Zihinsel Engelliler Destek Eğitim Programı - MATEMAT�K

MATEMAT�K

N AMACI

Matematik ile ilgili becerileri geliştirebilme

KAZANIMLAR

1. Nesneleri az ve çok olma durumuna göre ayırt eder.
2. Nesneleri çokluklar�na göre sıralar.
3. Nesneleri büyük ve küçük olma durumuna göre ayırt eder.
4. Nesneleri büyüklüklerine göre sıralar.
5. Nesneleri uzun ve kısa olma durumuna göre ayırt eder.
6. Nesneleri uzunluklar�na göre sıralar.
7. Nesneleri kalın ve ince olma durumuna göre ayırt eder.
8. Nesneleri kalınl�klar�na göre sıralar.
9. Nesneleri, bir nesnenin içinde ve d���nda olma durumuna göre ayırt eder.
10. Nesneleri, bir nesnenin üzerinde ve altInda olma durumuna göre ayırt eder.
11. Nesneleri, bir nesnenin uza��nda ve yakın�nda olma durumuna göre ayırt eder.
12. Nesneleri, bir nesnenin önünde ve arkasında olma durumuna göre ayırt eder.
13. Nesneleri, bir nesnenin sa��nda, solunda ve arasında olma durumuna göre ayırt eder.
14. Nesneleri bo ve dolu olma durumuna göre ayırt eder.
15. Nesneleri yüksekte ve al�akta olma durumuna göre ayırt eder.
16. Nesneleri ağır ve hafif olma durumuna göre ayırt eder.
17. Nesneleri ağırlıklar�na göre sıralar.
18. Birer ritmik sayar.
19. Beğer ritmik sayar.
20. Onar ritmik sayar.
21. İki�er ritmik sayar.
22. ��er ritmik sayar.
23. D�rder ritmik sayar.
24. 1,2,3,4,5,6,7,8 ve 9 doğal sayılar�n kavrar.
25. Rakamlar yazar.
26. 0 doğal sayısın kavrar
27. İki basamakl doğal sayılar kavrar.
28. � basamakl doğal sayılar kavrar.
29. Dört basamakl doğal sayılar kavrar.
30. Be , alt ve daha fazla basamakl sayılar kavrar.
31. Sayı doğrusunu kavrar.
32. Do�al sayılar arasındaki büyüklük ve küçükl�k ilişkisini ayırt eder.
33. Tek ve �ift doğal sayılar ayırt eder.
34. S�ra bildiren sayılar kavrar.
35. Romen rakamlar�n kavrar.
36. Do�al sayılarla eldesiz toplama işlemi yapar.
37. Do�al sayılarla eldeli toplama işlemi yapar.
38. Toplama işlemini kullanarak problem ��zer.
39. Do�al sayılarla onluk bozmayı gerektirmeyen ��karma işlemi yapar.
40. Do�al sayılarla onluk bozmayı gerektiren ��karma işlemi yapar.
41. ��karma işlemini kullanarak problem ��zer.
42. �arp�m tablosunu ezbere bilir.
43. Do�al sayılarla eldesiz �arpma işlemi yapar.
44. Do�al sayılarla eldeli �arpma işlemi yapar.
45. �arpma işlemini kullanarak problem ��zer.
46. Do�al sayılarla kalans�z b�lme işlemi yapar.
47. Do�al sayılarla kalanl b�lme işlemi yapar.
48. B�lme işlemini kullanarak problem ��zer.
49. Dört işlemi kullanarak problem ��zer.
50. Hesap makinesi kullanarak işlem yapar.
51. K�me ve özelliklerini ayırt eder.
52. K�meler arasındaki ilişkileri ayırt eder.
53. K�meler arasındaki denklik ilişkisini ayırt eder.
54. K�meler arasındaki e�itlik ilişkisini ayırt eder.
55. Vücut organları yardımıyla ölçüm yapar.
56. Metre ve cetvel kullanarak ölçüm yapar.
57. K�tle �l�İlerini kullanarak ölçüm yapar.
58. Saati okur.
59. Parayı Tanır.
60. Geometrik şekilleri ayırt eder.
61. Karenin özelliklerini belirtir.
62. Dikdörtgenin özelliklerini belirtir.
63. ��genin özelliklerini belirtir.
64. Dairenin özelliklerini belirtir.
65. Geometrik şekilleri çizer.
66. Geometrik şekillerin çevresini hesaplar.
67. Bir ürünt�de eksik bırakşlan �geleri tamamlar.

N SÜRESİ

Matematik için öngörülen süre 300 ders saatidir.

N UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1. Modül zihinsel yetersizliği olan bireylere, matematik becerileriyle günlük yaşamlarınıda gerekli olacak problemleri ��zmeye yardımcı olacak d���nme becerileri kazandırmayı amaçlamaktadır.
2. Zihinsel yetersizliği olan bireyler, matematik becerilerinde diğer alanlardan daha fazla y�nlendirilmeye, desteklenmeye, Sürekli ve sistemli Eğitime ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle matematiçin temel kavramların ve ilkelerini kavratmada günlük yaşamdan örnekler se�ilmeli, gerçek araçlarla çalışılmalıdır.
3. Eğitimde kullanılacak olan materyaller somut düzeyde se�ilmeli, her bir kazanım ifadesi için uygun ara -gere , yöntem ve tekniklerle uygulama yapılmalıdır.
4. Eğitim esnasında diğer disiplin alanlarıyla başlant kurularak fırsat eğitimi yapılmalıdır. örneğin; Türkçe ile ilişkilendirme rakamlar doğru şekilde seslendirme şeklinde olabilir.
5. Nesneler arasındaki ilişkiler konusunda yapılacak çalışmalarla bireyin yakın çevresinde gördüğü e�yalar ve �ekiller arasındaki ilişkiyi hissetmesi sağlanır. Bu çalışmalarda bireylerin okumaya ve yazmaya ba�lamalar�na gerek yoktur. Bireylerin bu kavramları doğal ortamlarda gözlem yaptür�larak öğrenmeleri sağlanmalıdır.
6. Ritmik saymalarda önce sözlü olarak sayma, sonra nesnelerle sayma çalışmaları yapılmalıdır. Ritmik saymalar bireyin sayı kavramın kazanmasın hızlandırır. İleri ve geriye doğru ritmik sayma çalışmaları toplama, ��karma ve �arpma işlemlerinin öğretiminde kolaylık sağlayacaktür. Bu nedenle ritmik sayma becerisi kazandırıl�rken ba�tan sıra ile sayma çalışmaları belli bir düzene geldikten sonra verilen bir sayıdan ba�layıp saymaya da yer verilmelidir.
1. K�me, bireylerin doğal sayılar öğrenmelerine ve doğal sayılar arasındaki ilişkileri kavramalar�nda bir ara olarak kullanılmalıdır. Yakın çevredeki ara -gereçler, e�yalar ve �ekiller bir araya getirilerek k�meler oluşturulmal , k�me kavram kazandırılmaya
2. çalışılmalıdır. K�melerdeki eleman sayısı kavram varl�klar�n bire bir e�lemesi yoluyla kazandırılmalıdır. K�meler arasındaki ilişki ve işlemler dört işlemin anlamının kazandırılmasında, problem ��zme yeteneğinin geliştirilmesinde önemli bir yer tutar.
7. Dört işlem becerilerinin kavrat�lmas�nda k�melerden ve k�melerle yapılan işlemlerden yararlan�lmalıdır. Nesneler çalışmaların hareket noktas olmalıdır. Nesnelerin bir araya gelmesi, bir arada bulunan nesnelerden bazı ayrılması, b�l�nmesi gibi çalışmalar yaptür�lmal ve bunlardan işlem kavramlarının kazandırılmasında yararlan�lmalıdır. Bireylere her işlemin sonunda yaptığı işlemin doğrulu�unu kontrol etme alçıkanl�� kazandırmak amacıyla etkili peki�tire�ler verilmelidir.
8. Matematik nde dört işlem öğretimi yapılırken öncelikle basamaklandırılmış yöntem kullanılmalıdır.
9. Dört işlem becerisi kazandırıl�rken işlemlerle ilgili sözcüklerin anlamlar öğretilmelidir. örneğin; ��karma işlemine başlamadan önce eksildi, ��kt , eksi, kald gibi sözcüklerin anlamlar öğretilmelidir.
10. öğretim esnasında toplama işlemi ��retilirken önce nesnelerle öğretim uygulamas yaptür�lmalıdır. örneğin; 1��9 arasındaki nesneler yan yana getirilerek toplama işlemi anlat�lmalıdır. Nesnelerle toplam işlemini birey başarıl olarak gerçekleştirirse rakamsal olarak eldesiz biçimde bir basamakl doğal sayılar�n toplamas yaptür�lmalıdır. Bir basamakl doğal sayılarla eldesiz toplama uygulamas�ndan sonra iki basamakl doğal sayılarla eldesiz toplama yaptür�lmal ve ardından eldeli toplama işlemi uygulamas yaptür�lmalıdır. tüm bu uygulamalardan sonra işlem yapılan basamak sayısı artür�larak öğretimde ilerleme yoluna gidilmelidir.
11. ��karma işlemi ��retilirken önce nesnelerle öğretim uygulamas�na ba�lamak gerekir. örneğin; 1��9 arasındaki nesnelerden nesne eksiltilerek ��karma işlemi anlat�lmalıdır. ��karma işlemine bir nesne grubu içerisinden belirli sayıdaki nesnelerin çıkarılması ile başlanmalıdır. ��karma işlemi yaptür�l�rken Geriye ka kald . şeklinde ifadeler kullanılmalıdır. ��karma işlemleri yan yana ve alt alta şekilde yaptür�lmal , sonra Ne kadar fazla ?, Aradaki fark nedir ? gibi uygulamalar yaptür�lmalıdır.
12. Toplama ve ��karma işlemi ��retildikten sonra toplama ve ��karma işlemlerini içeren problemler ��zd�r�lmelidir.
13. �arpma ve b�lme işleminden önce sırayla iki�er, ��er, d�rder, beğer, alt��ar, yediğer, sekizer ve dokuzar ritmik sayma çalışmas yaptür�lmalıdır.
1. �arpma işlemi yaptür�l�rken �arpmada değişme özelliği üzerinde durulmalıdır. Bir sayönün s�f�rla �arp�lmas�n�n s�f�r, birle �arp�lmas�n�n �arpşlan sayıya e�it olduğu
2. kavrat�lmaya çalışılmalıdır. Ayrıca �arp�m tablosunu mekanik olarak ezberlenmesi yerine kalıcı bir şekilde kavranmas�na önem verilmelidir.
14. B�lme işlemi yaptür�l�rken �arpmayla arasındaki ilişki sezdirilmeye çalışılmalıdır. B�lmenin, �arpman�n tersi bir işlem olduğu kavrat�lmalıdır.
15. ��lemlerde ilk beceriler kazandırıl�rken temel toplama işlemleri gere�i gibi kavrat�lmadan ��karmaya, temel �arpma işlemleri kavrat�lmadan b�lmeye ge�ilmemelidir. Dört işlemi kullanarak problem ��zme becerilerini geliştirirken problemlerin günlük yaşant�dan olmasına ve problemin ��z�m için kullanılacak işlemlerin daha önceden kavrat�lm� olmasına dikkat edilmelidir. Bireylerin kendi kendilerine problem ��zmelerine fırsat Tanınmal , gerekli olmad�k�a müdahale edilmemelidir. Ancak bireyler herhangi bir zorlukla karşıla�t�klar�nda yardımcı olunmalıdır. Problemlerin bireyin seviyesine uygun olmasına ve basitten karma���a doğru bir a�ama göstermesine dikkat edilmelidir.
16. �l�İlerin öğretimine önce parmak, karşı, ayak ve adım gibi doğal ölçüler kullanılarak başlanmalıdır. Daha sonra günlük yaşamda karşıla�t�klar standart �l� birimlerine geçilmelidir. Standart �l� birimleri Tanıt�l�rken bireylerin ölçme araçların kullanmalarına ve mümkün olanları yapmalarına fırsat verilmelidir.
17. Zaman tüm insanlar için önemli bir ölçüm aracıd�r. Saat öğretiminde öncelikli olarak tam saatler kazandırılmaya çalışılmalıdır. Birçok �ekil ve yapıda saat çeşitleri bulunmaktadır. Birey hangi saat çeşitleriyle zaman öğrenebiliyorsa öğretim bu saat çeşitleriyle (normal saat, dijital saat) uygulanmalıdır. Birey tam saat kavramın ��rendikten sonra yarım ve şeyrek saat kavram ��retilebilir. öğretim uygulamaları için saat maketi yapılabilir. Bireyin saat edinimi saşlanabilir.
18. Para, matematiksel anlamda önemli bir kavram olduğu gibi toplumsal yaşamda da önemli bir kavramd�r. Para kavram toplumsal yaşamla ilişkilendirilerek öğretilmelidir. Para anlat�l�rken paraların sayısal olarak değişimleri de anlat�lmalıdır. örneğin; iki tane 50 kuru�un 1 Türk Liras ettiği ve 1 Türk Liras�n�n kağıt ve madenî para tür�n�n olduğu örneklerle anlat�lmalıdır. öğretimde öğretim yapılan ortam koşullar uygun ise gerçek paralarla uygulama yaptürılması doğru olacaktır. örneğin; paran�n sayısal niteliğ, toplumsal yaşam ile ilişkilendirilerek alışveriş esnasında, otob�s kullanımında vb. ortamlarda kazandırılabilir. Para üst alma, alınan hizmetin ücretini �deme şeklinde olabilir. Bu mümkün değilse para resimleri gösterilerek öğretim yapılmalıdır.
19. Bireyin evi, okulu, sınıf , oturdu�u semt vb. yakın çevresini oluşturmaktadır. Bireylerin yakın çevresinde kulland�klar geometrik cisimlere benzeyen varl�klar, Eğitim ortamına getirilmelidir. Bu cisimlere dokunmalar , hareket ettirmeleri ve gözlemlerini anlatmalar için bireye fırsat verilmelidir. Bireylerin inceledikleri bu cisimlere çevrelerinden örnekler gösterilmelidir.
20. Matematik içerisinde yer alan kazanımlar gerçekleştirmeye yönelik öğrenme öğretme sürecinde teknolojiden yararlan�labilir. Hesap makinesi, çeşitli bilgisayar Programları, gürünt kaset ve bireyin bireysel özelliklerine göre çeşitli Eğitim araç ve gereçleri kullanılabilir.

N SÜRESİ

A. NESNELER ARASINDAK��L��K�LER

1. Az ve çok
2. Büyük ve Küçük
3. Uzun ve kısa
4. Kal�n ve önce
5. ��inde ve D���nda
6. üzerinde ve Alt�nda
7. Uzak ve Yakın
8. önünde ve Arkas�nda
9. Sa��nda, Solunda ve arasında
10. Bo ve Dolu
11. Yüksekte ve Al�akta
12. ağır ve Hafif

B. R�TM�K SAYMALAR

1. Birer Ritmik Sayma
2. Beğer Ritmik Sayma
3. Onar Ritmik Sayma
4. İki�er Ritmik Sayma
5. ��er Ritmik Sayma
6. D�rder Ritmik Sayma

C. DO�AL SAYILAR

1. 1��9 arasındaki Do�al Sayılar
2. Rakam Yazma
3. 0 Do�al Sayıs
4. İki Basamakl Do�al Sayılar
5. � Basamakl Do�al Sayılar
6. Dört Basamakl Do�al Sayılar
7. Be , Alt ve Daha Fazla Basamakl Sayılar
8. Sayı Do�rusu
9. Do�al Sayılar arasındaki Büyükl�k ve Küçükl�k ilişkisi
10. Tek ve �ift Do�al Sayılar
11. S�ra Bildiren Do�al Sayılar
12. Romen rakamlar

. TOPLAMA ��LEM

1. Do�al Sayılarla Eldesiz Toplama ��lemi
2. Do�al Sayılarla Eldeli Toplama ��lemi
3. Toplama ��lemini Kullanarak Problem ��zme

D. �IKARMA ��LEM

1. Do�al Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektirmeyen ��karma ��lemi
2. Do�al Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektiren ��karma ��lemi
3. ��karma ��lemini Kullanarak Problem ��zme

E. �ARPIM TABLOSU

F. �ARPMA ��LEM

1. Do�al Sayılarla Eldesiz �arpma ��lemi
2. Do�al Sayılarla Eldeli �arpma ��lemi
3. �arpma ��lemini Kullanarak Problem ��zme

G. B�LME ��LEM

1. Do�al Sayılarla Kalans�z B�lme ��lemi
2. Do�al Sayılarla Kalanl B�lme ��lemi
3. Hesap Makinesi Kullanma
4. B�lme ��lemini Kullanarak Problem ��zme
5. Dört ��lemi Kullanarak Problem ��zme

. K�MELER

1. K�me ve özellikleri
2. K�meler arasındaki ilişkiler
3. K�meler arasındaki Denklik ilişkisi
4. K�meler arasındaki E�itlik ilişkisi

H. �L��LER

1. Do�al ölçüler
2. K�tle �l�İleri
3. Zaman �l�İleri
4. Değer �l�İleri