YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR DESTEK EĞİTİM PROGRAMI MOTOR BECERİLER MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Motor becerilerini geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Yatarak vücut hareketleri yapar.
2. Ayakta vücut hareketleri yapar.
3. Serbest şekilde yürür.
4. Tempoya uygun yürür.
5. Nesne ile yürür.
6. Sınırlı alanda yürür.
7. Serbest şekilde koşar.
8. Tempoya uygun koşar.
9. Nesne ile koşar.
10. Sınırlı alanda koşar.
11. Çift ayakla zıplar.
12. Tek ayakla zıplar.
13. Engel üzerinden tek ayakla atlar.
14. Engel üzerinden çift ayakla atlar.
15. Parmaklığa tırmanır.
16. Eğimli yüzeye tırmanır.
17. Top yuvarlar.
18. Top atar.
19. Top tutar.
20. Top zıplatır.
21. Top sürer.
22. Topa ayakla vurur.
23. Temel duruşları yapar.
24. Yerinde dönüşler yapar.
25. Çeşitli şekilde dizilmeler yapar.
26. Minder hareketleri yapar.
27. İple hareketler yapar.
28. Çemberle hareketler yapar.
29. Takım sporlarını kurallarına göre oynar.
30. Yoğurma malzemelerini yoğurur.
31. Yoğurma malzemelerine şekil verir.
32. Boncuk dizer.
33. Kalem tutar.
34. Rasgele boyar.
35. Sınırlı alan boyar.
36. Karmaşık şekli boyar.
37. Kâğıt yırtar.
38. Makasla kağıt keser.
39. Çeşitli figür ve nesneleri keser.
40. Kağıt yapıştırır.
41. Baskı yapar.
42. Bir çizimi kopyalar.
43. Noktaları birleştirir.
44. Eksik figürü çizerek tamamlar.
45. Modeline bakarak çizim yapar.
46. Adı söylenen şekli çizer.
47. Geometrik şekillerden resimler yapar.
48. Kâğıt katlar.

MODÜLÜN SÜRESİ

Modülün süresi 250 ders saatidir.

MODÜLÜN UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1. Yaygın gelişimsel bozukluk tanısı almış bireylerin motor becerilerinin gelişimi bu bireylerin aynı zamanda toplumsal yaşama uyum sağlamalarına, kendilerini tanımalarına, bedensel farkındalık düzeylerinin artmasına ve kendilerine güven duymalarına katkıda bulunur.
2. Motor becerileri öğretim sürecinde kazanımlar seçilirken bireylerin performansı, ilgi ve gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
3. Motor beceriler öğretim sürecinde kazanımlar gerçekleştirilirken etkinlik süreleri bireylerin dikkat düzeyine uygun olarak planlanmalıdır.
4. Motor beceriler öğretim süreci, ritim araçları ve müzikten yararlanılarak planlanılmalıdır.
5. Motor beceriler öğretim sürecinde araçların kullanımı sırasında ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı güvenlik önlemleri alınmalıdır.
6. İnce motor beceriler alanında yer alan kazanımlar bireylerin yazı yazma ve diğer gelişim alanlarındaki amaçlara ulaşmasında ön koşul becerilerdir. Bu becerilerin kazanımı ile bireylerin dikkatlerini bir işe yoğunlaştırmaları, el göz koordinasyonu geliştirmeleri, fiziksel ve duygusal yönden gelişmeleri sağlanabilmektedir.
7. İnce motor beceriler öğretim sürecindeki etkinlikler planlanırken kolaydan zora, basitten karmaşığa doğru bir yol izlenilmelidir.
8. Motor beceriler öğretim sürecinde etkinlikler bireye yapılandırılmışşekilde sunulmalıdır. Birey hangi etkinlikten başlayacağını daha sonra hangi etkinlikle devam edeceğini gösteren performansına uygun görsel destekler kullanılmalıdır (etkinliklere numara verilmesi, fotoğraflı ya da yazılı etkinlik çizelgeleri vb.).
9. Motor becerileri öğretim sürecinde yapılan etkinlikler, kullanılan materyaller, diğer modüllerde yer alan kazanımların öğretim sürecinde etkinlik pekiştireci olarak kullanılabilir.
1. Motor becerilerinin öğretiminde kullanılabilecek yöntem ve tekniklerden bazıları şunlardır:
• Sabit bekleme süreli öğretim yöntemi
• Artan bekleme sureli öğretim yöntemi
• Davranış öncesi ipucu ve sınama yöntemi
• Davranış öncesi ipucu ve silikleştirme yöntemi
• Aşamalı yardım
• Eşzamanlı ipucu öğretim yöntemi
• Video kaydı modeliyle öğretim yöntemi
• Etkinlik çizelgeleriyle öğretim
• Ayrık denemelerle öğretim

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. KABA MOTOR BECERİLERİ GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI

1. Temel Hareketler

a.

Vücut Bölümlerinin Esnekliğini Artırıcı Çalışmalar

b.

Yürüme Çalışmaları

c.

Denge Çalışmaları ç. Koşu Çalışmaları

d.

Zıplama Çalışmaları

e.

Atlama Çalışmaları

f.

Tırmanma Çalışmaları

2.Top Çalışmaları

1. Düzen Çalışmaları
2. Araçla Yapılan Jimnastik Çalışmaları
3. Takım Sporları

B. İNCE MOTOR BECERİLERİ GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI

1. Yoğurma
2. Boyama
3. Yırtma, Kesme ve Yapıştırma
4. Baskı
5. Çizim
6. Katlama
7. Baskı

MODÜLDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Bu modülde ölçme ve değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamaların her biri ile ilgili birer örnek ve örnek ile ilgili açıklamalar aşağıda verilmiştir.

A. Kaba Değerlendirme

a.

Motor becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak yapılan beceriler (+), bağımsız olarak yapılamayan beceriler (-) olarak işaretlenmelidir. “Açıklama” bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b.

Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c.

Kaba değerlendirme sonucunda aile ile işbirliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır. ç. Kaba değerlendirme formunda tüm kazanımlara yer verilmelidir.

B.

Öğretim Öncesi Değerlendirme

a.

Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan “Öğretim Öncesi Değerlendirme” sütununa işaretlenmelidir.

b.

Yapılan kaba değerlendirme sonucunda yatarak vücut hareketlerini yapma kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c.

Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan “yatarak vücut hareketlerini yapma” kazanımının analizi yapılarak alt basamaklara ayrılmıştır. (1.Yatarak baş hareketleri yapar, 2. Yatarak omuz hareketleri yapar, 3. Yatarak kol hareketleri yapar.) ç. “Öğretim Öncesi Değerlendirme” sütununa “yatarak vücut hareketleri yapma becerisi” ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilerek yapıp yapamadığına bakılır. Birey istenen beceriyi gerçekleştirirse forma(+), gerçekleştirmiyorsa (-) olarak işaretlenir.

C.

Öğretim Sürecini Değerlendirme

a.

Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütunlarına işaretlenir.

b.

Öğretim öncesi değerlendirme sonucuna göre bireyin bağımsız olarak yapamadığı kazanımının (Örneğin, yatarak vücut hareketlerini yapar.) alt basamakları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c.

Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı forma işlenir. ç. Formun sonunda yer alan aile bilgilendirme bölümüne, yatarak vücut hareketleri yapma öğretimi ve kalıcı olabilmesi için evde yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur.

d.

Öğretim Süreci Değerlendirme sütununa motor becerileri ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapmadığına bakılır. Birey istenen beceriyi gerçekleştirirse ilgili sütuna (+), gerçekleştiremiyorsa (-) olarak işaretleme yapılır.

Ç. Son Değerlendirme

Motor Becerileri modülünde bulunan tüm kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği (“+” ya da “B” olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve materyallerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

D. Öğretim Sonrası Değerlendirme

a.

Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenmiştir.

b.

Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanımın öğretimine hangi ay içersinde başlanmış ise ilgili sütuna, kazanım gerçekleşti ise “+”, kazanım gerçekleşmedi ise “-” olarak işaretlenir. Gerçekleşmeyen kazanımın öğretimine bir sonraki ay içerisinde devam edilir, kazanım gerçekleştiyse “+” konur.

c.

Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu dönem sonunda uygulayıcılar tarafından bireyin tekrar değerlendirilmesi için veli aracılığı ile RAM’a gönderilir. ç. Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımların gerekçeleri, ayrıntılı olarak (1. Öğretime hiç başlanmadı ise gerekçeleri 2. Öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı) “RAM Bilgilendirme” bölümünde açıklanacaktır.