YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR DESTEK EĞİTİM PROGRAMI ÖZBAKIM BECERİLERİ MODÜLÜ

A. KİŞİSEL BAKIM VE TEMİZLİK

1. El Yıkama ve Kurulama
2. Yüz Yıkama ve Kurulama
3. Burun Temizleme
4. Ayak Yıkama ve Kurulama
5. Saç Tarama
6. Diş Fırçalama
7. Tırnak Kesme
8. Sakal Tıraşı Olma
9. Ped Değiştirme
10. Banyo Yapma
11. Tuvalet İhtiyacını Giderme
12. Vücut Tüylerini Temizleme

B. GİYSİLERİ ÇIKARMA VE GİYİNME

1. Şapka Çıkarma ve Giyme
2. Eldiven Çıkarma ve Giyme 110
3. Atkı Çıkarma ve Giyme
4. Çorap Çıkarma ve Giyme
5. Etek Çıkarma ve Giyme
6. Elbise Çıkarma ve Giyme
7. Pantolon Çıkarma ve Giyme
8. Külotlu Çorap Çıkarma ve Giyme
9. Sutyen Giyme ve Çıkarma
10. Ayakkabı Çıkarma ve Giyme
11. Kazak Çıkarma ve Giyme
12. Ceket Çıkarma ve Giyme
13. Mont Çıkarma ve Giyme
14. Çıt Çıt Açma ve Kapama
15. Fermuar Açma ve Kapama
16. Düğme Açma ve Kapama
17. Kemer Açma ve Kapama

C. YEMEK YEME

1. Yemek Yemeye Hazırlık
2. Beslenme Araç Gereçlerini Kullanma

MODÜLDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Bu modülde ölçme ve değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamaların her biri ile ilgili birer örnek ve örnek ile ilgili açıklamalar aşağıda verilmiştir.

A. Kaba Değerlendirme

a.

Birey ve ailesi için öncelikle öğretilmesi gereken becerilerin neler olduğu, ailenin isteği, bireyin zamanının büyük bir bölümünü geçirdiği ortamların özelliği ve bireyin sahip olduğu diğer beceri ve kavramların neler olduğu göz önünde tutularak saptanır. Bunu yapabilmek için öncelikle bireyin dil, bilişsel ve psikomotor alanları içeren kaba değerlendirilmesinin yapılması; özbakım becerileri ile ilgili kontrol listelerinin uygulanması, aile ile görüşülmesi ve bireyin ev, okul ve yakın gelecekte içinde olacağı ortamların incelenmesi gereklidir. Bütün bunların sonucunda bireyin düzeyine uygun ve gereksinimi olan bir ya da birkaç özbakım becerisi öğretilmek üzere belirlenebilir (Varol, 2004).

b.

Özbakım becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak yapılan beceriler (+), bağımsız olarak yapılamayan beceriler (-) olarak işaretlenmelidir. “Açıklama” bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

c.

Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve yardımda bulunulmamalıdır. ç. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

d.

Kaba değerlendirme formunda tüm kazanımlara yer verilmelidir.

AÇIKLAMA:1. Çizelgeyi ders saatleri içerisinde sınıf öğretmeni veya uygulayıcı diğer zamanlarda bireyin ailesi takip edecektir.

1. Birey, büyük tuvaletini yaptığında "B", küçük tuvaletini yaptığında "K" harfi ile belirtini
2. Bireyin tuvaletini yaptığı zaman dakika olarak çizelgede verilen zaman aralıklarına yazılabilir.

1. C . Öğretim Sürecini Değerlendirme
2. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan “Öğretim Sürecini Değerlendirme” sütunlarına işaretlenir.
3. Öğretim öncesi değerlendirme sonucuna göre bireyin bağımsız olarak yapamadığı kazanımın (El yıkar.) alt basamakları üzerinde öğretim yapılacaktır.
4. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Performans Kayıt Tablosunda yer alan “Öğretim Sürecini Değerlendirme” bölümüne işlenir.
5. Performans Kayıt Tablosu’nun sonunda yer alan “Aile Bilgilendirme” bölümüne, eşleme becerisinin hem öğretiminin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur.
6. Öğretim Süreci Değerlendirme sütununa eşleme becerisi ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapamadığına bakılır. Birey istenen beceriyi gerçekleştirirse ilgili sütuna (+) , gerçekleştiremiyorsa (-) olarak işaretleme yapılır.

Ç. Son Değerlendirme

Özbakım becerileri modülünde bulunan tüm kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği (“+” ya da “B” olarak işaretlendiği ) zaman farklı soru ve materyallerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

1. D . ÖĞRETİM SONRASI DEĞERLENDİRME
2. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenmiştir.
3. Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanımın öğretimine hangi ay içersinde başlanmış ise ilgili sütuna, kazanım gerçekleşti ise “+”, kazanım gerçekleşmedi ise “-” olarak işaretlenir. Gerçekleşmeyen kazanımın öğretimine bir sonraki ay içerisinde devam edilir, kazanım gerçekleştiyse “+” konur.
4. Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu dönem sonunda uygulayıcılar tarafından bireyin tekrar değerlendirilmesi için veli aracılığı ile RAM’a gönderilir.

ç. Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımların gerekçeleri, ayrıntılı olarak (1. Öğretime hiç başlanmadı ise gerekçeleri 2. Öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı) “RAM Bilgilendirme” bölümünde açıklanacaktır.