Zihinsel ENGELLİ BİREYLER Destek Eğitim Programı - T�RK�E

T�RK�E

N AMACI
Türkşeyi doğru kullanma becerisini kazanabilme

KAZANIMLAR

SÖZEL yönergelere uyar. S�zc�kleri doğrukullanır. Görsel uyaran verildiçinde tepki verir. ��itsel uyaran verildiçinde tepki verir. El, parmak çalışmalarında kas kuvveti ve koordinasyonunu sağlar. El, göz koordinasyonu sağlar. El, parmak çalışmalarında kas kuvveti ve koordinasyonunu geliştirici taklidî hareketler yapar. Yaz�da kullanılan ara -gereİleri Tanır. Yaz ara -gereİlerinikullanır. Yaz ara -gereİlerini temiz ve düzenli kullanmaya özen gösterir. Temel çizgiler çizer. Sesleri ayırt eder. Seslerden heceler oluşturur. Hecelerden kelime oluşturur. Kelimelerden cümle oluşturur. Kural�na uygun cümle okur. Kural�na uygun cümle yazar. Etkili okuma kurallar�n belirtir. Etkili okuma kurallar�na uyar. Kendi ve yakın çevresindeki kişilerin adlar�n yazar. Dinledi�i ya da okudu�u masal ve �yk�yle ilgili sorulara cevap verir. Dinledi�i ya da okudu�u bir metni anlatür. Noktalamaişaretlerinikullanır. Yaz�m kurallar�na uyar.

N SÜRESİ

Modül için öngörülen süre 360 ders saatidir.

N UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

Okuma yazma öğretimi, bireylerin sahip olduğu zihinsel, duygusal, davranışsal ve bilişsel becerilerinde önemli değişikliklerin olmasında etkilidir.

Hazırlanan Türkçe , zihinsel yetersizliği olan bireylere etkili okuma becerisi kazandırarak Türkşeyi etkili ve doğru kullanma becerisi kazandırmayı amaçlamaktadır.

Programa başlamadan önce zihinsel yetersizliği olan bireyin sahip olduğu bilgi, beceri ve yeteneklerin doğru ölçüm araçlarıyla belirlenmesi gerekir.

Program uygulanırken bireyin sahip olduğu özellikler ve gereksinimleri dikkate alınarak Eğitim aldığı kurumda BEP ekibi oluşturularak BEP hazırlanması gerekir. öğretimle ilgili planlama yapılırken bireyin en çok ihtiyacı olduğu kazanımın seçilmesi gerekir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyin ek özrün�n (Görme, işitme vb.) var olup olmadığı dikkate alınarak Eğitime başlanmalıdır.

öğretimde kullanılacak olan tüm öğretim ara -gereİleri zihinsel yetersizliği olan bireyin bireysel özellikleri dikkate alınarak hazırlanır.

öğretim yapılacak ortamın dikkat dağıt�c uyarıcılardan (yüksek ses, yüksek ���k vb.) ar�ndırılmış olmasına özen gösterilmelidir.

öğretim esnasında zihinsel yetersizliği olan bireyin verilen yönergeyi gerçekleştirebilece�i uygun ortam sağlanmalıdır. örneğin; zihinsel yetersizliği olan bireye yaz denildiçinde tahta, kalem, defter, kağıt vb. Eğitim ara -gereİlerinin ortamda bulunması gerekmektedir.

Okuma yazma eğitimi için birden fazla yöntem kullanılmaktadır. Bu mod�lde ses temelli okuma yazma öğretim yöntemine yer verilmiştir. öğretmen veya Uygulayıcı, zihinsel yetersizliği olan bireylerin ihtiyaçları ve yapabildikleri doğrultusunda birey için en uygun öğretim yöntemini belirlemelidir. Bir birey için uygun olan öğretim metodu diğer bir birey için uygun olmayabilir. eğer birey ses temelli yaklaşımdan okuma yazma öğrenemezse cümle temelli yaklaşım uygulanabilir.

Sesleri ayırt etme kazanım için ses temelli yaklaşımda kullanılan ses grup öğretimiyle uygulama yapılmalıdır: 1. Grup: e,l,a,t; 2. Grup: i,n,o,r,m; 3. Grup: u,k, ,y,s,d; 4. Grup: ,b, , ,z, ; 5. Grup: g,c,p,h ve 6. Grup : ,v,f,j.

Okuma yazma çalışmalarında zihinsel yetersizliği olan bireylere kazandırılacak olan kelimeler ve cümleler bireylerin yaşant�lar�yla ilişkilendirilmelidir. Böylece bağımsız yaşam için bireyler te�vik edilmiş olacaktır.

Modülde bireyin özelliklerine göre ihtiyaç duyulduğunda ilköğretim ve ortaöğretimde kullanılan mevcut Türkçe Programlarından yararlan�labilir.

Okuma yazma öğretiminin gerçekleşmesinde birbirinin ön koşulu olan basamakların kazandırılması önem tağır. çünkü bir basamakta yer alan kazanımlar bir sonraki basamağın �n koşul becerileri olabilir. Bu nedenle Türkçe nde yer alan � alt alanın her birinden bir kazanım se�ilerek çalışmalar yürütülmelidir. Bu kazanımlar birbiriyle e zamanl öğretilmesi gereken beceriler olmalıdır.

Okuma yazmaya ba�larken öğretmen veya Uygulayıcı kavram gelişimini sağlayan çalışmalar (sayı, �ekil, renk, e�ya, z�tl�k kavramları vb.), büyük kas gelişimini sağlayan çalışmalar (kollar d�nd�rme, başı �evirme vb.), küçük kas gelişimini sağlayan çalışmalar (boyama, y�rtma, ip sarma, yo�urma çalışmas vb.) yapmalıdır. Ayrıca öğretimi etkili hale getirmek amacıyla dil gelişimini sağlayan çalışmalar (olay kartlar , sıralama kartlar , �yk okuma ve anlatma, yaptıkların anlatma, Tanıtma vb.) yaptürmalıdır.

Yazma becerisini ilerletmek amacıyla öğretmen veya Uygulayıcı avu i�i ve parmaklarla serbest boyama, havada, suda ve kum havuzunda çeşitli yazma uygulamaları yaptürmalıdır.

Yeni cümle ��retilirken önce öğretilen cümlede yer alan kelimelerin de ��retilecek olan cümlede yer alması öğretimde faydalı olacaktır.

C�mle öğretiminde sözcük piyangosu, s�rg cümle aracı vb. ara -gereçler kullanılarak öğretim zenginleştirilebilir.

Bireyin günlük hayatta kendisi için önem arz eden ad soyad , adresi, telefon numarası vb. bilgileri ��renip okuyabilmesi işlevsel okumad�r. örneğin; zihinsel yetersizliği olan bireyin ad Ali ise ve birey herhangi bir yöntemle de okuma öğrenemiyorsa bu durumda ismi kal�p olarak günlük hayatta kullanabilece�i nitelikte öğretilmelidir. aynı şekilde ad , soyad , adresi, telefonu vb. ifadeler öğretilmelidir.

ilköğretim Programında yazma öğretiminde el yaz�s kullanılmaktadır. Bireyin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda öğretimde el yaz�s uygulamas kullanılabilir.

Modül ihtiyaç duyulan zamanlarda zihinsel yetersizliği olan bireyler için hazırlanmış olan Eğitim Programlarıyla ilişkilendirilmelidir.

N SÜRESİ

A. ALGI ÇALIŞMALARI

1. SÖZEL Y�nergeler
2. Görsel Alg
3. ��itsel Alg

B. �LK OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK

1. El- göz Koordinasyonu
2. Yaz Ara Gereİleri
3. Temel çizgi çalışmaları

C. SES-HECE- KEL�ME ��C�MLE

1. Ses
2. Hece
3. Kelime
4. C�mle

. OKUMA YAZMA

1. C�mle Okuma-Yazma
2. Metin Okuma-Yazma
3. Etkili Okuma Kurallar

D. D�NLEME VE �ZLEME

1. Masal ve �yk Dinleme
2. Masal ve �yk Anlatma

E. D�LB�LG�S

1. Noktalama ��aretlerini Kullanma
2. Yaz�m Kurallar

MODÜLDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Modülde ölçme ve Değerlendirme süreci; kaba Değerlendirme, öğretim öncesi Değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) Değerlendirme, son Değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) Değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamalarla ilgili hazırlanan örnek formlara yönelik açıklamalar aşağıda verilmiştir.

A. Kaba Değerlendirme

a. Kaba Değerlendirme Formu'nda Türkçe kazanım değerlendirilmesinde bağımsız olarak yapılan beceriler +, bağımsız olarak yapılamayan beceriler - olarakişaretlenmelidir. Açıklama BÖLÜM�nde ise Değerlendirme sırasındaki gözlemler yazılmalıdır.

b. Kaba Değerlendirme Formu'na kayıt yapılırken bireyin tepkilerine müdahale edilmemeli ve bireye yardımda bulunulmamalıdır.

c. Kaba Değerlendirme sonucunda aile ile iş birliği yapılarak BEP hazırlanmalıdır.

B. öğretim öncesi Değerlendirme

a. öğretim öncesi Değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb.) mutlaka giderilmelidir.

b. öğretim öncesi Değerlendirme sonuçlar , Performans kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim öncesi Değerlendirme sütununaişaretlenmelidir.

c. yapılan kaba Değerlendirme sonucunda sesleri ayıt etme kazanımının yetersiz olduğu ve bağımsız olarak yapamad�� varsayılarak bir örnek hazırlanmıştır.

. öğretim öncesi Değerlendirme sütununa sesleri ayırt etme ile ilgiliişaretleme yapılırken her bir alt basamak için bireye yönerge verilir ve bireyin yapıp yapamadışına bakılır. gerçekleştirdi�i her bir basamak için + , gerçekleştiremediği basamaklar için - ifadeleri kullanılır.

d. öğretim öncesi Değerlendirmede öncelikle ele alınan sesleri ayırt etme kazanım alt basamaklara ayrılmıştır: 1."e" sesini oku. 2."e" sesini yaz.

C. öğretim sürecini (Ders Saatini) Değerlendirme

a. öğretim sürecini Değerlendirme sonuçlar , her ders saati sonunda Performans kayıt Tablosu'nda yer alan öğretim sürecini Değerlendirme sütunlar�naişaretlenir.

b. öğretim öncesi Değerlendirme sonucunda birey sesleri ayırt etme kazanımının alt basamaklarından bağımsız olarak yapamadıkları üzerinde öğretim yapılacaktır.

c. Her ders saati öğretiminin sonunda bireyin becerinin hangi basamağında kaldığı öğretim sürecini Değerlendirme Formu'na ��lenir.

. Performans kayıt tablosunun sonunda yer alan Aile Bilgilendirme BÖLÜM�nde sesleri ayırt etme kazanımının hem öğretilmesinin hem de kalıcılığının sağlanabilmesi için yapılacak olan tekrarlar ile ilgili açıklamalar da bulundurulacaktür.

. Son Değerlendirme

a. örnek alınan kazanım sesleri ayırt etme becerisi olduğu için öğretim sürecinde yapmı olduğumuz son ders saati Değerlendirmesi, aynı zamanda bireyin bu kazanım için son değerlendirilmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmam��tür.
b. Türkçe nde bulunan kelime, cümle okuma ve yazma vb. kazanımlar için Performans kayıt Tablosu'nda öğretim süreci Değerlendirme basamakları gerçekleştiği ( + ya da B olarakişaretlendi�i ) zaman farklı soru ve ara -gereçlerle ezbere yapılıp yapılmad���n Değerlendirmek amacıyla Son Değerlendirme Formu hazırlanmalıdır.
c. Son Değerlendirme sonucunda tüm alt basamaklar + ya da B olarakişaretlendiçinde kazanımın gerçekleştiği, - yada S , MO veya FY olarakişaretlendiçinde ise kazanımın gerçekleşmedi�i ve öğretimin tekrar edilmesigerektiğine karar verilir.

D.öğretim Sonras (Dönem Sonu) Değerlendirme