Ana Sayfa Tel: 0212 320 08 09
Hakkımızda Hizmetlerimiz Galeri İletişim
Özel Öğrenme Güçlüğü Destek Eğitim Programı

Özel Öğrenme Güçlüğü Destek eğitim Programı Okuma Yazma

Özel Öğrenme Güçlüğü Destek Eğitim Programı Özel Öğrenme Güçlüğü Öğrenme Güçlüğü Tedavisi

Özel Öğrenme Güçlüğü Destek eğitim Okuma Yazma Modülü

Öğrenme Güçlüğü Okuma Yazma Modülünün Amacı

Okuma yazma becerilerini geliştirebilme

Öğrenme Güçlüğü Okuma Yazma Modülünün Kazanımları

Yaz araç-gereçlerini tanır.
Yaz araç-gereçlerini kurallarına uygun kullanır.
Temel çizgiler çizer.
Sesleri okur.
Sesleri yazar.
Heceleri okur.
Heceleri yazar.
Kelimeleri okur.
Kelimeleri yazar.
tümceleri okur.
tümceleri yazar.
Metin okur.
Metin yazar.
Etkili okur.
okuduğu metinle ilgili neden-sonuç ilişkisi kurar.
Olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurar.
Okumaya istekli olur.
Yazım kurallarına uyar.
Noktalamaişaretlerini yerinde kullanır.

Modülün süresi 250 ders saatidir.

Öğrenme Güçlüğü kuma Yazma Modülünün Uygulanması

İlk okuma yazma öğretiminin genel amacı, bireye yaşam boyunca kullanacağı okuma ve yazmanın temel becerilerini kazandırmaktır. Okuma-yazma öğretiminde günümüze kadar çeşitli yöntemler kullanılmıştır.

Bunlar ses temelli tümce yöntemi, ses yöntemi, hece yöntemi, sözcük yöntemi, karma yöntem, çözümleme yöntemi vb.dir. Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylere özgü, özelbir okuma yazma yöntemi bulunmamaktadır. Ancak Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylerin özellikleri dikkate alındığında ses temelli tümce yöntemi daha uygun olduğundan akademik beceriler modülünde ses temelli tümce yöntemi temel alınarak kazanımlar belirlenmiştir.

Programda okuma ve yazma etkinliğinin bir arada yürütülmesi esas alınarak buna yönelik kazanımlara yer verilmiştir. Okuma-yazma öğretimi kazanım gerçekleştirilmesinde birbirinin ön koşulu olan basamakların kazandırılması önem taşımaktadır. Çünkü bir basamağın kazanımları bir sonraki basamağın ön koşulu olabilmektedir.

Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylerin ince motor becerileri zayıf olabilmektedir. Bu nedenle kalem tutmada, çizgi çizmede, resim yapmada zorlanabilirler.

Temel çizgi çalışmalarına hazırlık olarak verilen çizgi üzerinden çizme, kesik çizginin (Aşamalı olarak sıklığı azalan) üzerinden çizme, modele bakarak çizme, havada, masada vb. yerlerde istenen biçimde çizgiler (dikey, yatay, eğik, sağa/sola) çizme çalışmaları yapılmalıdır.

Serbest çizgi çalışmaları bireyin özelliklerine göre bitişik eğik yazı ya da düz yazıya hazırlayıcı nitelikte olmalıdır. Bu çalışmanın desteklenmesine yönelik bireyin çevresiyle bütünleşmesi ve yaptıklarını anlamlandırması için bireylere çevrede görülen, bilinen varlık ve nesnelerden seçilmiş çeşitli resimler yaptırma, karalama (çember, bulut yapma vb. ), sürekli ve eğik çizgi çizme (dalga, yılan, halat vb. ), dik ve yatay çizgi çizme çalışmaları yaptırılmalıdır.

Düzenli çizgi çalışmaları aşamasında iki çizgi tek aralık ve dört çizgi üç aralıktan oluşan satır aralığına çizgi çizme, dört çizgi üç aralıktan oluşan standart yazı aralığına çizgi çizme çalışmaları yaptırılmalıdır.

İlk okuma-yazma öğretimi aşamasında sesi hissetme ve tanıma, sesi okuma ve yazma, sesten anlamlı heceler, kelimeler ve cümleler oluşturma ile metin oluşturma çalışmaları yapılmalıdır.

Sesi hissetme ve tanıma çalışmalarında; kelimenin içindeki sesi bulma, sesin geçtiği kelimeleri bulma, tanıtılan sesin hangi bireylerin adında, hangi bitki, hayvan veya eşya adında olduğunu bulma çalışmaları yaptırılabilir.

Kelimeler söylenirken ilgili ses vurgulanır. Bireyler örnekler vermeye özendirilir. Görsel araç-gereçlerden, drama yönteminden, öykü, şarkı, tekerleme söyleme gibi etkinlikler yapılarak sesi ayırt etme çalışmaları yapılabilir.

Sesi okuma ve yazma çalışmalarında sesler alfabedeki sıralarına göre değil, aşağıda verilen sıraya göre verilmelidir.
grup: e,l,a,t
grup: i,n,o,r,m
grup: u,k, ,y,si,d
grup: ,b, , ,z,
grup: g,c,p,h
6. grup: ,v,f,j

Gruplardaki seslerin yerleri değiştirilerek farklı gruplamalar da yapılabilir. Ses grup düzenlenmesinde, seslerin yazım kolaylığı ve anlamlı hece, kelime üretmedeki işlevselliği dikkate alınmalıdır. Bireye sesin nasıl okunduğu ve yazıldığı model olunarak gösterilmelidir. Alıştırma sayfasındaki büyüğe çizilmiş sesin üzerinden ok yönünde çizme çalışması yaptırılmalı ve bu çalışma birey öğreninceye kadar tekrarlanmalıdır.

Bireylerin satır aralıklarına (Dört çizgi üç aralık) yazılmış ses örneklerinin üstünden kalemle çizmeleri sağlanmalıdır. Dört çizgi üç aralıktan oluşan satır aralarına bireyler sesleri yazmalı; ne yazdıkları sorularak sesin doğru yazımı ve seslendirilmesine özen gösterilmelidir. Yazılması zor olan a, A, k, y, g, G, f seslerinden önce, bu seslerin yazımına yönelik hazırlayıcı çizgi çalışmaları yapılabilir. Sesler öğretilirken bu seslerden oluşturulan kelime ve cümlelerden yararlanılabilir. Ayrıca özel adların yazımı ve/veya cümleye büyük sesle başlama kurallarından hareket edilebilir. Örneğin,"ela" kelimesi öğretildiğinde bu kelimenin farklı anlamlar üzerinde durularak insan ad olan"Ela" kelimesinin yazım şekli gösterilmelidir. Elde edilen büyük sesin yazım şekli üzerinde durulmalıdır.

Hece üretme

Hece üretme, hecelerden kelime, kelimelerden cümle oluşturmadır. Bu aşamada; verilen ilk iki sesin ardından bu seslerden heceler oluşturma, elde edilen hecelerle okuma ve yazma çalışmaları yapma, verilen her yeni sesi, önceki öğrenilenlerle ilişkilendirme ve yeni heceler, anlamlı kelimeler oluşturma çalışmaları yapılmalıdır.

Her ses grubundaki seslerin öğretimi tamamlandıktan sonra yapılan çalışmalar değerlendirilmelidir. Bir sonraki ses grubuna geçişte bireylerin daha önce verilenleri öğrenmiş olmalarına dikkat edilmelidir. Sesler verildikçe üretilen heceler artacağından bunlara bağlı olarak kelime ve cümle oluşturma süreci de kolaylaşacaktır.

Bu süreçte oluşturulan kelimelerden özel ad olanların ilk sesi ile cümle başlangıcındaki büyük ses yazımı ve kullanımı e zamanlı olarak verilmelidir. Elde edilen kelime ve cümlelerin anlamları üzerinde durulmalıdır. Bireyler, kelime ve cümle oluşturmaya özendirilmelidir. Oluşturulan kelime ve cümleler okunmalı, yazılmalıdır.

Öğrenilen kelimelerden, yeni cümleler ve cümlelerden metin oluşturulmalıdır. Metin yazdırılırken doğru yazma ve yazı estetiğine özen gösterilmelidir. Bireyler yazıların dört çizgi, üç aralıktan oluşan satır çizgilerine yazmalıdırlar.

Serbest okuma yazma,

İlk Okuma yazma öğretim sürecinin son aşamasıdır. Bu aşamada bireyin şiirleri, tekerlemeleri, hikyeleri ve okuma kaynaklarından seçtikleri metinleri okuması, kendisini yazılı olarak ifade etmesi ve yazılanları okuyarak paylaşması sağlanmalıdır. Yazıların tek çizgili defter satır üzerinde yazmalıdır.

Okuma, eğitim Programları içinde önemli bir etkinliktir. Birey okuduğunu anlamlandırırken görsel ve işitsel uyaranlar ile bunların anlamlar arasında çağrışımlar gerçekleştirir. Öğrenme, büyük ölçüde okuduğunu anlamaya bağlıdır. Okuma; bilişsel, duyusal ve davranışsal olmak üzere üç boyutta ele alınmalıdır.

Bunlardan birinin eksikliği ya da yetersizliği okumayı olumsuz yönde etkileyecek, bireyin okuduğunu tam ve doğru olarak anlamasına neden olacaktır. Okuma öğretimi çalışmaları yapılırken bireylere hızlı, doğru ve anlayarak okuma becerisi kazandırma, okuma zevki verme ve onların sözcük dağarcığıını zenginleştirme amaçlanmalıdır.

Sesli okuma, gözle algılanıp zihinle kavranan sözcük ya da sözcük kümelerinin, konuşma organlarının yardımıyla söylenmesidir. Sesli okumada temel amaç, yazının doğru ve konuşma dilinin özelliklerini yansıtacak biçimde seslendirilmesidir.

Başarılı bir sesli okuma için metnin tümce yapısına, anlatım özelliğine, yazım kurallarına, hızlı okumadan kaçınmaya, sesin metindeki ana düşünceye ya da olayların özelliklerine göre ayarlanmasına dikkat edilmelidir.

Sesli okuma çalışmalarında, metinde geçen bilinmeyen sözcüklerin anlam açıklanması, metinde geçen olayların canlandırılması, bireye metinle ilgili resimler gösterilerek metnin yüksek sesle okunmasi, metin okunduktan sonra bireyin tekrar etmesi, metni okurken teyp kaydı alınarak dinletilmesi gibi çalışmalar yapılmalıdır.

Sessiz okuma, ses organlarından herhangi birini hareket ettirmeden gövde ve ba hareketleri yapmadan yalnızca gözle yapılan okumadır. Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylerde bir metni okurken geri dönüşler, satır atlamalar ya da satırın başını yakalayamama ve gözlerinin hareketlerinde duraksamalar görülebilir.

Okuma öncesinde metnin başlığı ve varsa resmi hakkında konuşma, metinde geçen bilinmeyen sözcükleri açıklama, okuma sonrasında metinle ilgili sorulara cevap verme, metnin ana düşüncesini söyleme, metindeki olayı anlatan resimleri sıraya koyma, metni kendi sözcükleriyle özetleme çalışmaları yapılabilir.

Dinlediği öykü veya izlediği film, tiyatro vb. ile ilgili sorulan sorulara (kişi, yer ve zaman, olayların olu sırası, ana düşünce vb. ) cevap verme, düşündüklerini, duyduklarını, görüp yaşadıklarını anlatıma, bunlar ile ilgili sorulara cevap verme ve sorular sorma, belirlenen bir konu ile ilgili tartışmaya katılma, gördüğü resmi yorumlama, olay kartlarını sıralama, olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurma, eksik veya yanlış olan bulma gibi çalışmalar yaptırılarak dinlediğini ve gördüğünü anlama, anlatma ve yorumlama becerisi geliştirilmelidir.

Ayrıca konuyu okumadan önce varsa giriş, özet, gözden geçirme sorularını ya da parçanın sonundaki anlama ve yargılamaya ilişkin sorular okuma, ikinci aşamada bu sorulara cevap bulmak amacıyla okuma çalışmasıyla bireyin edindiği bilgiye ilişkin farkındalığı artırılabilir.

Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireyler okuma alışkanlığı kazanmada güçlük yaşadıklarından bu alışkanlığı artırmaya yönelik belli bir plan doğrultusunda kitap okumaya özendirme çalışmaları yapılmalıdır.

Örneğin; kitabın künyesini çıkarma, okuduğu kitapla ilgili özet çıkarma, kitap okuma konusunda hedefler koyma, gazete, dergi ve internetten (e-kitap) yararlanarak araştırmalar yapma vb. çalışmalar yapılabilir.

Etkinliklerde yazma becerisini geliştirmeye yönelik çalışmalara yer verilmeli, özellikle her düzeyde noktalama işaretlerine ve yazım kurallarına dikkat edilmelidir. Yazma çalışmaları; kontroll yazma, güdümlü yazma ve serbest yazmadan oluşmaktadır.

Kontrollü yazmada bireyden, verilen sözcükleri ve tümce yapılarını aynen ya da istenilen değişiklikleri yaparak yazmaları beklenir. Bu çalışmalar ile ana dildeki sözcükleri ve yapılar doğru şekilleriyle yazma becerisi kazandırılmalıdır.

Güdümlü yazma çalışmalarıyla bireyden, öğrendiği sözcükleri ve tümce yapılarını kontrollü biçimde kullanması ve anlamlı bir paragraf oluşturması istenmektedir. Güdümlü yazmanın en sık karşılaşılan tür dikte çalışmas yapmaktır.

Dikte çalışması yapılırken metin yavaş okunarak bireyden yazması istenir. Son olarak da bireyin kendi yazdığını kontrol etmesi ve düzeltmesi amacıyla metin yazılı olarak verilir.

Serbest yazma çalışmalarıyla da bireyden duygu ve düşüncelerini ya da verilen bir konu hakkındaki görüşlerini yazım kurallarına dikkat ederek yazması istenir. Yazma çalışmalarında göz önüne alınması gereken en önemli noktalardan biri de yazılı anlatımların düzeltilmesidir. Bireyin yanlışlarını kendisinin düzeltmesi en verimli yoldur.

Dil bilgisi çalışmaları yaparken sözcükleri yapısına göre tanıma ve kullanma, tümcenin yapısın oluşturan öğelerin anlamını bilme, tümcenin yapısını kavrama, ad, ön ad, adıl, eylem olan sözcükleri kavrama, noktalama işaretlerini yerinde kullanma, yazım kurallarına uyma çalışmaları yapılmalıdır. Ayrıca, bireyin yazdıkları mutlaka kontrol edilmeli ve gereken düzeltmeler yapılmalıdır.

Okuma yazma çalışmaları sırasında açık anlatım, gösteri, yaparak yaşayarak öğrenme, soru-cevap, model olma, oyun, drama, dramatizasyon, tartışma, örnek olay yöntemleri kullanılabilir.

Okuma-yazma çalışmaları sırasında gösterim panoları, grafikler, projeksiyon aracı, geometrik şekiller, top, kelime, küp, boncuk, fasulye-çubuk, resimli kartlar, yapbozlar, bulmaca, yazı tahtası (oyuncak), plastik ses kalıpları, kavram kitapları, öykü kartları, oyun hamurları, renkli kalemler, ritim çubukları, renkli fon kartonlar, kaset-CD, kum havuzu, bilgisayar, kelime bulma oyunu (scrable), tabu oyunu gibi araç-gereçler kullanılabilir.

Özel Öğrenme Güçlüğü Okuma Yazma Modülünün İçeriği

A. İlk Okuma Yazma

Yazı Araç Gereçleri
Satır Takibi Yapma
Çizgi Çalışmaları

B. Okuma Yazma

Okuma

Yazma

okuduğunu Anlama

C. Dil Bilgisi

Yazım Kuralları
Noktalama İşaretleri

Özel Öğrenme Güçlüğü Okuma Yazma Modülü Ölçme Değerlendirme

Okuma Yazma Modülü'nde ölçme ve değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

A. Kaba değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formunda"Okuma Yazma" modülünde kazanım değerlendirilmesinde bağımsız olarak yapılan beceriler (+), bağımsız olarak yapılamayan beceriler (-) olarak işaretlenmelidir."Açıklama" Bölümünde ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu'na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

B. Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosunda yer alan"öğretim öncesi değerlendirme" sütununa işaretlenmelidir.

b. Yapılan kaba değerlendirme sonucunda"Sesleri okur/ Ünlüleri okur." kazanımının (4. kazanım) yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan"Sesleri okur/Ünlüleri okur." kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Sözcük ve hecelerdeki ünlüleri gösterir. 2. Yazılı olarak verilen harflerin içinden ünlüleri gösterir.

"öğretim öncesi değerlendirme" sütununa"Sesleri okur/ ünlüleri okur." kazanım ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapamadığına bakılır. gerçekleştirdiği her bir basamak için (+), gerçekleştiremediği basamaklar için (-) ifadeleri kullanılır.

C. Öğretim sürecini değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosunda yer alan"öğretim sürecini değerlendirme" sütununa işaretlenir.

b. öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye"Sesleri okur/Ünlüleri okur." kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saatinin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Performans Kayıt Tablosuna işlenir.

d. Performans Kayıt Tablosu'nun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme" Bölümüne,"Sesleri okur/Ünlüleri okur." kazanımının hem öğretiminin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulacaktır.

D. Son değerlendirme

a. örnek alınan kazanım"sesleri okuma/Ünlüleri okuma" becerisi olduğu için öğretim sürecinde yapmı olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmıştır.

b. Okuma Yazma modülünde bulunan sesleri okuma, heceleri okuma, kelimeleri okuma, noktalama işaretlerini yerinde kullanma vb. kazanımlar için ise Performans Kayıt Tablosunda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği ("+" ya da"B" olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve araç gereçlerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

c. Son değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklar"+" ya da"B" olarakişaretlendiğinde kazanımın gerçekleştiği,"-" ya da" Sİ, MO veya FY"işaretlendiğinde ise kazanımın gerçekleşmediği ve öğretimin tekrar edilmesi gerektiğine karar verilir.

E. Öğretim sonrası (Dönem Sonu) değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim süreci değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'na işlenecektir.

b. Dönem Sonu Performans değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise"+" olarak işaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (Kazanım gerçekleşmedi ise)"-" olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya"+" konur.

Özel öğrenme güçlüğü destek eğitim programı basamakları
Özel öğrenme güçlüğü özür grubunun tanımı ve özellikleri
Özel öğrenme güçlüğü destek eğitim programı düzeyi ve amaçları
Özel öğrenme güçlüğü öğrenme ve öğretme süreci
Özel öğrenme güçlüğü ölçme ve değerlendirme
Özel öğrenme güçlüğü aile eğitiminin planlanması
Özel öğrenme güçlüğü öğrenmeye hazırlık modülü
Özel öğrenme güçlüğü okuma yazma modülü
Özel öğrenme güçlüğü destek eğitim programı matematik modülü

Okula Uyum Sorunları Otizm
Öğrenme Teorileri Aile eğitimi
Duyu Terapisi Bedensel Engelliler
Dil ve Konuşma Terapisi Destek Eğitim Programları
Down Sendromu Özürlü Hakları
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Özel eğitim Kanunu
Zihinsel Engelliler

Duyurular-Etkinlikler

Yaygın Gelişimsel Bozukluklar İnsan Kaynakları
Sosyal ve Duygusal Gelişim İletişim
Davranış Bozuklukları Ana Sayfa