Yaygın Gelişimsel Bozukluklar Destek Eğitim Programı günlük yaşam Becerileri

günlük YAŞAM BECERİLERİ MODÜLÜ

N AMACI

günlük yaam becerilerini gelitirebilme

KAZANIMLAR

1. Yiyecek hazrlar.
2. B�ak kullanarak yiyecekleri dorar.
3. B�ak kullanarak yiyecekleri dilimler.
4. Ocak kullanr.
5. Mikser kullanr.
6. Tost makinesi kullanr.
7. Frn kullanr.
8. �ecek hazrlar.
9. Bulak ykar.
10. Mutfak tezgahn temizler.
11. Yemek masas hazrlar.
12. Yemek masas toplar.
13. Tabaklara yiyecek servisi yapar.
14. Bardaklara i�ecek servisi yapar.
15. Bulak makinesini boaltr.
16. Bulak makinesine kirlileri yerletirir.
17. Yatan toplar.
18. Mobilyalarn tozunu alr.
19. Yerleri siler.
20. Lavabo temizler.
21. Kirli �amarlar ayrr.
22. Kirli eyalarn uygun yere koyar.
23. Elde �amar ykar.
24. �amar makinesi kullanr.
25. Ykad �amarlar asar.
26. Kuruyan �amarlar toplar.
27. Kuruyan �amarlar katlar.
28. Kuruyan �amarlar yerletirir.
29. Bulunduu odadaki eyalar yerlerine yerletirir.
30. Eyalarn asar.
31. Eyalarn dolaba yerletirir.
32. Elektrik s�p�rgesi kullanr.
33. Televizyonu a�ar kapar.
34. Telefon kullanr.
35. Radyo a�ar kapar.
36. Teyp kullanr.
37. Sa kurutma makinesi kullanr.
38. �alar saati kurar.
39. Kapy anahtarla a�ar.
40. Kapy anahtarla kilitler.
41. Asansör kullanr.
42. �t yapar.
43. Ayakkab boyar.
44. Fotoraf makinesi kullanr.
45. Fotokopi makinesi kullanr.
46. Alveri yapar.
47. Toplu tama araçlarn kullanr.
48. Topluma a k yerlerde kurallara uyar.

N SÜRESİ

n süresi 1000 ders saatidir.

N UYGULANMASIYLA LGL A�IKLAMALAR

1. Yaygn gelişimsel bozukluk tans alm bireylerin toplumsal yaama uyum salamalar için gereken bilgi, beceri ve alkanlklar kazanmalar gerekmektedir. günlük yaam becerileri ndeki temel amaç, bu bireylerin çevreye olan bamllklarn en az düzeye indirmektir.
2. günlük yaam becerileri öğretim sürecindeki kazanmlar, hiyerarik bir sra izlememektedir. Kazanmlar belirlenirken bireyin özellikleri ve gereksinimleri dikkate alnmaldr.
3. Yaygn gelişimsel bozukluk tans alan bireylerin, çevreden bilgi edinebilme ve bilgiyi genelleyebilme süreçlerinde güçlükleri vardr. Bu nedenle becerileri kazanmalarnda daha fazla y�nlendirilmeye, desteklenmeye, Sürekli ve sistemli bir Eğitime gereksinim duymaktadrlar. günlük yaam becerileri öğretim süreci; uzun süreli Eğitim, sk tekrar, sÖZEL ipu�lar, model olma ve fiziksel yardmda bulunma gibi süreçlerin kullanlmasn gerektirmektedir.
4. günlük yaam becerilerini kazanma; Eğitime balama zamanna, bireyin motor, dil, zihin ve duygu gelişimine baldr. Bu becerilerin kazandrlabilmesi için bireyin önceden gerçekletirmesi gereken �n koul beceriler vardr. Bunlar; büyük ve küçük kaslarn kullanmngerektiren beceriler, el göz koordinasyonu, hareketleri taklit etme, görsel dikkat ve basit yönergeleri anlamadr. Bireylerin bu becerileri gerçekletirme düzeylerini belirlemenin yan sra, öğretimi etkileyecek �n koul becerilerin de deerlendirilmesi gerekir.
5. günlük yaam devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin öğretiminde ortam düzenlemesi büyük önem tamaktadr. Bunun için Eğitim ortamnda uygulama evinin oluturulmas ve bireylerin aktif olarak bu ortamdan yararlanmalar salanmaldr. �alma yerinin retilecek beceriye uygun seçilmesi renmeyi kolaylatracaktr. �almalarn tamamen doal ortamlarda yaplmasna dikkat edilmelidir. �rnein; oturma odasyla ilgili beceriler oturma odasnda, yatak odasyla ilgili beceriler yatak odasnda, mutfakla ilgili beceriler mutfakta �allmaldr. Bireylerin kazandklar becerileri genellemesi için öğretim, doal ortamlarda gerçekletirilmelidir.
6. öğretime balamadan önce, retilecek beceriyle ilgili araçlarn önceden belirlenip �alma srasnda hazr bulundurulmas ve araçlarn tam ve salam olmas gerekir. Ayrca kullanlacak araçlarn bireyin bireysel gelişim özelliklerine uygun olmasna dikkat edilmelidir.
7. öğretim ortamndaki snrllklar günlük yaam devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin baka ortamlara aktarlmasnn ve kalclnn salanmasn g��letirebilmektedir. Ailelerin bu bireylerle geçirdikleri zaman diliminin daha uzun, renmenin doal ortamda daha kolay ve kalc olmas nedeniyle önerilen bilgi ve becerilerin pekitirilmesi ve Süreklilik kazanmas için aileyle iş birliğine gidilmeli ve aile Eğitim programlar gelitirilerek uygulanmaldr.
8. günlük yaam becerileri öğretiminde kullanlabilecek yöntem ve tekniklerden bazlarunlardr:

a) Beceri öğretim yöntemleri

• leri zincirleme yöntemi
• Tersine zincirleme yöntemi
• tüm beceri yöntemi

b) Yanlsz öğretim yöntemleri

• Sabit bekleme süreli öğretim yöntemi
• Artan bekleme süreli öğretim yöntemi
• Davran öncesi ipucu ve snama yöntemi
• Davran öncesi ipucu ve silikletirme yöntemi
• Aamal yardm
• E zamanl ipucu öğretim yöntemi
• pucunu giderek artrma yöntemi

c) A k Anlatm ) Etkinlik �izelgeleriyle öğretim d) Video Modeliyle öğretim e) gözleyerek renme

N �ER

A. MUTFAK LER

1. Mutfak Ara�larn Kullanma

a.

Ocak

b.

Mikser

c.

Tost makinesi . Frn

1. Basit Yemek Yapma
2. Temizlik ve düzen

a.

Yemek Masas Hazrlama ve Toplama

b.

Yiyecek Servisi

c.

�ecek Servisi . Elde Bulak Ykama

d.

Bulak Makinesinde Bulak Ykama

B.

EV LER

1. Ev Temizlii Ve Bakm

a.

Temizlik Ara Gereİlerini Kullanma

b.

Elektrik S�p�rgesi

2. Giysilerin Bakm

a.

Giysileri Katlama

b.

Elde �amar Ykama

c.

�amar Makinesini Kullanma . �amar Asma

d.

�t Yapma

e.

D me Dikme

f.

Ayakkab Boyama

C.

�ETL ARA GERE�LER KULLANMA

1. Sa Kurutma Makinesi
2. Radyo
3. Teyp
4. Televizyon
5. Telefon
6. �alar Saat
7. Asansör
8. Fotoraf Makinesi
9. Fotokopi Makinesi . ALIVER

D. ULAIM ARA�LARI

E. TOPLUMA A�IK YERLERDEK DAVRANILARIMIZ MODÜLDE ÖLÇME VE DEERLENDRME

Bu mod�lde ölçme ve deerlendirme süreci; kaba deerlendirme, öğretim öncesi deerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) deerlendirme, son deerlendirme ve öğretim sonras(dönem sonu) deerlendirme aamalarndan olumaktadr. Bu aamalarn her biri ile ilgili birer örnek ve örnek ile ilgili a klamalar aada verilmitir.

A. Kaba Deerlendirme

a.

günlük yaam becerileri deerlendirilirken Kaba Deerlendirme Formu'nda bamsz olarak yaplan beceriler (+), bamsz olarak yaplamayan beceriler (-) olarak iaretlenmelidir. A klama bölümüne ise deerlendirme srasndaki gözlemler yazlmaldr.

b.

Kaba Deerlendirme Formu'na kayt yaplrken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve yardmda bulunulmamaldr.

c.

Kaba deerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yaplarak BEP hazrlanmaldr. . Kaba deerlendirme formunda tüm kazanmlara tüm kazanmlara yer verilmelidir.

B.

öğretim öncesi Deerlendirme

a.

öğretim öncesi Deerlendirme sonuçlar, Performans Kayt Tablosu'nda yer alan öğretim öncesi deerlendirme sütununa iaretlenmelidir.

b.

Yaplan kaba deerlendirme sonucunda günlük yaam becerilerinden i�ecek hazrlama kazanmnn yetersiz olduu ve bamsz olarak yapamad varsaylarak bir örnek hazrlanmtr.

c.

öğretim öncesi deerlendirmede öncelikle ele alnan i�ecek hazrlama becerisinin analizi yaplarak alt basamaklara ayrlmtr. (1. Ayran yapar. 2. Kakla yourt alr. 3. Yourdu bardaa koyar. 4. bardaa su koyar. 5. Ayran, kakla k�p�rene dek kartrr.) . öğretim öncesi Deerlendirme sütununa i�ecek hazrlama becerisi ile ilgili iaretleme yaplrken her bir alt basamak için bireye yönerge verilerek yapp yapamadna baklr. Birey istenen beceriyi gerçekletirirse forma (+), gerçekletirmiyorsa (-) olarak iaretlenir.

C.

öğretim sürecini Deerlendirme

a.

öğretim sürecini deerlendirme sonuçlar, her ders saati sonunda Performans Kayt Tablosu'nda yer alan öğretim süreci deerlendirme sütunlarna iaretlenir.

b.

öğretim öncesini deerlendirme sonucuna göre bireyin bamsz olarak yapamadkazanmnn (�ecek hazrlar. ) alt basamaklar üzerinde öğretim yaplacaktr.

c.

Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamanda kaldPerformans Kayt Tablosunda yer alan öğretim sürecini Deerlendirme bölümüne ilenir.

. Performans Kayt Tablosu'nun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme bölümüne, i�ecek hazrlama becerisinin hem öğretiminin hem de kalclnn salanabilmesi için evde yaplacak tekrarlar ile ilgili a klamalarda bulunulmutur.

d. öğretim süreci Deerlendirme sütununa i�ecek hazrlama becerisi ile ilgili iaretleme yaplrken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapp yapamadna baklr. Birey istenen beceriyi gerçekletirirse ilgili sütuna (+) , gerçekletiremiyorsa (-) olarak iaretleme yaplr.

. Son Deerlendirme günlük Yaam Becerileri nde bulunan tüm kazanmlar için Performans Kayt Tablosu'nda öğretim süreci deerlendirme basamaklar gerçekletii (+ ya da B olarak iaretlendii) zaman farkl soru ve materyallerle ezbere yaplp yaplmadndeerlendirmek amacyla Son Deerlendirme Formu hazrlanmaldr.

D. öğretim Sonras Deerlendirme

a.

Bireyin gelişimi, öğretim sürecini deerlendirme sonuçlarna uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Deerlendirme Formuna ilenmitir.

b.

Dönem Sonu Bireysel Performans Deerlendirme Formu doldurulurken kazanmn öğretimine hangi ayda balanm ise ilgili sütuna, kazanm gerçekleti ise +, kazanm gerçeklemedi ise - olarak iaretlenir. gerçeklemeyen kazanmn öğretimine bir sonraki ayda devam edilir.

c.

Dönem Sonu Bireysel Performans Deerlendirme Formu dönem sonunda uygulayclar tarafından bireyin tekrar deerlendirilmesi için veli aracl ile RAM'a günderilir.

. ÖZEL Eğitim Deerlendirme Kurulunca önerilen süre sonunda birey için gerçekletirilmesi amaçlanan kazanmlardan gerçekletirilemeyen ya da öğretimi yaplamayan kazanmlarn gerekçeleri, ayrntl olarak (1. öğretime hi balanmad ise gerekçeleri 2. öğretime balanm olmasna ramen kazanm gerçekletirilemedi ise hangi alt basamakta kalnd) RAM Bilgilendirme BÖLÜM�nde a klanacaktr.