PS�KOMOTOR BECERİLER
N AMACI
Psikomotor becerilerini geliştirebilme
KAZANIMLAR
- Oturma davranış edinir.
- Emekleyerek yer değiştirir.
- Elleriyle iterek nesnelerin yerlerini değiştirir.
- Nesneleri kaldırır.
- Nesneleri tağır.
- Ayakta durma davranış edinir.
- Denge tahtasında ayakta durur.
- Yürüme davranış edinir.
- İki ayaş�n kullanarak zıplar.
- Merdiven ��kar.
- Belirli bir yere kadar ko�ar.
- Parmaklar�yla küçük nesne takip eder.
- Parmaklar�yla dokunarak küçük nesneleri hareket ettirir.
- Nesneleri takar, ��kar�r.
- Delikli yüzeylere uygun gereİleri takar, ��kar�r.
- Nesneleri üst üste dizer.
- Yo�urma maddelerini kullanarak ürün elde eder.
- �pe malzeme dizer.
- kağıt buru�turur.
- kağıt y�rtar.
- kağıt katlar.
- kağıt keser.
- �ivi �akar.
- Duran nesneye sopayla vurur.
- Hareket eden nesneye sopayla vurur.
- Makaraya ip sarar.
- Topu belirli hedefe f�rlatür.
- Hareket halindeki nesneleri tutar.
- Nesne renk ilişkisi kurar.
- Sınırlı alanları boyar.
N SÜRESİ
Modül için öngörülen süre 120 ders saatidir.
N UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR
- Duyu organları, zihin ve kasların birlikte çalışmas sonucu ortaya çıkan davranışlar psikomotor olarak adland�r�l�r. Bireyin ve toplumun yaşamını sürdürmesinde psikomotor beceriler çok önemlidir. Psikomotor becerilerin kazan�lmas Süreklilik gerektirir. Bireylerin önce büyük, daha sonra küçük kaslar gelişir ve işlerlik kazan�r. Bu nedenle psikomotor becerilerin öğretimi çalışmalarında önce büyük kasların sonra küçük kasların gelişimi amaçlanmalıdır.
- Psikomotor becerilerin öğretimi çalışmalarında ilk etkinliklerin oyun düzeyinde olması, daha sonra kurall hareketlere ge�ilmesi uygundur. Ayrıca tüm hareketlerin basitten zora doğru düzenlenmesi, bireylerin bildi�i ve hoşland�� aktivitelerle i�e başlanması da etkinliklerin düzenlenmesi açısından önemlidir.
- Eğitim uygulamalarının, mümkün olduğunca bire bir yaptürılması ve sÖZEL anlatümla birlikte gösterilerek sürdürülmesi sağlanmalıdır. Becerilerin öğretimi sırasında verilen yönergelerin basit, a��k ve anlaşılır olmasına dikkat edilmeli, gerekiyorsa yönergeler anlamlı hale gelene kadar s�k tekrar edilmelidir. aynı şekilde bireyler becerileri bağımsız yapabilir duruma gelinceye kadar bu becerilerin tekrarlat�lmas�na önem verilmelidir.
- Psikomotor becerileri kazandırmak için uygun ortam ve ara -gere sağlandıktan sonra önceden yapılan Değerlendirmeler de dikkate alınarak öğretime geçilmelidir. Bu aşamada kazandırılmak istenen beceriler bireye a��k ve basit bir şekilde ba�tan sonra anlat�lmal ve/veya gösterilmelidir. Bireyin başarıl olaca��n belirten ifadeler kullanarak beceriyi öğrenmede birey cesaretlendirmelidir. Daha sonra bireye becerinin her basamaç sırasıyla tek tek anlat�l�p gösterilirken bireyin de tekrar etmesi sağlanmalıdır. Bu a�ama sonunda bireye beceri ile ilgili yönerge verilerek beceriyi sırasıyla yapması istenir. Bireye beceriyi yapabilmesi için yeterli zaman verilmelidir. Bireyin bağımsız olarak yaptığı basamakta müdahale edilmezken yapamad�� basamakta ipucu veya yardım sağlanarak beceriyi yapması sağlanır. Bireyin beceri basamakların doğru olarak yaptığında aferin, çok gÖZEL vb. sÖZEL peki�tire�lerle veya somut peki�tire�lerle bu beceriler peki�tirilmelidir. öğretim esnasında genel ifadelerden çok ÖZEL ifadeler, soyut kavramlardan çok somut kavramlar
- kullanılmalıdır. Bireyin anlamad�� konu ve becerileri sormas , duygu ve düşüncelerini ifade etmesi sağlanmalıdır.
- Psikomotor becerilerin öğretiminde dersler mümkün olduğunca çeşitli ara -gereçlerle desteklenerek i�lenmelidir. Bireylerin, ders sırasında bu ara -gereİlerin kullanımına özen göstermeleri sağlanarak bunların bir alçıkanl�k olarak yerleşmesine dikkat edilmelidir. Ayrıca bu ara -gereİlerin kullanımından do�acak tehlikeler bireylere açıklanmal ve alınacak önlemlerle çalışmalarda güvenlik sağlanmalıdır.
- öğretim sürecinde kullanılacak araçlar bireyin dikkatini �ekebilecek nitelikte, ilgin olmalıdır. Bireyin ara -gereİleri tutmas ve hareket ettirmesi kolay olmalı; çok küçük, çok büyük, çok ağır olmamalı,kullanı�l olmalıdır. çalışılacak bireyin özelliklerine bağlı olarak, Bu birey, bu materyallerle bu beceriyi gerçekleştirebilir mi yoksa ara�gereçlerde değişiklik yaparsam öğrenme �ans daha yüksek olur mu? sorusu her zaman akılda tutulmalıdır. Bazı araçların kullanılması daha kolay olacaktır. örneğin, büyük boncuklar ipe dizmek küçük boncuklardan daha kolayd�r, büyük topu yakalamak küçük topu yakalamaktan daha kolayd�r. Dolayısıyla öncelik kolay olan araç gereçlere verilmeli, daha sonra zor olanlara geçilmelidir.
- Büyük kasların motor gelişimi ba , gövde, kol ve bacakların hareketlerini küçük kasların hareket gelişimi ise el ve ayak parmaklar�n gelişimiyle ilgili becerileri kapsamaktadır. öğretim sürecinde çeşitli oyun etkinlikleriyle hem büyük hem de küçük kaslar geliştirici çalışmalar yapılmalıdır. ��inde hem koşma (büyük kas becerisi) hem de takma ��karma (küçük kas becerisi) becerilerinin yer alaca� oyun etkinlikleri yaptür�lmalıdır.
- Nesnelerin yerini değiştirir. kazanımının öğretim sürecinde, bireyin hem tek hem de iki elini kullanmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
- Yo�urma malzemelerini kullanarak ürün elde eder. kazanımının öğretim sürecinde bireylerden; kil, hamur, al� gibi malzemeler kullanarak çeşitli �ekiller yapmaları istenir. Bu şekillerin ne olu�u veya nasıl olduğu (�ekiller dözgün olmayabilir.) önemli olmamakla birlikte as�l önemli olan bireyin el ve parmak kasların çalıştırmas�d�r. Evinde de bu kazanımın geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır (Mutfakta annesinin hamurla b�rek vb. yaparken bireye de bir miktar vererek �ekil yapmasın istemesi gibi.). Bu kazanımın öğretimi ile ilgili neler yapılabileceği konusunda aileler bilgilendirilmelidir.
- Nesneleri takma ��karma, üst üste dizme çalışmalarının öğretim sürecinde çeşitli lego, k�p, tahta blok gibi malzemeler yanında sınıftaki diğer malzemelerden de faydalanılmalıdır.
- �ivi �akar. kazanımında amacım�z bireyin el göz koordinasyonunu geliştirmektir. Bu kazanım a�a işleriyle ilgili olarak değerlendirilmemelidir. Bu kazanımın öğretim sürecinde tahta, plastik vb. türde �iviler kullanılmalıdır. Bireylerin kendilerini yaralayabilecekleri metal �iviler kullanılmamalıdır.
- 0-6 yaş zihinsel yetersizliği olan çocuklar için psikomotor becerilerin öğretiminde Küçük Ad�mlar veya Portage gibi diğer programlardan da faydalanılabilinir. Destek eğitimiyle kazandırılmak istenen psikomotor beceriler mutlaka bireyin evinde de tekrar edilmelidir. Bu nedenle becerinin nasıl ��retilece�i konusunda aileye Eğitim verilmelidir. Bu �er�evede bireye kazandırılmak istenen kazanım ve buna ilişkin Eğitim Programı (BEP) ile ilgili ailenin yapacaklar düzenli toplantılar ve görüşmelerle anlat�lmalıdır.
N SÜRESİ
A. B�Y�K KASLARI GEL��T�R�C ÇALIŞMALAR
- Oturma çalışmaları
- Emekleme çalışmaları
- Nesne �tme, Kald�rma, taşıma çalışmaları
- Ayakta Durma çalışmaları
- Yürüme çalışmaları
- Z�plama çalışmaları
- Merdiven ��kma çalışmaları
- koşma çalışmaları
B. K���K KASLARI GEL��T�R�C ÇALIŞMALAR
1. Parmak Kaslar�n Geli�tirici çalışmalar
- a.
- Parmaklar�yla Küçük Nesne Takibi
- b.
- Nesneleri Hareket Ettirme, Takma, ��karma, Dizme
- c.
- Yo�urma çalışmaları . �pe Malzeme Dizme çalışmaları
2. El Kaslar�n Geli�tirici çalışmalar
- a.
- kağıt çalışmaları
- b.
- Vurma çalışmaları
- c.
- Makaraya �p Sarma çalışmaları . Nesne F�rlatma, Tutma çalışmaları
- d.
- Nesne Renk ilişkisi
- e.
- Boyama çalışmaları
MODÜLDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Modülde ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba Değerlendirme, öğretim öncesi Değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) Değerlendirme, son Değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) Değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.
A. Kaba Değerlendirme
- a.
- Psikomotor beceriler değerlendirilirken Kaba Değerlendirme Formu'nda bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler � olarakişaretlenmelidir. Açıklama bölümüne ise Değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.
- b.
- Kaba Değerlendirme Formu'na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.
- c.
- Kaba Değerlendirme sonucunda aile ve öğretmen veya Uygulayıcı iş birliği yaparak BEP hazırlamalıdır.
. Kaba Değerlendirmeye başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan birey ile aile bu Değerlendirmenin hangi amaçla ve ne için yapıldığı konusunda bilgilendirilmelidir. Böylece Değerlendirmeye başlamadan önce ailenin görüşleri alınmış , bireyin yapılacak olan uygulamaya ilişkin tereddütleri giderilmi olacaktır.
B. öğretim öncesi Değerlendirme
- a.
- öğretim öncesi Değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb.) mutlaka giderilmelidir.
- b.
- öğretim öncesi Değerlendirmede öncelikle çalışılacak a�aman�n analizi yapılmalıdır. (çalışılacak kazanımın alt basamakları belirlenmelidir.)
- c.
- öğretim öncesi Değerlendirme sonuçlar , Performans kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim öncesi Değerlendirme sütununaişaretlenmelidir.
. yapılan kaba Değerlendirme sonucunda �ivi �akar. kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapılamadığı varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.
d. öğretim öncesi Değerlendirmede öncelikle ele alınan �ivi �akar. kazanım alt basamaklara ayrılmıştır: 1.�iviyi alır. 2.�iviyi sivri kısmı �akaca� yere dik olacak şekilde tutar. 3. �ekici alır. 4.�ekicin sap�ndan tutar. 5. �iviye, �akaca� yere sabitlenene kadar �eki�le vurur.
e. öğretim öncesi Değerlendirme sütununa �ivi �akma ile ilgiliişaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin bunu yapıp yapamadışına bakılır. Her bir alt basamak için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sÖZEL ipucu ile gerçekleştiriyor ise S , model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY yazılır.
C. öğretim sürecini ( Ders Saati) Değerlendirme
- a.
- öğretim sürecini Değerlendirme sonuçlar , her ders saati sonunda Performans kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim sürecini Değerlendirme sütununaişaretlenir. Her ders saatinde, alt basamaklar için bağımsız olarak gerçekleştiriyor ise B, sÖZEL ipucu ile gerçekleştiriyor ise S , model olma ile gerçekleştiriyor ise MO, fiziksel yardım ile gerçekleştiriyor ise FY sütunlar�na (X)işareti konur.
- b.
- öğretim öncesi Değerlendirme sonucunda bireye �ivi �akma kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.
- c.
- Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini Değerlendirme sütununda bulunan ilgili satürlara işlenir.
. Performans kayıt Tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme BÖLÜM�nde, �ivi �akma becerisinin hem öğretiminin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktür.
. Son Değerlendirme
- a.
- örnek alınan kazanım �ivi �akma olduğu için öğretim sürecinde yapmı olduğumuz son ders saati Değerlendirmesi aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle son Değerlendirme için ayrı bir form hazırlanmayacaktür.
- D.
- öğretim Sonras Değerlendirme
- a.
- Bireyin gelişimi, öğretim süreci Değerlendirme sonuçlarına uygun olarak, her ay sonunda Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu'na i�lenecektir.
- b.
- Dönem Sonu Performans Değerlendirme Formu doldurulurken kazanıma hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna, kazanım bir ay içinde sonlandırıldıysa (kazanım gerçekleşti ise) + olarakişaretlenir. Kazanım başlandığı aydan sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) - olarakişaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya + konur.
- c.
- Dönem sonunda öğretimi yapılamayan ve öğretimi tamamlanamayan kazanımlar da Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formuna kaydedilecektir.
. Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre sonunda birey için gerçekleştirilmesi amaçlanan kazanımlardan; gerçekleştirilemeyen ya da öğretimi yapılamayan kazanımlar ayrıntılı olarak, öğretime hi başlanmad ise bunun gerekçeleri; öğretime başlanmış olmasına rağmen kazanım gerçekleştirilemedi ise hangi alt basamakta kalınd�� RAM Bilgilendirme BÖLÜM nde açıklanacaktür.
|
