ZİHİNSEL ENGELLİLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI - MATEMATİK MODÜLÜ

MATEMATİK MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Matematik ile ilgili becerileri geliştirebilme

KAZANIMLAR

1. Nesneleri az ve çok olma durumuna göre ayırt eder.
2. Nesneleri çokluklarına göre sıralar.
3. Nesneleri büyük ve küçük olma durumuna göre ayırt eder.
4. Nesneleri büyüklüklerine göre sıralar.
5. Nesneleri uzun ve kısa olma durumuna göre ayırt eder.
6. Nesneleri uzunluklarına göre sıralar.
7. Nesneleri kalın ve ince olma durumuna göre ayırt eder.
8. Nesneleri kalınlıklarına göre sıralar.
9. Nesneleri, bir nesnenin içinde ve dışında olma durumuna göre ayırt eder.
10. Nesneleri, bir nesnenin üzerinde ve altında olma durumuna göre ayırt eder.
11. Nesneleri, bir nesnenin uzağında ve yakınında olma durumuna göre ayırt eder.
12. Nesneleri, bir nesnenin önünde ve arkasında olma durumuna göre ayırt eder.
13. Nesneleri, bir nesnenin sağında, solunda ve arasında olma durumuna göre ayırt eder.
14. Nesneleri boş ve dolu olma durumuna göre ayırt eder.
15. Nesneleri yüksekte ve alçakta olma durumuna göre ayırt eder.
16. Nesneleri ağır ve hafif olma durumuna göre ayırt eder.
17. Nesneleri ağırlıklarına göre sıralar.
18. Birer ritmik sayar.
19. Beşer ritmik sayar.
20. Onar ritmik sayar.
21. İkişer ritmik sayar.
22. Üçer ritmik sayar.
23. Dörder ritmik sayar.
24. 1,2,3,4,5,6,7,8 ve 9 doğal sayılarını kavrar.
25. Rakamları yazar.
26. “0” doğal sayısını kavrar
27. İki basamaklı doğal sayıları kavrar.
28. Üç basamaklı doğal sayıları kavrar.
29. Dört basamaklı doğal sayıları kavrar.
30. Beş, altı ve daha fazla basamaklı sayıları kavrar.
31. Sayı doğrusunu kavrar.
32. Doğal sayılar arasındaki büyüklük ve küçüklük ilişkisini ayırt eder.
33. Tek ve çift doğal sayıları ayırt eder.
34. Sıra bildiren sayıları kavrar.
35. Romen rakamlarını kavrar.
36. Doğal sayılarla eldesiz toplama işlemi yapar.
37. Doğal sayılarla eldeli toplama işlemi yapar.
38. Toplama işlemini kullanarak problem çözer.
39. Doğal sayılarla onluk bozmayı gerektirmeyen çıkarma işlemi yapar.
40. Doğal sayılarla onluk bozmayı gerektiren çıkarma işlemi yapar.
41. Çıkarma işlemini kullanarak problem çözer.
42. Çarpım tablosunu ezbere bilir.
43. Doğal sayılarla eldesiz çarpma işlemi yapar.
44. Doğal sayılarla eldeli çarpma işlemi yapar.
45. Çarpma işlemini kullanarak problem çözer.
46. Doğal sayılarla kalansız bölme işlemi yapar.
47. Doğal sayılarla kalanlı bölme işlemi yapar.
48. Bölme işlemini kullanarak problem çözer.
49. Dört işlemi kullanarak problem çözer.
50. Hesap makinesi kullanarak işlem yapar.
51. Küme ve özelliklerini ayırt eder.
52. Kümeler arasındaki ilişkileri ayırt eder.
53. Kümeler arasındaki denklik ilişkisini ayırt eder.
54. Kümeler arasındaki eşitlik ilişkisini ayırt eder.
55. Vücut organları yardımıyla ölçüm yapar.
56. Metre ve cetvel kullanarak ölçüm yapar.
57. Kütle ölçülerini kullanarak ölçüm yapar.
58. Saati okur.
59. Parayı tanır.
60. Geometrik şekilleri ayırt eder.
61. Karenin özelliklerini belirtir.
62. Dikdörtgenin özelliklerini belirtir.
63. Üçgenin özelliklerini belirtir.
64. Dairenin özelliklerini belirtir.
65. Geometrik şekilleri çizer.
66. Geometrik şekillerin çevresini hesaplar.
67. Bir örüntüde eksik bırakılan ögeleri tamamlar.

MODÜLÜN SÜRESİ

“Matematik” modülü için öngörülen süre 300 ders saatidir.

MODÜLÜN UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1. Modül zihinsel yetersizliği olan bireylere, matematik becerileriyle günlük yaşamlarında gerekli olacak problemleri çözmeye yardımcı olacak düşünme becerileri kazandırmayı amaçlamaktadır.
2. Zihinsel yetersizliği olan bireyler, matematik becerilerinde diğer alanlardan daha fazla yönlendirilmeye, desteklenmeye, sürekli ve sistemli eğitime ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle matematiğin temel kavramlarını ve ilkelerini kavratmada günlük yaşamdan örnekler seçilmeli, gerçek araçlarla çalışılmalıdır.
3. Eğitimde kullanılacak olan materyaller somut düzeyde seçilmeli, her bir kazanım ifadesi için uygun araç-gereç, yöntem ve tekniklerle uygulama yapılmalıdır.
4. Eğitim esnasında diğer disiplin alanlarıyla bağlantı kurularak fırsat eğitimi yapılmalıdır. Örneğin; Türkçe modülü ile ilişkilendirme rakamları doğru şekilde seslendirme şeklinde olabilir.
5. Nesneler arasındaki ilişkiler konusunda yapılacak çalışmalarla bireyin yakın çevresinde gördüğü eşyalar ve şekiller arasındaki ilişkiyi hissetmesi sağlanır. Bu çalışmalarda bireylerin okumaya ve yazmaya başlamalarına gerek yoktur. Bireylerin bu kavramları doğal ortamlarda gözlem yaptırılarak öğrenmeleri sağlanmalıdır.
6. Ritmik saymalarda önce sözlü olarak sayma, sonra nesnelerle sayma çalışmaları yapılmalıdır. Ritmik saymalar bireyin sayı kavramını kazanmasını hızlandırır. İleri ve geriye doğru ritmik sayma çalışmaları toplama, çıkarma ve çarpma işlemlerinin öğretiminde kolaylık sağlayacaktır. Bu nedenle ritmik sayma becerisi kazandırılırken baştan sıra ile sayma çalışmaları belli bir düzene geldikten sonra verilen bir sayıdan başlayıp saymaya da yer verilmelidir.
1. Küme, bireylerin doğal sayıları öğrenmelerine ve doğal sayılar arasındaki ilişkileri kavramalarında bir araç olarak kullanılmalıdır. Yakın çevredeki araç-gereçler, eşyalar ve şekiller bir araya getirilerek kümeler oluşturulmalı, küme kavramı kazandırılmaya
2. çalışılmalıdır. Kümelerdeki eleman sayısı kavramı varlıkların bire bir eşlemesi yoluyla kazandırılmalıdır. Kümeler arasındaki ilişki ve işlemler dört işlemin anlamının kazandırılmasında, problem çözme yeteneğinin geliştirilmesinde önemli bir yer tutar.
7. Dört işlem becerilerinin kavratılmasında kümelerden ve kümelerle yapılan işlemlerden yararlanılmalıdır. Nesneler çalışmaların hareket noktası olmalıdır. Nesnelerin bir araya gelmesi, bir arada bulunan nesnelerden bazılarının ayrılması, bölünmesi gibi çalışmalar yaptırılmalı ve bunlardan işlem kavramlarının kazandırılmasında yararlanılmalıdır. Bireylere her işlemin sonunda yaptığı işlemin doğruluğunu kontrol etme alışkanlığı kazandırmak amacıyla etkili pekiştireçler verilmelidir.
8. Matematik modülünde dört işlem öğretimi yapılırken öncelikle basamaklandırılmış yöntem kullanılmalıdır.
9. Dört işlem becerisi kazandırılırken işlemlerle ilgili sözcüklerin anlamları öğretilmelidir. Örneğin; çıkarma işlemine başlamadan önce “eksildi, çıktı, eksi, kaldı” gibi sözcüklerin anlamları öğretilmelidir.
10. Öğretim esnasında toplama işlemi öğretilirken önce nesnelerle öğretim uygulaması yaptırılmalıdır. Örneğin; 1–9 arasındaki nesneler yan yana getirilerek toplama işlemi anlatılmalıdır. Nesnelerle toplamı işlemini birey başarılı olarak gerçekleştirirse rakamsal olarak eldesiz biçimde bir basamaklı doğal sayıların toplaması yaptırılmalıdır. Bir basamaklı doğal sayılarla eldesiz toplama uygulamasından sonra iki basamaklı doğal sayılarla eldesiz toplama yaptırılmalı ve ardından eldeli toplama işlemi uygulaması yaptırılmalıdır. Tüm bu uygulamalardan sonra işlem yapılan basamak sayısı artırılarak öğretimde ilerleme yoluna gidilmelidir.
11. Çıkarma işlemi öğretilirken önce nesnelerle öğretim uygulamasına başlamak gerekir. Örneğin; 1–9 arasındaki nesnelerden nesne eksiltilerek çıkarma işlemi anlatılmalıdır. Çıkarma işlemine bir nesne grubu içerisinden belirli sayıdaki nesnelerin çıkarılması ile başlanmalıdır. Çıkarma işlemi yaptırılırken “Geriye kaç kaldı.” şeklinde ifadeler kullanılmalıdır. Çıkarma işlemleri yan yana ve alt alta şekilde yaptırılmalı, sonra “ Ne kadar fazla ?, Aradaki fark nedir ? “ gibi uygulamalar yaptırılmalıdır.
12. Toplama ve çıkarma işlemi öğretildikten sonra toplama ve çıkarma işlemlerini içeren problemler çözdürülmelidir.
13. Çarpma ve bölme işleminden önce sırayla ikişer, üçer, dörder, beşer, altışar, yedişer, sekizer ve dokuzar ritmik sayma çalışması yaptırılmalıdır.
1. Çarpma işlemi yaptırılırken çarpmada değişme özelliği üzerinde durulmalıdır. Bir sayının sıfırla çarpılmasının sıfır, birle çarpılmasının çarpılan sayıya eşit olduğu
2. kavratılmaya çalışılmalıdır. Ayrıca çarpım tablosunu mekanik olarak ezberlenmesi yerine kalıcı bir şekilde kavranmasına önem verilmelidir.
14. Bölme işlemi yaptırılırken çarpmayla arasındaki ilişki sezdirilmeye çalışılmalıdır. Bölmenin, çarpmanın tersi bir işlem olduğu kavratılmalıdır.
15. İşlemlerde ilk beceriler kazandırılırken temel toplama işlemleri gereği gibi kavratılmadan çıkarmaya, temel çarpma işlemleri kavratılmadan bölmeye geçilmemelidir. Dört işlemi kullanarak problem çözme becerilerini geliştirirken problemlerin günlük yaşantıdan olmasına ve problemin çözümü için kullanılacak işlemlerin daha önceden kavratılmış olmasına dikkat edilmelidir. Bireylerin kendi kendilerine problem çözmelerine fırsat tanınmalı, gerekli olmadıkça müdahale edilmemelidir. Ancak bireyler herhangi bir zorlukla karşılaştıklarında yardımcı olunmalıdır. Problemlerin bireyin seviyesine uygun olmasına ve basitten karmaşığa doğru bir aşama göstermesine dikkat edilmelidir.
16. Ölçülerin öğretimine önce parmak, karış, ayak ve adım gibi doğal ölçüler kullanılarak başlanmalıdır. Daha sonra günlük yaşamda karşılaştıkları standart ölçü birimlerine geçilmelidir. Standart ölçü birimleri tanıtılırken bireylerin ölçme araçlarını kullanmalarına ve mümkün olanları yapmalarına fırsat verilmelidir.
17. Zaman tüm insanlar için önemli bir ölçüm aracıdır. Saat öğretiminde öncelikli olarak tam saatler kazandırılmaya çalışılmalıdır. Birçok şekil ve yapıda saat çeşitleri bulunmaktadır. Birey hangi saat çeşitleriyle zamanı öğrenebiliyorsa öğretim bu saat çeşitleriyle (normal saat, dijital saat) uygulanmalıdır. Birey tam saat kavramını öğrendikten sonra yarım ve çeyrek saat kavramı öğretilebilir. Öğretim uygulamaları için saat maketi yapılabilir. Bireyin saat edinimi sağlanabilir.
18. Para, matematiksel anlamda önemli bir kavram olduğu gibi toplumsal yaşamda da önemli bir kavramdır. Para kavramı toplumsal yaşamla ilişkilendirilerek öğretilmelidir. Para anlatılırken paraların sayısal olarak değişimleri de anlatılmalıdır. Örneğin; iki tane 50 kuruşun 1 Türk Lirası ettiği ve 1 Türk Lirasının kâğıt ve madenî para türünün olduğu örneklerle anlatılmalıdır. Öğretimde öğretim yapılan ortam koşulları uygun ise gerçek paralarla uygulama yaptırılması doğru olacaktır. Örneğin; paranın sayısal niteliği, toplumsal yaşam modülü ile ilişkilendirilerek alışveriş esnasında, otobüs kullanımında vb. ortamlarda kazandırılabilir. Para üstü alma, alınan hizmetin ücretini ödeme şeklinde olabilir. Bu mümkün değilse para resimleri gösterilerek öğretim yapılmalıdır.
19. Bireyin evi, okulu, sınıfı, oturduğu semt vb. yakın çevresini oluşturmaktadır. Bireylerin yakın çevresinde kullandıkları geometrik cisimlere benzeyen varlıklar, eğitim ortamına getirilmelidir. Bu cisimlere dokunmaları, hareket ettirmeleri ve gözlemlerini anlatmaları için bireye fırsat verilmelidir. Bireylerin inceledikleri bu cisimlere çevrelerinden örnekler gösterilmelidir.
20. “Matematik” modülü içerisinde yer alan kazanımları gerçekleştirmeye yönelik öğrenme öğretme sürecinde teknolojiden yararlanılabilir. Hesap makinesi, çeşitli bilgisayar programları, görüntülü kaset ve bireyin bireysel özelliklerine göre çeşitli eğitim araç ve gereçleri kullanılabilir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. NESNELER ARASINDAKİİLİŞKİLER

1. Az ve Çok
2. Büyük ve Küçük
3. Uzun ve Kısa
4. Kalın ve İnce
5. İçinde ve Dışında
6. Üzerinde ve Altında
7. Uzak ve Yakın
8. Önünde ve Arkasında
9. Sağında, Solunda ve Arasında
10. Boş ve Dolu
11. Yüksekte ve Alçakta
12. Ağır ve Hafif

B. RİTMİK SAYMALAR

1. Birer Ritmik Sayma
2. Beşer Ritmik Sayma
3. Onar Ritmik Sayma
4. İkişer Ritmik Sayma
5. Üçer Ritmik Sayma
6. Dörder Ritmik Sayma

C. DOĞAL SAYILAR

1. 1–9 Arasındaki Doğal Sayılar
2. Rakam Yazma
3. “0” Doğal Sayısı
4. İki Basamaklı Doğal Sayılar
5. Üç Basamaklı Doğal Sayılar
6. Dört Basamaklı Doğal Sayılar
7. Beş, Altı ve Daha Fazla Basamaklı Sayılar
8. Sayı Doğrusu
9. Doğal Sayılar Arasındaki Büyüklük ve Küçüklük İlişkisi
10. Tek ve Çift Doğal Sayılar
11. Sıra Bildiren Doğal Sayılar
12. Romen rakamları

Ç. TOPLAMA İŞLEMİ

1. Doğal Sayılarla Eldesiz Toplama İşlemi
2. Doğal Sayılarla Eldeli Toplama İşlemi
3. Toplama İşlemini Kullanarak Problem Çözme

D. ÇIKARMA İŞLEMİ

1. Doğal Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektirmeyen Çıkarma İşlemi
2. Doğal Sayılarla Onluk Bozmayı Gerektiren Çıkarma İşlemi
3. Çıkarma İşlemini Kullanarak Problem Çözme

E. ÇARPIM TABLOSU

F. ÇARPMA İŞLEMİ

1. Doğal Sayılarla Eldesiz Çarpma İşlemi
2. Doğal Sayılarla Eldeli Çarpma İşlemi
3. Çarpma İşlemini Kullanarak Problem Çözme

G. BÖLME İŞLEMİ

1. Doğal Sayılarla Kalansız Bölme İşlemi
2. Doğal Sayılarla Kalanlı Bölme İşlemi
3. Hesap Makinesi Kullanma
4. Bölme İşlemini Kullanarak Problem Çözme
5. Dört İşlemi Kullanarak Problem Çözme

Ğ. KÜMELER

1. Küme ve Özellikleri
2. Kümeler Arasındaki İlişkiler
3. Kümeler Arasındaki Denklik İlişkisi
4. Kümeler Arasındaki Eşitlik İlişkisi

H. ÖLÇÜLER

1. Doğal Ölçüler
2. Kütle Ölçüleri
3. Zaman Ölçüleri
4. Değer Ölçüleri