan sesleri ayırt etme kazanım alt basamaklara ayrılmıştır: 1.”e” sesini oku. 2.”e” sesini yaz.

Öğretim sürecini (Ders Saatini) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütunlarına işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda birey sesleri ayırt etme kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Öğretim Sürecini Değerlendirme Formu’na işlenir.
. Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde sesleri ayırt etme kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım sesleri ayırt etme becerisi olduğu için öğretim sürecinde yapmı olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmışamıştır.

b. Türkçe’de bulunan kelime, cümle okuma ve yazma vb. kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği ( + ya da B olarak işaretlendiği ) zaman farklı soru ve araç-gereçlerle ezbere yapılıp yapılmadığı değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

c. Son değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklar + ya da B olarak işaretlendiğinde kazanımın gerçekleştiği, – yada si, MO veya FY olaraki şaretlendiğinde ise kazanımın gerçekleşmediği ve öğretimin tekrar edilmesi gerektiğine karar verilir.

D. Öğretim Sonrası (Dönem Sonu) değerlendirme

Özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve Özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   ZİHİNSEL ENGELLİLER

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.