ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ DESTEK EĞİTİM PROGRAMI - ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Özel Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme

Kaba Değerlendirme

• Kaba değerlendirme Formunda modülde bulunan tüm kazanımlar"Bildirimler" sütununa yazılmalıdır.
• Kaba değerlendirme yapılırken bireyin kazanımı hangi derecede yaptığına değil yapıp yapmadığı ya da bilip bilmediğine bakılmalıdır. Bireyin sorulara ya da yönergelere doğru cevabı"+" , yanlış ya da eksik cevabı"-" olarak Kaba Değerlendirme Formunun Evet/Hayır sütununa işaretlenmelidir.
• Formda bulunan"Açıklamalar" sütununa ise bireyden tepki alınmadığı takdirde aileden alınan bilgiler, değerlendirme yapılırken farklı bir yönerge kullanıldıysa kullanılan yönerge hakkında açıklamalar yazılmalıdır.
• Değerlendirme yapılacak ortam bireye uygun şekilde (ses, ışık, masa vb.) düzenlenmelidir.
• Değerlendirme yapılırken bireyin tüm tepkilerine uygulayıcının tepkisiz kalması gerekir. Ancak bireyin değerlendirme sürecinde kurallara uyması, göster denildiğinde göstermesi, söyle denildiğinde söylemesi, araçlara bakması, araçları dizmeye ve kaldırmaya yardım etmesi, çalışmaya uygun oturması ve uygun davranışlarda bulunması gibi olumlu davranışları pekiştirilmelidir.
• Değerlendirme süresince soru yönergeleri tutarlı bir şekilde verilmeli ve ses tonu pekiştirirken kullandığı ses tonundan ayırt edilmelidir.
  
  Öğretim Öncesi Değerlendirme
  • Kaba değerlendirme sonucunda bireyin BEP' ine seçilen kazanımların öğretimine başlamadan önce hangi basamakta olduğunu belirlemek amacı ile yapılacak olan ayrıntılı değerlendirmedir.
  • Öğretim amaçları; ölçülebilen, gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle değerlendirilmelidir.
  • Ana yönergeler verilirken hangi yönlendirmeleri uygulayıcının sağlayacağı, değerlendirme yapılırken hangi kısıtlamaların etkili olduğu ve uygulanabilir araç-gereçler belirtilmelidir.
  • Beceri ya da kavram birey tarafından kazanılacak ya da gerçekleştirilecek adımlara ayrılır ve sıralanır. Bu adımlar bireyin yeteneğine dayalı olarak çok küçük ya da büyük olabilir (kavram ve beceri analizleri).
    • Ele alınan beceri, kavram ya da disiplin alanına ilişkin konunun analizi yapılırken küçük alt basamaklara ayrılmalı, önce yapılandan sonra yapılana veya sonra yapılandan önce yapılana vb. hangi yöntemle yapılacağı belirtilmelidir.
      • Her bildirimle ilgili farklı araç-gereçler hazırlanmalıdır.
      • Çalışma sırasında uyulması gereken kurallar belirtilmelidir.
    • Öğretilmesi planlanmış olan davranışların daha önceden öğrenilmiş olup olmadığını saptamak amacıyla hazırlanmalıdır.
    • Bildirim, ölçüt ve sorulardan oluşan bir form hazırlanmalıdır.
  • Analizi yapılan becerinin ya da kavramın her basamağı ve varsa alt basamakları"Performans Kayıt Tablosu"nun"Bildirimler" bölümünü oluşturmalıdır.
  • Bildirimler oluştuktan sonra ölçüt belirlenmelidir. Ölçüt, bildirimin asgari hangi düzeyde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmelidir.
  • Bildirimlerin belirlenen ölçüt düzeyinde gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemeye yönelik sorular ya da yönergeler hazırlanmalıdır.
  • Değerlendirme yapılacak ortam bireye uygun şekilde (ses, ışık, masa vb.) düzenlenmelidir.
  • Öğretmen veya uygulayıcı tarafından değerlendirme yapılırken bireyin tüm tepkilerine tepki verilmemesi gerekmektedir. Ancak bireyin; değerlendirme sürecinde kurallara uyma, göster denildiğinde gösterme, söyle denildiğinde söyleme, araçlara bakma, araçları dizme ve kaldırmaya yardım, uygun oturma gibi olumlu davranışları öğretmen veya uygulayıcı tarafından pekiştirilmelidir.
  • Öğretmen veya uygulayıcı, değerlendirme süresince soru yönergelerini tutarlı bir şekilde vermeli ve ses tonunu pekiştirirken kullandığı ses tonundan ayırt etmelidir.
    

  • Öğretim Sürecini Değerlendirme

  • Bireyin öğretim öncesi değerlendirmesi yapılan beceri, kavram ya da disiplinin hangi basamakta olduğunun belirlenip öğretime başladıktan sonra izlenecek yol ve her ders saati öğretiminin sonunda bireyde görülen gelişmelerin ayrıntılı değerlendirilmesidir.
  • Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosunda yer alan"Öğretim Sürecini Değerlendirme" sütununa uygulayıcı tarafından işaretlenir.
  • Bir aylık eğitim süresinin sonunda birey için Performans Kayıt Tablosu'nun alt kısmında yer alan"Aile Bilgilendirme" bölümüne, o ay içerisinde çalışılan kazanımın öğretimi ve kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulacaktır.
  • Performans Kayıt Tablosu'nda kazanımların gerçekleşme süresine bağlı olarak birden fazla kazanım da gösterilebilir. Bir ay içerisinde öğretimi yapılan kazanımların tamamı, o aya ait Performans Kayıt Tablosu'nda gösterilecektir.
  • Performans Değerlendirme Tablosu'nun bir nüshası ay sonunda imza karşılığı veliye teslim edilecektir. Formun aslı ise bireyin dosyasında saklanacaktır.
  • Her aya ait Performans Kayıt Tablosu ile Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'nun bir nüshası, veli tarafından bir sonraki inceleme için RAM'a gelindiğinde teslim edilecektir.
    
    

    Son Değerlendirme

    • Kavram becerisine yönelik seçilen kazanımlar için Performans Kayıt Tablosunda yer alan öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği ("+" ya da"B" olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve araç-gereçlerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.
    • Son Değerlendirme Formunun üst kısmına destek eğitimi verilen bireyin adı soyadı ve değerlendirmenin hangi tarihte yapıldığı yazılır.
    • Beceri öğretimine yönelik seçilen kazanımlarda, öğretim sürecinin son ders saatinde yapılan değerlendirme, aynı zamanda bireyin beceriyi gerçekleştirip gerçekleştirmediğine yönelik yapılacak olan son değerlendirmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmasına gerek yoktur.
    • Son Değerlendirme Formundaki"Bildirimler" başlığı altındaki sütuna; Performans Kayıt Tablosu'nda alınan bildirimlerin aynısı,"Sorular/Yönerge" sütununun altına ise Performans Kayıt Tablosu'nda yer alan soru ve araç-gereçlerden farklı soru ve materyaller yazılacaktır.
    • Son değerlendirme yapılırken, bireyin kazanımı hangi derecede yaptığına değil yapıp yapmadığına ya da bilip bilmediğine bakılacaktır.
    • Son değerlendirme yapılırken bireyin tüm tepkilerine uygulayıcının tepkisiz kalması gerekir.
    • Son değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklar"+" ya da"B" olarak işaretlendiğinde kazanımın gerçekleştiğine,"-" ya da"Sİ, MO veya FY" işaretlendiğinde ise kazanımın gerçekleşmediği ve öğretimin tekrar edilmesi gerektiğine karar verilir.

    Yapılan Son Değerlendirme Formu bireyin dosyasında saklanacaktır.
    
    

    Öğretim Sonu (Dönem Sonu) Değerlendirme

    • Öğretim sonu (dönem sonu) değerlendirme, Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu ile yapılır.
    • Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu; Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre içersinde kazandırılması amaçlanan kazanımlardan hangilerinin bağımsız olarak gerçekleştiği, hangilerinin öğretiminin başlanmasına rağmen gerçekleşmediği (öğretimine devam edilmesi gerektiği) ve hangi kazanımların öğretimine başlanmadığının gösterildiği ve gerekçelerinin yazıldığı formdur.
    • Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'nun üst kısmına destek eğitimi verilen bireyin adı soyadı, yaşı, eğitsel tanısı, öğretimin başlangıç ve bitiş tarihi yazılır.
    • Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'ndaki"Kazanımlar" başlığı altındaki sütuna; Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun birey için öğretim süresince kazandırılmasını hedeflediği (BEP'e alınan) kazanımlar maddeler hâlinde işlenir.
    • Kazanımın öğretimine hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna; kazanım bir ay içinde gerçekleşti ise"+", sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise)"-" olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya"+" konur.
    1. Örnek"Heceleri okur." kazanımına birinci ayda başlanmış ve o ay içerisinde kazandırılmışsa birinci ayda ilgili kutucuğa"+" işareti konulur.
    2. Örnek "Heceleri yazar." kazanımına birinci ayda başlanmış ve iki aylık sürede kazandırılmışsa (birinci ve ikinci ayda çalışılmış ve ikinci ayda bitmiş ise) birinci aydaki ilgili kutucuğa"-" , ikinci aydaki ilgili kutucuğa"+" işareti konulur.
    
    Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca belirlenen öğretim sürecinde kazandırılması hedeflenen (BEP'e alınan) kazanımlardan öğretimine hiç başlanamamış olan kazanım(lar) varsa gerekçeleri ile Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'ndaki RAM Bilgilendirme bölümüne ayrıntılı olarak yazılır.
    1. Örnek: Süre yetersizliği nedeniyle"Tümceleri okur." kazanımına başlanılamamıştır.
    2. Örnek: Ön koşul kazanım olan"Eldesiz toplama işlemi yapar." aşaması gerçekleşmediğinden"Toplama işlemi yaparak problem çözer." kazanımına geçilmemiştir.
    
    Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığına dair açıklamalar yapılacaktır.
    1. Örnek:"Rakam yazar." kazanımı ile ilgili öğretimde; kazanımla ilgili alt basamaklardan"Rakamları şekline ve yazılış yönlerine uygun olarak havada parmakla yazar." ve"Rakamları şekline ve yazılış yönlerine uygun olarak sırada parmakla yazar." basamaklarını bağımsız olarak yapabilmekte,"Rakamları şekline ve yazılış yönlerine uygun olarak çöp, fasulye vb. araçlarla yazar." basamağını sözel ipucu ile yapabilmekte"Yazılı verilmiş rakamların üzerinden çizer." ve"Kesik çizgilerle verilmiş rakamların üzerinden çizer." basamaklarını fiziksel yardım ile yapabilmektedir."Rakam yazar." kazanımı ile ilgili öğretime devam edilmesine gereksinim vardır.
    • Öğretim süresi sonunda gerçekleştirilen kazanımlar hakkında"RAM Bilgilendirme" bölümüne ayrıca açıklama yapmaya gerek yoktur.
    • Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu; öğretimi yapan uygulayıcı(lar) ve veli tarafından imzalanır. Öğretim süresi sonunda bireysel inceleme amacıyla rehberlik araştırma merkezine yeniden başvuru yapılırken Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu ve her aya ait Performans Kayıt Tablosu'nun bir nüshası veli tarafından RAM'a teslim edilir.