Ana Sayfa Tel: 0212 320 08 09

Zihinsel Engelliler Günlük Yaşam Becerileri

Zihinsel Engelliler Günlük Yaşam Becerileri
Hakkımızda Hizmetlerimiz Galeri İletişim

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Günlük Yaşam Becerileri Modülü

Günlük Yaşam Becerileri Programının Amacı

Günlük yaşam becerilerini geliştirebilme

Günlük Yaşam Becerileri Programının Kazanımları

Saç kurutma makinesi kullanır, Telefon kullanır, Çalar saat kurar, Asansör kullanır, Bilgisayar kullanır, Perde açar, Perde kapatır, Pencere açar, Pencere kapatır, Kapı açar, Kapı kapatır, Çöp toplar, Masa siler, Yer siler, Toz alır, Yer süpürür, Cam siler, Dolap düzeltir, Lavabo temizler, Buzdolab temizler, Elektrik süpürgesi kullanır, Elektrik süpürgesini temizler, Yatak düzeltir, Nevresim takar, Giysi katlar, Giysi fırçalar, Elde

Çamaşır yıkar, Çamaşır makinesinde çamaşır yıkar, çamaşır asar, İğneye iplik geçirir, Düğme diker, Örgü Örer, Ayakkabı boyar, Mutfakta alınması gereken güvenlik önlemlerini açıklar, Kibrit yakar, Çakmak kullanır, Kapağı açacak ile açar, Ocak kullanır, Fırın kullanır, Mikser kullanır, Buzdolabı kullanır, Tost makinesi kullanır, Ekmeğe yumuşak gıda maddeleri sürer, Yiyecek doğrar, Yiyecek dilimler, Yiyecek rendeler,

Bıçakla yiyecek soyar, Yiyecek haşlar, Salata yapar, Sandviç hazırlar, Tost yapar, Hazır çorba pişirir, Tavada yumurta pşirir, Domates sosu hazırlar, Makarna pişirir, Pilav pişirir, Sebze kızartır, Toz içecek hazırlar, Ayran yapar, Süt ısıtır, Çay demler, Yemek masasını hazırlar, Yemek masası toplar, Çay servisi yapar, Elde bulaşık yıkar, Bulaşık makinesinde bulaşık yıkar.

Günlük Yaşam Becerileri Programının Süresi

Bu modül için öngörülen süre 120 ders saatidir.

Günlük Yaşam Becerileri Programının Uygulanması

1. Günlük Yaşam Becerileri zihinsel yetersizlii olan bireylerin bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan ev işi becerilerini (ev temizliği, mutfak becerileri, giysi bakım gibi) bireylere kazandırmayı amaçlamaktadr.

2. Günlük Yaşam devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin öğretiminde ortam düzenlemesi büyük önem taşımaktadır. Bunun için kurum bünyesinde uygulama evinin oluşturulması ve bireylerin aktif olarak bu ortamdan yararlanmaları sağlanmalıdır. eğitim yerinin öğretilecek beceriye uygun seçilmesi öğrenmeyi kolaylaştıracaktır. eğitimin tamamen doğal ortamlarda yapılmasna dikkat edilmelidir.

Oturma odasıyla ilgili beceriler oturma odasında, yatak odasıyla ilgili beceriler yatak odasında, mutfakla ilgili beceriler mutfakta çalışılmalıdır. Böylece bireylerin doğal ortamda öğrendikleri beceriyi genellemesi kolaylaşır. Ancak doğal ortam kurum içerisinde salanamadığında yapılandırılmış ortamda ilgili becerinin çalışılması gerekmektedir. Ayrıca eğitim ortamında bireyin dikkatini dağıtacak uyaranlarn olmamasına, ortamn sıcak ve ses düzeyinin de eğitim-öğretim faaliyetlerini aksatmayacak seviyede olmasına dikkat edilmelidir.

3. Kurum ortamındaki bazı sınırlılıklar günlük yaşamı devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin başka ortamlara transferinin ve kalıcılığının sağlanmasını güçletirebilmektedir. Ailelerin çocuklarıyla geçirdikleri zaman diliminin daha uzun, öğrenmenin doğal ortamda daha kolay ve kalıcı olması nedeniyle bireylerin okulda öğrendikleri bilgi ve becerilerin pekiştirilmesi ve süreklilik kazanıması için aileyle iş birliğine gidilmeli ve aile eğitim programları geliştirilerek uygulanmalıdır.

4. Günlük yaşam becerilerini kazanma; eğitime başlama zamanı, bireyin motor, dil, zihin ve duygu gelişimine bağlıdır. Bu becerilerin kazandırılabilmesi için bireyin önceden gerçekleştirmesi gereken ön koşul beceriler vardır.

5. Kullanımını gerektiren beceriler, el göz koordinasyonu, hareketleri taklit etme, görsel dikkat ve basit emirleri (ver, al, tut, yap vb. ) anlamadır. Bu becerileri gerçekleştiren bireylerin günlük yaşam becerilerini öğrenmeleri daha kolay olacaktır.

6. Günlük Yaşam becerilerinin öğretiminde; ileri zincirleme, tüm beceri ve tersine zincirleme yöntemleri kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin ortak yönü; öğretimde yardım türlerinin kullanılması, yardım düzeyinin yavaş yavaş azaltılması ortamlarda uygulayabilmesidir. Günlük yaşamı devam ettirebilmek için gerekli olan becerilerin öğretiminde, bireyin gelişim özellikleri ve bireysel yeterlilikleri ile öğretilecek becerinin özelliğine uygun bir öğretim yöntemi seçilmesine dikkat edilmelidir.

7. Destek eğitime ihtiyaç duyan zihinsel yetersizliği olan bireyler, becerileri kazanmalarında daha fazla yönlendirilmeye, desteklenmeye, sürekli ve sistemli bir eğitime gereksinim duyarlar. Bu nedenle beceri kazandırma süreci; uzun süreli eğitim, sık tekrar, sözel ipuçları, model olma ve fiziksel yardımda bulunma gibi öğretim süreçlerinin kullanılmasını gerektirmektedir.

8. Telefon kullanma becerisinin öğretiminde bireyin günlük yaşantısında kullanabileceği ev veya cep telefonu, ankesörlü telefon çeşitlerinden her birinin öğretim süreci farklı olmalıdır. Bireylerin günlük yaşantısında öncelikli olarak hangi telefonu kullanması gerekiyorsa öğretime o telefondan başlanmalıdır.

9. Öğretime başlamadan önce, öğretilecek beceriyle ilgili araçların önceden belirlenip başlama sırasında hazır bulundurulması, tam ve sağlam olması gerekir. Örneğin mutfak becerilerinden çay demleme becerisinin kazandırılması için gerekli olan çaydanlık, demlik, çay vb. araç-gereç temin edilmelidir. Ayrıca kullanılacak araç ve gereçlerin bireyin bireysel gelişim özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.

10. Bireylere, uygun ortam ve araç-gereç sağlandıktan sonra günlük yaşam becerilerini kazandırmak için önceden yapılan değerlendirmeler de dikkate alınarak öğretime geçilir. Bu aşamada kazandırılmak istenen beceriler bireye açık ve basit bir şekilde baştan sona anlatılmalı ve/veya gösterilmelidir. Bireyin başarılı olacağını belirten ifadeler kullanarak beceriyi öğrenmede birey cesaretlendirilmelidir.

Daha sonra bireye becerinin her basamağı sırasıyla tek tek anlatılıp gösterilirken bireyin de tekrar etmesi sağlanmalıdır. Bu aşama sonunda bireye beceri ile ilgili yönerge verilerek bireyden beceriyi sırasıyla yapması istenir. Bireye beceriyi yapabilmesi için yeterli zaman verilmelidir. Bireye bağımsız olarak yaptığı basamakta müdahale edilmezken yapamadığı basamakta ipucu veya yardım sağlanarak bireyin beceriyi yapması sağlanır.

Birey beceri basamaklarını doğru olarak yaptığında pekiştirilmedir. Bu pekiştirme Aferin, çok güzel. vb. sözel pekiştiriciler olabileceği gibi somut pekiştiriciler de olabilir. Öğretim esnasında genel ifadelerden çok özel ifadeler, soyut kavramlardan çok somut kavramlar kullanılmalıdır. Bireyin anlamadığı konu ve becerileri sorması, duygu ve düşüncelerini ifade etmesi sağlanmalıdır.

12. Modülde yer alan tüm beceriler ile ilgili çalışmalar yapılırken de kolaydan zora doğru bir yol izlenmelidir. Ayrıca her becerinin öğretiminde ön koşul becerilerin daha önce öğretilmesine dikkat edilmelidir. Örneğin, salata yapma becerisinden önce, bıçakla yiyecek doğrama becerisi kazandırılmalıdır. Bu tür kesici aletlerin kullanılacağı becerilerde tüm güvenlik tedbirlerinin alınmasına özen gösterilmelidir.

13. Bireylere ev araç gereçlerinin kullanımı öğretilirken kişisel yaşantısında kullanacağı araç gereçlerin öğretimine öncelik verilmelidir. Örneğin, bireyin evinde bulaşık makinesi yoksa bulaşık makinesi kullanım becerisi diğer becerilerden daha sonraya bırakılmalıdır.

14. Destek eğitimi ile kazandırılmak istenen beceriler, mutlaka bireyin evinde de tekrar edilmelidir. Bu nedenle becerinin nasıl öğretileceği konusunda aileye eğitim verilmelidir. Bu çerçevede bireye kazandırılmak istenen kazanım ve buna ilişkin eğitim programı (BEP) ile ilgili ailenin yapacakları düzenli toplantılar ve görüşmelerle anlatılmalıdır.

Günlük Yaşam Becerileri Programının İçeriği

a. ARAÇ GEREÇLERİ KULLANMA

Saç Kurutma Makinesi, Ev Telefonu-Cep Telefonu-Ankesörlü Telefon, Çalar Saat Kurma, Asansör, Bilgisayar

b. EV TEMİZLİĞİ VE DÜZENİ

Perde Açma ve Kapatma, Pencere Açma ve Kapatma, Kap Açma ve Kapatma, Çöp Toplama, Masa ve Yer Silme, Toz Alma, Yer Süpürme, Cam Silme, Dolap Düzeltme, Buzdolabı ve Lavabo Temizleme, Elektrik Süpürgesi Kullanma ve Temizleme, Yatak Düzeltme, Nevresim Takma

c. GİYSİLERİN BAKIMI

Giysi Katlama, Giysi Fırçalama, Elde ve Makinede Çamaşır Yıkama, Çamaşır Asma, Ütü Yapma, İğneye İplik Geçirme, Düğme Dikme, Örgü Örme, Ayakkabı Boyama

D. MUTFAK BECERİLERİ

Mutfakta Alınması Gereken Güvenlik önlemleri
Mutfak Araç Gereçleri
Kibrit
Çakmak
Ocak
Fırın
Mikser
Buzdolabı
Tost makinesi
Yiyecek Hazırlama
Ekmeğe yumuşak gıda maddeleri sürme
Yiyecek doğrama
Yiyecek dilimleme
Yiyecek rendeleme
Bıçakla yiyecek soyma
Yiyecek haşlama
Salata yapma
Sebze kızartma
İçecek hazırlama
Toz içecek hazırlama
Ayran yapma
Süt ısıtma
Çay demleme
Temizlik ve düzen
Yemek masası hazırlama
Çay servisi yapma
Elde bulaşık yıkama
Bulaşık makinesinde bulaşık yıkama
Sandviç hazırlama
Hazır çorba pişirme
Tost yapma
Tavada yumurta pişirme
Domates sosu hazırlama
Makarna pişirme
Pilav pişirme

Günlük Yaşam Becerileri Modülülünde Ölçme ve Değerlendirme

Bu Modülde Ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Kaba değerlendirme

a. Günlük yaşam becerileri değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu'nda bağımsız olarak Yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler - olarak işaretlenmelidir. Açıklama Bölümüne ise değerlendirme sırasndaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu'na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlanmalıdır.

Kaba değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış, bireyin yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmiş olacaktır.

B. Öğretim öncesi değerlendirme

a. Öğretim öncesi değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb. ) mutlaka giderilmelidir.

b. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle çalışılacak aşamanın analizi yapılmalıdır. (çalışılacak kazanımın alt basamakları belirlenmelidir.)

c. Öğretim öncesi değerlendirme sonuçları, Performans Kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim öncesi değerlendirme sütununa işaretlenmelidir.

Yapılan kaba değerlendirme sonucunda Tost makinesi kullanır. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

d. Öğretim öncesi değerlendirmede öncelikle ele alınan Tost makinesi kullanır. kazanımı alt basamaklara ayrılmıştır: 1.Fişi prize takar. 2. Isı düğmesini ayarlar. 3.Tost makinesinin üst kapağını kaldırır. 4.Yiyeceği alt ızgarann üstüne yerleştirir. 5. Üst kapağı kapatır. 6.Yiyecek pişene kadar bekler. 7. Tost makinesinden yiyeceği alır. 8. Fişi prizden çıkartır.

e. Öğretim öncesi değerlendirme sütununa tost makinesi kullanma ile ilgili işaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadığına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.

Öğretim sürecini (Ders Saati) değerlendirme

a. Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim sürecini değerlendirme sütununa işaretlenir. Her ders saati, alt basamaklar için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sözel ipucu ile gerçekleştiriyor ise si, model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY. sütunlarına (X) iareti konur.

B. Öğretim öncesi değerlendirme sonucunda bireye tost makinesi kullanma kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini değerlendirme sütununda bulunan ilgili satırlara işlenir.

Performans Kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme Bölümünde, tost makinesi kullanma öğretiminin kalıcı olabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktır.

Son değerlendirme

a. Örnek alınan kazanım tost makinesi kullanma olduğu için öğretim sürecinde yapmış olduğumuz son ders saati değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmışayacaktr.

Öğretim Sonrası Değerlendirme

a. Bireyin gelişimi, öğretim sürecini değerlendirme sonuçlarına uygun olarak her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'na işlenecektir.

b. Dönem sonu performans değerlendirme formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde sonlandırıldıysa (kazanım gerçekleşti ise) + olarak işaretlenir. kazanım başlanıldığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) - olarak işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.

c. Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formuna kaydedilecektir.

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu'nca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hiç başlanmadı ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına ramen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalındığı RAM Bilgilendirme Bölümü'nde açıklanacaktır.

özel eğitim Merkezimizde alanında uzman pedagog ve özel eğitim öğretmenleriyle zihinsel engelli çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları yapılmaktadır.

Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı Modülleri
Öğrenme Öğretme Süreci Ölçme ve Değerlendirme
Öz Bakım Becerileri Bilişsel Becerilere Hazırlık
Toplumsal Yaşam Becerileri Günlük Yaşam Becerileri
Psikomotor Beceriler Alternatif İletişim Becerileri
Sosyal Hayat Türkçe Eğitimi
Zihinsel Engelliler Aile Eğitimi Matematik Eğitimi
Zihinsel Engelliler ile ilgili okuyabileceğiniz diğer yazılar...
Zihinsel Engelliler
Mental Retardasyon
Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı
Ana Sayfa İletişim paylaş
Bu sitedeki tüm bilgiler sizleri aydınlatmak amaçlı olup tedavi niteliğinde değildir. Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi yazılan yazılardan yola çıkarak uygulanan tedavilerdeki doğacak aksaklıklardan sorumlu tutulamaz. Bu sitenin tüm içeriği Tanı Özel Eğitim Merkezi tarafından hazırlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltıp dağıtılamaz ve yayınlanamaz. Tüm hakları saklıdır.
Özel Tanı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi
Talatpaşa Mahallesi Emirgazi Caddesi Zümre Sokak No:2/2
Kağıthane - İstanbul