YGB DEP Eşleme Becerileri Modülü

YGB DEP Eşleme Becerileri Modülü

Yaygın Gelişimsel Bozukluklar Destek Eğitim Programı Eşleme Becerileri Modülü

Eşleme Becerileri Programının Amacı

Eşleme becerilerini geliştirebilme

Eşleme Becerileri Programının Uygulanması

Yaygın gelişimsel bozukluğu olan bireyler, dikkati yöneltme ve farklı uyaranları birbirinden ayırt etme becerisinde son derece sınırlı özellikler göstermektedirler. Bu nedenle, bireye belli nesnelerin adını ya da belli nesneleri isteme becerisini öğretmeden önce, bu nesneleri eşleme ve sınıflama öğretilmelidir.

Eşleme becerilerinin öğretimine, temel taklit becerilerinin öğretimiyle eş zamanlı olarak başlanabileceği gibi bireyin özelliklerine bağlı olarak öncelik taklide ya da eşlemeye de yer verilebilir.

Nesne ve resim eşleme öğretim sürecinde aynısını göster/ver. yönergeleri.

Renk eşleme öğretim sürecinde aynı renkte olanı göster/ver. yönergeleri, şekil eşleme öğretim sürecinde aynışekilde olan göster/ver. yönergeleri kullanılmalıdır.

Eşleme çalışmalarında sunulan yönergede nesnenin adı verilmemelidir. Çünkü eşleme becerilerinin öğretiminde alıcı dil becerileri ön koşul değildir.

Eşleme öğretim sürecinde kullanılan nesneler bireyin günlük yaşamından seçilmelidir. (kase, bardak, çorap, eldiven, kaşık, çatal, oyuncak bebek, oyuncak hayvan, kalem, silgi, defter, kitap vb. ) Bu nesneleri seçerken bireyin çok sevdiği nesne ya da oyuncaklar seçilmemelidir. çünkü birey bunları bir kez eline alınca bırakmak istemeyebilir.

Böyle durumlarda ise öğretim yapmak olanaklı olmayacaktır. Çorap, terlik, eldiven gibi çift olarak kullanılan nesnelerin seçimi uygun olabilir. Birbirinin içine girebilen ya da üst üste konulabilen bardak, tabak, kutular, külah, şapka, eldiven gibi nesneler de çalışma sırasında uygulayıcıya kolaylık sağlayacaktır. Böylece, bireyin elindeki nesneyi nereye bırakacağını bilememesinden kaynaklı sorunlar önlenecektir.

Resim eşleme öğretim sürecinde daha önce kullanılan nesnelerin aynı zemin üzerine (beyaz vb. ) aynı renklerle yapılmış resimleriyle başlanılmalıdır. Nesnelerin en az 5×5 cm, en fazla 10×10 cm boyutlarında fotoğrafları ya da resimleri kullanılır. Zamanla nesne resimlerinin sayısı artırılarak öğretim süreci zenginleştirilir. Resimlerin kalın karton üzerine yapıştırılması ve kaplanması kullanılır olmasını sağlayacaktır.

Renk eşleme öğretim sürecinde kırmızı, mavi, sarı, yeşil, mor, siyah, beyaz vb. (aynı büyüklükte ve şekilde karton vb. ) renk kartları kullanılır. Renk eşlemede bu renklerin önce üç boyutlu nesneleriyle (renkli küpler, kalemler, boncuklar, bardaklar vb. ), sonra renklerin 5×5 boyutlarında hazırlanmış kartlarıyla (aynı büyüklükte ve şekilde karton vb. ) çalışılmalıdır.

Bireylerdeki renk edinim sırasını dikkate alarak çalışmaya kırmızı ve maviyle başlamak; daha sonra yeşil ve sarıya geçmek; bunlarda ölçütler karşılandıktan sonra turuncu ve moru ele almak; siyah, beyaz, kahve ve pembeyi ise en sona bırakmak önerilebilir.

Şekil eşleme öğretim sürecinde 5×5 cm çapında ya da yüksekliğinde ve aynı renkte kare, daire, üçgen, dikdörtgen, yamuk, elips vb. (aynı büyüklükte ve renkte karton vb. ) şekil kartları kullanılır. Öğretime kare ve daire ile başlayıp daha sonra üçgen, dikdörtgen gibi şekillerle devam edilmesi uygun olur. Şekil eşleme çalışmalarında da Bununla aynı olan şekli göster/ver. yönergeleri kullanılır.

Eş nesnelerle eşleme yapılırken sırasıyla iki nesneyle bir farklı nesne, üç nesne ile iki farklı nesne, dört nesne ile üç farklı nesne ve altı nesne ile dört farklı nesne; eş nesnelerle resimleri eşleme yapılırken sırası ile iki resim ile bir nesne, üç resim ile iki nesne, dört resim ile üç nesne ve altı resim ile dört nesne; eş resimlerle resimleri eşleme yapılırken sırasıyla iki resim ile bir resim, üç resim ile iki resim, dört resim ile üç resim, altı resim ile dört resim çalışılmalıdır.

Renk eşleme öğretim sürecinde aynı tipte ve farklı renkteki iki rengi, en az bir farklı renkle; üç rengi, en az iki farklı renkle, dört rengi, en az üç farklı renkle; altı rengi, en az dört farklı renkle karışık olarak sunulduğunda eşiyle eşleme çalışılmalıdır.

Farklı tip ve farklı renkteki nesneler arasında renk eşleme öğretim sürecinde sırasıyla iki rengi, en az bir farklı renkle; üç rengi, en az iki farklı renkle; dört rengi, en az üç farklı renkle; alt rengi, en az dört farklı renkle karışık olarak sunulduğunda eşiyle eşleme çalışılmalıdır.

Şekil eşleme öğretim sürecinde sırasıyla aynı tipte ve farklı renkteki iki şekli, en az bir farklı şekille; üç şekli, en az iki farklı şekille; dört şekli, en az üç farklı şekille; altı şekli, en az dört farklı şekille karışık olarak sunulduğunda eşiyle eşleme çalışılmalıdır.

Farklı tip ve farklı renkteki şekil eşleme öğretim sürecinde sırasıyla farklı iki şekli, en az bir farklı şekille; farklı üç şekli, en az iki farklı şekille; farklı dört şekli, en az üç farklı şekille; farklı altı şekli, en az dört farklı şekille karışık olarak eşleme çalışılmalıdır.

Aynı sınıftan eş olmayan nesneleri eşleme öğretim sürecinde bir nesnenin farklı bir örneğiyle eşleme çalışılmalıdır. Örneğin; sarı cam bardak ve kırmızı oyuncak araba arasından plastik yeşil bardağı, sarı cam bardakla (aynı sınıftan eş olmayan eşiyle) eşler.

Aynı sınıftan eş olmayan resimleri eşleme öğretim sürecinde ise bir resmi farklı bir örneğiyle eşleme çalışılmalıdır. Örneğin; yeşil V yaka kazak resmiyle, sarı boğazlı kazak ve kırmızı kalem resimleri arasından yeşil V yaka kazak resmiyle, sarı boğazlı kazak resmini (aynı sınıftan eş olmayan resmiyle) eşler.

Aynı sınıftan nesnelerle eş olmayan resimleri eşleme öğretim sürecinde ise bir nesneyi aynı sınıftan farklı bir örneğinin resmiyle eşleme çalışılmalıdır. Örneğin; futbol topu resmi ve çaydanlık resmi arasından sarı plastik top ile futbol topu resmini (aynı sınıftan nesneyle eş olmayan resmini) eşler.

Aynı sınıftan eş olmayan nesnelerle eşleme yapılırken sırasıyla iki nesneyle bir farklı nesne, üç nesne ile iki farklı nesne, dört nesne ile üç farklı nesne ve altı nesne ile dört farklı nesneyi aynı sınıftan farklı bir örneğiyle eşler.

Aynı sınıftan eş olmayan resimleri eşleme yapılırken sırasıyla iki resimle bir farklı resmi, üç resimle ile iki farklı resmi, dört resim ile üç farklı resmi ve altı resim ile dört farklı resmi aynı sınıftan farklı bir örneğiyle eşler.

Aynı sınıftan nesnelerle eş olmayan resimleri eşleme yapılırken sırasıyla iki nesneyle bir farklı resmi, üç nesneyle ile iki farklı resmi, dört nesne ile üç farklı resmi ve altı nesne ile dört farklı resmi aynı sınıftan farklı bir örneğiyle eşler.

Her türlü eşleme çalışmasında mümkün olduğunca bireyin bildiği, tanıdığı nesnelerden yola çıkılarak birey için ilgi ve dikkat çekici materyaller kullanılmalıdır.

Eşleme becerilerinin genelleştirilmesi ve günlük hayatta da kullanılması için bireye ev ortamında da benzer çalışmaların yaptırılması sağlanmalıdır.

Öğrenme-öğretme sürecinde kullanılan araç-gereçler ile değerlendirme sürecinde kullanılan araç-gereçlerin aynı olmamasına dikkat edilmelidir.

Eşleme becerilerinin öğretiminde kullanılabilecek yöntem ve teknikler

Doğrudan öğretim Yöntemi (Açık Anlatım), Basamaklandırılmış öğretim Yöntemi, Yanlışsız öğretim yöntemleri, Sabit bekleme süreli öğretim yöntemi, Artan bekleme süreli öğretim yöntemi, Davranış öncesi ipucu ve sınama yöntemi, Davranış öncesi ipucu ve silikleştirme yöntemi, Aşamalı yardımla öğretim yöntemi, Eş zamanlı ipucu öğretim yöntemi, İpucunun giderek azaltılması yöntemi, Etkinlik çizelgeleriyle öğretim, Video Modeliyle öğretim, Ayrık Denemelerle öğretim

Eşleme becerilerinin programının içeriği

a. EŞ NESNELERİ EŞLEME
b. EŞ REsiMLERİ EŞLEME
c. NESNE-REsiM EŞLEME
RENK EŞLEME
D. ŞEKİL EŞLEME

Eşleme becerilerinin programı ölçme ve değerlendirme

Bu Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamaların her biri ile ilgili birer örnek ve örnek ile ilgili açıklamalar aşağıda verilmiştir.

A. Kaba değerlendirme

a. Eşleme becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu’nda bağımsız olarak yapılan beceriler (+), bağımsız olarak yapılamayan beceriler (-) olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu’na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yaparak BEP hazırlanmalıdır. Kaba Değerlendirme Formunda tüm kazanımlar yer almalıdır.

B. Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu’nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

b. yapılan kaba değerlendirme sonucunda eşleme becerileri ile ilgili kazanımların yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapıldığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

c. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle e nesneyi eşleme becerisinin analizi yapılarak alt basamaklara ayrılmıştır: En az iki nesneyi, en az bir farklı nesneyle karışık olarak sunulduğunda, eşiyle eşler.

Öğretim öncesi değerlendirme sütununa eşleme becerisi ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilerek yapıp yapamadığına bakılır Birey istenen beceriyi gerçekleştirirse forma (+) , gerçekleştiremiyorsa (-) olarak işaretlenir.

C. Öğretim sürecini değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosunda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütunlarına işaretlenir.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucuna göre bireyin bağımsız olarak yapamadığı kazanımının (örneğin, E nesneyi, e nesneyle eşler.) alt basamakları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı Performans Kayıt Tablosunda yer alan öğretim sürecini değerlendirme Bölümüne işlenir.

Performans Kayıt Tablosu’nun sonunda yer alan aile bilgilendirme Bölümüne, eşleme becerisinin hem öğretiminin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. d. Öğretim süreci değerlendirme sütununa eşleme becerisi ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve yapıp yapamadığına bakılır. Birey istenen beceriyi gerçekleştirirse ilgili sütuna (+) , gerçekleştiremiyorsa (-) olarak işaretleme yapılır.

D. Son değerlendirme

a. Eşleme Becerileri nde bulunan tüm kazanımlar için Performans Kayıt Tablosu’nda öğretim süreci değerlendirme basamakları gerçekleştiği (+ ya da B olarak işaretlendiği) zaman farklı soru ve materyallerle ezbere yapılıp yapılmadığını değerlendirmek amacıyla Son değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.

b. örnek olarak E nesneyi, e nesneyle eşler. kazanım için Son değerlendirme Formu hazırlanmıştır.

E. Öğretim Sonrası Değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’na işlenmiştir.

b. Dönem Sonu Bireysel Performans değerlendirme Formu doldurulurken kazanımın öğretimine hangi ayda başlanmış ise ilgili sütuna, kazanım gerçekleşti ise +, kazanım gerçekleşmedi ise – olarak işaretlenir. Gerçekleşmeyen kazanımın öğretimine bir sonraki ayda devam edilir, kazanım gerçekleştiyse + konur.

c. Dönem Sonu Bireysel Performans değerlendirme Formu dönem sonunda uygulayıcılar tarafından bireyin tekrar değerlendirilmesi için veli aracılıp ile RAM’a gönderilir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu’nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımların gerekçeleri, ayrıntılı olarak (1. öğretime hiç başlanmadı ise gerekçeleri 2. Öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümünde açıklanacaktır.

YGB DESTEK EĞİTİM PROGRAMI   YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR  

EĞİTİM PROGRAMLARIMIZ      KÜTÜPHANE

ANA SAYFA       İLETİŞİM

1 cevap

Trackbacks & Pingbacks

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir